Chuletas y apuntes de Lengua y literatura de Secundaria

El Judici de les Bruixes: Picona, Mora i Lacaya

Narrador: Els judicis i sentències de bruixes van ser processos judicials arbitraris, generalment impulsats per tribunals locals. Basades en supersticions i pors col·lectives, les acusacions servien per canalitzar tensions socials. Les condemnes comportaven la pena de mort, especialment a la forca. Aquesta representació està basada en fonts històriques, i la gran majoria de noms són reals. Apareixeran paraules com “gatirnons”, que es refereix a una mena de malaltia semblant a un tumor, o metzines, que són substàncies verinoses.

Entren al jutjat el fiscal, el jutge, l’advocat de les bruixes, les dues bruixes i el bruixot jutjats. El judici comença.

Inici de la Sessió Judicial

Jutge:

1. Izen Sintagma (IS)

Izen Sintagman izena da ardatza, baina izenordainak ere bete dezake funtzio hori.

Osaeraren arabera:

• Bakunak: Erroa soilik (etxea, eskua).
• Eratorriak: Aurrizki edo atzizki bidez (mingarria).
• Elkartuak: Bi erro edo gehiago (jolastokia).

Esanahiaren arabera:

• Bereziak: Izen propioak (Ane, Pintto).
• Arruntak:
  • Zenbakarria: Kontatu daitekeen objektua (bizikleta).
  • Zenbakaitza: Ezin dira zenbatu (azukrea).
  • Neurgarria: Neurtu egin daiteke (azukrea, ura).
  • Neurgaitzak: Ezin dira neurtu (poza, bakea).
  • Bizidunak: Pertsonak eta animaliak.
  • Bizigabeak: Gauzak.

Izenordainak

• Pertsona-izenordainak:
  • Arrunta: ni, zu, hi, guk, zuek.
  • Indartuak: neu, zeu, heu, geu, zeuek.
• Zehaztugabeak:
  • Galdetzaileak: nor, zer, zein.
  • Eratorriak: norbait, edonor, inor, norbera, ezer,

Gutun Informala

Lekua, urtea(e)ko hilabetea(r)en eguna(a).
Aupa!

Nola doakizu dena? Ni bezain ondo egotea espero dut. Izugarrizko poza sentitu nuen zure azken gutuna jasotzean; izan ere, denbora asko pasatu da azken aldiz elkarrekin egon ginenetik. Badut gogoa zurekin lasai-lasai hitz egiteko, ea laster elkar ikus dezakegun.

Zure azken gutunean komentatzen didazun kontuari dagokionez, ______________________, denbora luzean pentsatu ondoren irtenbide batzuk bururatzen zaizkit, baina lehenik eta behin nire esperientzia antzeko arazo batekin kontatuko dizut, ea honek laguntzen dizun.

• Dakizunez, orain dela gutxi ______________________. (Ideia 1)
• Honekin batera, ______________________. (Ideia 2)

Konklusio gisa eta aipatu dudan guztia kontuan hartuta, zure...

El lexema i els morfemes

Cada grup de paraules d'una mateixa família conté una part que es repeteix. Aquesta part és el lexema o arrel i constitueix la marca de família, ja que apareix en totes les paraules que en formen part.

Al lexema s'hi afegeixen altres parts, anomenades morfemes, que permeten formar paraules noves a partir d'una única arrel.

De morfemes n'hi ha de dos tipus:

• Morfemes flexius
• Morfemes derivatius (o afixos)

Normalment, els morfemes flexius s'estudien en l'apartat de morfologia, mentre que els derivatius pertanyen al camp del lèxic i la semàntica.

El morfema flexiu

La flexió no dona lloc a paraules noves, sinó a formes diferents d'una mateixa paraula. Els morfemes flexius s'afegeixen sempre al final de l'arrel.

Generalment,...

Resumen

El libro de Gianni Rodari, Gramática de la Fantasía, recoge las conversaciones de Reggio Emilia y una variedad de técnicas para la creación de historias mediante el juego de palabras, abriendo posibilidades para incentivar la creatividad de niños y niñas. Se basa en grandes teóricos que han estudiado la creación literaria como elemento indispensable en el desarrollo infantil.

