Chuletas y apuntes de Otras materias de Secundaria

• Zer da Historia?

Iraganeko gertakariak eta jendearen bizimoduak aztertzen dituen zientzia da

• Historialariaren lana

• Ikertuko duen gaia aukeratzea.
  

• Gai hari buruzko hainbat iturri biltzea, egiaztatzea eta aztertzea.

• Iturrien azterketatik ondorioak ateratzea.
  

• Iturriak

Lehen mailakoek historialariekiko garaikidean direngertaerei buruzematen duteinformazioa
.

Bigarren mailakoek, berriz, iturria bera baino antzinagokoak  diren gertaerei buruz ematen dute informazioa.

• Iturrien ezaugarriak

Egiazkoak, fidagarriak eta objektiboak izan behar dira, edo subjektiboa dena eta objektiboa dena bereizi behar ditu.

1. ESPLORAZIO GEOGRAFIKOAK  (XV eta XVI. Mendeetan)

   
   

1. Bultzatu zituzten faktoreak

• Produktu exotikoak ( zeta, eta espezieak, adibidez)Asiatik ekartzeko bide berriak

LLIBRES I DIARIS: la proposta d’aprenentatge de la llengua escrita dels materials és de base constructivista?

Aquesta proposta té un clar fons constructivista, a traves de les activitats, els xiquets construeixen el seu aprenentatge, afegint-lo als seus esquemes mentals. Veient la proposta d’aprenentatge i les respectives activitats i materials que la componen, podem determinar que es tracta de un mètode constructivista. Comprovem aquesta base constructivista mitjançant alguns aspectes principals i futures avaluacions posterior a les activitats que farem als alumnes.Una característica que proposa aquesta guia es la activitat continua de l’adult, es a dir, del professor, de la mare o del pare. Amb les preguntes i les respostes del...

SAN FRANTZISKO

1. 1182AN JAIO ZEN, ASISEN (ITALIAN).
2. FAMILIA ABERATSEKOA ZEN.
3. GAZTETAN BIZITZA ARDURAGABEA ZERAMAN.
4. 1202AN PRESO HARTU ZUTEN PERUGIAN.
5. LARRIKI GAIXOTU ZEN ETA HOR BOKAZIOA AURKITU ZUEN.
6. KONBERTSIOA LEGENARDUN BATEKIN TOPO EGITEAN HASTEN ZAIO.
7. 1208AN JAINKOAK BERE ELIZA BERRERAIKITZEKO DEITU ZIOLA SENTITU ZUEN, BAINA LASTER KONTURATU ZEN KONPONDU BEHAR ZUEN ELIZA EZ ZELA HARRIZKO, PERTSONEK OSATUTAKOA BAIZIK.
8. ORDUAN LEGENARDUNAK ZAINTZEN HASTEN DA ETA ZUEN GUZTIA POBREEN ARTEAN BANATU ZUEN.
9. JESUSEN EBANJELIOA MUTURRERAINO BIZI NAHI ZUEN. EBANJELIOA, SENIDETASUNA ETA DESJABETZA IZAN ZIREN BERE BIZIMODUAREN EZAUGARRIAK.
10. JENDE ASKO BATU ZEN FRANTZISKOREKIN BIZITZERA, ETA INOZENTZIO III.NAK 1209AN EUREN BIZIMODUA ONARTU ZUEN. HORRELA SORTU ZEN

ERROMANTIZISMOA

• Abertzaletasuna, kristautasuna eta Erdi Aroaren zaletasuna: Euskal Herriaren historia, kultura eta hizkuntza zaindu beharra sentitu, herri literaturari garrantzia.

• “Ni”a eta gizabanakoa ardatz, sentimenduak landu eta gai dramatikoak zabaldu.

• Bertsolaritzaren mugan mugitzen dira poetak; egileak bertsolaritzat nahi poetatzat hartu izan dira.

ADIBIDEAK

• Bilintx, “Kontzezirentzat”

• J.B. Elizanburu, “Ikusten duzu goizean”

• J.M. Iparragirre, “Gazte gaztetatikan”

• Xenpelar

• P.M. Otaño

SINBOLISMOA

• Bertsolaritzako betiko moldeak alde batera utzi eta molde berriak erabiltzen hasten dira.

• Hizkuntza-maila jasoa (poesia kultua).

• Sinboloak eta metaforak erabiltzen zituzten.

• Olerkiei musikaltasuna eman nahi da, musika eta literaturaren arteko

3. Ebaluaketako edukiak

ERLATIBOZKO PERPAUSAK:

ERLAZIO HIZKIAK:

• -(e)N: Ikastolara etorri den hizlariak ikasleen interesa piztu du.
• –TAKO edo –DAKO: Ikastolara etorritako hizlariak ikasleen interesa piztu du.
• -(r)IKO: Ikastolara etorririko hizlariak ikasleen interesa piztu du.

BALDINTZAZKOAK

ERLAZIO HIZKIAK:

• (BALDIN) BA- : Klasean adi (baldin) bazaudete, dena ulertuko duzue.
• -(e)Z GERO: Klasean adi egonez gero, dena ulertuko duzue.
• –T(z)EKOTAN: Egitekotan, egin ezazue ganoraz, mesedez!
• *EZIK edo EZEAN: Lanik egin ezean, ez duzue ezer lortuko.

DENBORAZKOAK

Aurrekotasuna adierazteko erlazio hizkiak:

• BAINO LEHEN: Gurasoak heldu baino lehen/aurretik/ orduko jasoko dugu dena, badaezpada.
• AURRETIK
• ORDUKO

Gerokotasuna adierazteko erlazio hizkiak:

• ETA

Konparazioa: bi elementu elkarren ondoan jartzea eta beren ezaugarri bat

ekartzea da. Adib.: aterkiak bezala zabaltzen zenituen begiak

➢ Metafora: hitz baten berezko adiera irudizko adiera batera igaroaraztean datza. Adib.: poesia mailu bat da

➢ Metonimia: beste batekin nolabaiteko lotura (kausa-ondoriozkoa, zati-osozkoa eta abar)duen elementu bat haren ordez erabiltzen datza. Adib.: baina bihotzak dio zoaz Euskal Herrira.

➢ Aliterazioa:
Antzeko soinuen errepikapenean datza. Adibidez, honako bertso lerro

➢ Onomatopeia: antzeko soinuen errepikapenak ezaguna den soinu bat imitatu nahi duenean gertatzen da. Adibidez, honako bertso lerrotan haizearen soinua irudikatzen da txistukariak errepikatuz: egizu zuk haizeak bezala

➢ Neurria: euskal

MEDICINA NUCLEAR

Medidas de actuación en caso de contaminación radiactiva superficial

1. Protección de la persona que realiza la descontaminación: Bata de mangas largas, guantes, etc.
2. Monitorización de la superficie con monitor de contaminación: Se establece la cantidad de radioisótopo presente (> límites marcados por la legislación vigente).
3. Eliminación del grueso del radioisótopo líquido con papel absorbente.
4. Limpieza de la superficie con papel absorbente y detergente específico: Desde los bordes hacia el centro, con movimientos circulares.
5. Monitorización de la superficie:
   • Nivel de contaminación < límites marcados por la legislación: superficie descontaminada.
   • Nivel de contaminación > límites marcados por la legislación:

Marcadores Bioquímicos Clave en la Lesión Miocárdica

Troponina (cTnT y cTnI)

Es una proteína estructural que regula la actina y la miosina en el músculo estriado. Las principales troponinas en la isoforma cardíaca son: la Troponina T (cTnT) y la Troponina I (cTnI).

• Elevación: Los niveles aumentan de 3 a 12 horas (hrs) después de un ataque cardíaco.
• Duración: Los niveles se mantienen elevados de 5 a 14 días.

Una rápida evaluación está disponible para la Troponina T. La Troponina T es más específica para el tejido miocárdico que la CK-MB (89% frente al...

Propiedades Fundamentales de la Materia

Densidad

La densidad es una propiedad intensiva de la materia que relaciona la masa de un cuerpo con el volumen que ocupa. Se calcula con la fórmula: d = m/v.

La masa es directamente proporcional a la densidad, mientras que el volumen es inversamente proporcional a esta.

Como regla general, la densidad de una misma sustancia varía según su estado de agregación, siguiendo la relación: densidad del sólido > densidad del líquido > densidad del gas.

El agua (H₂O) es una notable excepción a esta regla. El hielo (agua en estado sólido) tiene menor densidad que el agua líquida, motivo por el cual flota. Esto ocurre porque, al enfriarse de 4 °C a 0 °C, las moléculas de agua se organizan en una...