La técnica más importante es el binomio fantástico, ya que de ella se derivan todas las demás y se hace referencia a ella a lo largo de todo el libro. Una historia solo puede nacer de un binomio fantástico.

Temas Principales

• Creación de Historias Creativas

  Explicación de diversas técnicas sobre cómo crear historias de manera creativa e innovadora. (

Análisis literario de Una rosa para Emily

El título y su significado

Título: Es de carácter elusivo y resulta engañoso hasta cierto punto. En primera instancia, sugiere un relato de corte sentimental. Presenta al personaje central del cuento y propone un homenaje, un recuerdo o reconocimiento. Como el título señala, el cuento constituye un acto de rememoración; se trata de sacar del olvido y recuperar a Emily Grierson y su historia. Desde el comienzo del relato nos enteramos de su muerte, por lo que podemos plantear el carácter de honra fúnebre que motiva el texto.

Rosa: Es símbolo de la perfección (de carácter aristocrático), del logro absoluto y de la belleza; es también un elemento romántico. A su manera, Emily venció al pueblo,...

Badaude beste atzizki batzuk oinarrian -(E)LA bere dutenak, horietako bat -(E)LAKO izango litzateke: -(E)LA konplementatzaileari -KO izenlagun atzizkia gehituz eratzen dena. Hiru perpaus mota desberdinei ematen die bidea.

Lehena, -(E)LAKO izenaren osagarri izango da. Honek osagarri bat izenarekin lotzen laguntzen du; izena ere izan daiteke perpaus osagarria gobernatzen duena (1) [Kaiola gainera eroriko zitzaiolako] beldurrez, ez zen hurbildu. Izenaren osagarri horrek hartzen duen forma, beraz, ez da -(E)LA izango, baizik eta -(E)LAKO, hurrengo egitura hau eskainiz: [[KONPS ad. jokatua -(E)LA+KO] izena: uste...]. Izen batzuk dira soilik holakoak onartzen dituztenak, osagarria azken batean, izenaren edukia du: ustea baldin bada, hau uste izenaren...

Estructura de la obra

Primera parte

• Capítulo I: Atentados a los obreros.
• Capítulo II: Muerte de Pajarito de Soto.
• Capítulo III: Asesinato de Savolta.
• Capítulo IV: Atentado contra Lepprince.
• Capítulo V: Depresión de Miranda.

Segunda parte

Se observa un paralelismo en los capítulos I-V con la historia de Nemesio Cabra. Destaca la fiesta en casa de Lepprince, que funciona como espejo de la fiesta en casa de Savolta narrada en la primera parte. A ambos eventos acuden casi los mismos personajes, se desarrollan en secuencias de varios capítulos y reflejan el mismo ambiente frívolo, desembocando finalmente en un asesinato (Savolta en la primera y Parells como consecuencia de la segunda).

Esta organización desarrolla las acciones hasta alcanzar una...

Erbestean idatzitako euskal literatura

Telesforo Monzon (1904-1981)

Bergarakoa zen. Urrundik (1945) poema liburuak eman zion hasiera Mexikon erbestean idatzitako euskal literaturari. Bake garaiko oroitzapenak agertzen zaizkigu honetan. Lapurdin argitaratu zuen Gudarien egiñak (1947) izeneko bigarrenean, gerra zibileko bizipenak kontatzen ditu.

Jokin Zaitegi (1906-1979)

Arrasaten jaioa. Honek ere Mexikon argitaratu zituen bere olerkiak Galdaketan (1946) izenburupean, poesia sorta garrantzitsu baten oinarriak jarriz. 1950ean Guatemalan EUZKO GOGOA kultur aldizkaria eratu, zuzendu eta kaleratu zuen. Frantziatik Ameriketara iritsi berriak ziren idazle batzuen eta Andima Ibiñababeitiaren laguntzarekin, Zaitegik, mila lekutan barreiatuta zeuden idazleak...