Chuletas y apuntes de Latín de Bachillerato y Selectividad

Els graus de l'adjectiu en llatí: comparatiu i superlatiu

Latín4,23 KB

Graus de l'adjectiu en llatí

Esquema bàsic de gradació: Grau positiu > Grau comparatiu > Grau superlatiu.

Grau positiuComparatiu (M/F, N)Superlatiu (M, F, N)
Altus, -a, -umaltior, altiusaltissimus, -a, -um
Fortis, fortefortior, fortiusfortissimus, -a, -um

Exemples de formació regular

  • Albus, -a, -um > albior, albius > albissimus, -a, -um
  • Viridis, viride > viridior, viridius > viridissimus, -a, -um

1. Els comparatius

  1. Inferioritat: minus… quam:
    Claudia minus alta est quam Paula.
  2. Igualtat: tam… quam:
    Alexia tam alta est quam Andrea.
  3. Superioritat: magis… quam:
    Paula magis alta est quam Claudia.

Forma sintètica en -ior, -ius:

Paula altior est quam Claudia. (Nominatiu + quam + Nominatiu).
*Nota: Si s'omet la partícula quam, el segon terme...

Continuar leyendo "Els graus de l'adjectiu en llatí: comparatiu i superlatiu" »

El colonialismo español: pérdida de las colonias y el Desastre del 98

Latín2,92 KB

Introducción: el colonialismo español

A finales del siglo XIX, España tiene pocas colonias porque apenas participa en el "Reparto de África". América: Cuba y Puerto Rico. Asia: Filipinas. Océano: Marianas, Carolinas y Palaos. África: Guinea Ecuatorial, Marruecos y el antiguo Sáhara Español.

Cuba, la "Perla del Caribe"

Cuba es la principal colonia, la "Perla del Caribe", era un territorio rico. Su economía se basaba en el cultivo, en régimen latifundista, del tabaco, café y de la caña de azúcar. Aunque políticamente era de España, había dejado de depender económicamente de la metrópoli: la economía de Cuba era controlada por Estados Unidos.

  • 1868: hubo una rebelión independentista que dura hasta 1878.
  • 1893: Maura (presidente de
...
Continuar leyendo "El colonialismo español: pérdida de las colonias y el Desastre del 98" »

Gramática Latina Básica: Fonética, Conjugaciones, Vocabulario y Declinaciones

Latín8,7 KB

Fonética histórica: evolución de las vocales

U final abre y pasa a o.

O breve tónica diptonga y pasa a ue.

E breve tónica diptonga y pasa a ie.

I breve (tónica o átona) abre y pasa a e.

Las vocales breves protónicas o postónicas caen.

Evolución de las consonantes

I seguida de A pasa a y; seguida de O/U pasa a j.

S seguida de consonante desarrolla una e de apoyo.

P > B

T > D

C/QU > G

B, D, G caen.

Conjugaciones

1ª: -o, -as, -are
2ª: -eo, -es, -ere
3ª: -o, -is, -ere
Mixta: -io, -is, -ere
4ª: -io, -is, -ire

Presente de indicativo

1ª: -o, -s, -t, -mus, -tis, -nt
2ª: igual que la 1ª
3ª: -o, -is, -it, -imus, -itis, -unt
Mixta: -o, -s, -t, -mus, -tis, -unt
4ª: igual que la mixta

Verbo sum

sum, es, est, sumus, estis, sunt

Pretérito imperfecto

1ª:...

Continuar leyendo "Gramática Latina Básica: Fonética, Conjugaciones, Vocabulario y Declinaciones" »

Erromatar Historiografia: Historia Idazketaren Jatorria eta Zesarren Garaia

Latín3,24 KB

Erromatar historiografia: jatorria eta garapena

Historia idazketa Erromaren literatura genero garrantzitsu bihurtu zen. Historia kontatzea, batez ere, artistek ere egiten zuten.

Hasierako ezaugarriak

Hastapenak jatorrizko inportantziaz hasi ziren. Mores maiorum edo arbasoen ohiturak eta erroma nazioaren jatorria historiari asmo praktikoa eman zioten. Hala ere, hasierako historia idazteari greziar kulturarekin izandako kontaktuak eragin handia izan zuen.

Aurrekariak

Erroman dokumentu pribatuak eta publikoak existitu ziren, historiografiaren aurrekariak direnak:

  • Publikoak: Pontifex Maximus-ek urtekarietan erlijioarekiko gertakari garrantzitsuak apuntatzen zituen eta calendarium-etan kontsul eta magistratuen izenak, lanegunak eta gertaera aipagarriak
...
Continuar leyendo "Erromatar Historiografia: Historia Idazketaren Jatorria eta Zesarren Garaia" »

Declinacions i Conjugacions Llatines: Guia Completa de Gramàtica

Latín6,06 KB

Declinacions i Conjugacions Llatines

Casos: F.s

N: Nominatiu / S/Atr: Subjecte o Atribut / V: Vocatiu / Interpel·lació / Ac: Acusatiu / CD: Complement directe / CC: Complement circumstancial / CPrep: Complement preposicional

G: Genitiu / CN: Complement del nom / D: Datiu / CI: Complement indirecte / Abl: Ablatiu / CC: Complement circumstancial / Cag: Complement agent

S/P: Singular/Plural — N/V/Ac/G/D/Abl

La primera declinació. La segona declinació: us, er, ir

a → ae ..............................us, er, ir .... i

a → ae ............................... e, er, ir .... i

am → as ................................um ........ os

ae → arum ........................... i .......... orum

ae → is ................................o ............. is

a...

Continuar leyendo "Declinacions i Conjugacions Llatines: Guia Completa de Gramàtica" »

Historia de Roma: Fundación, Rómulo y Numa Pompilio | Texto Latino con Traducción

Latín2,37 KB

Texto latino y traducción al español

1. Los orígenes de Roma

Urbem Romam, sicut ego accepi, condidere1 atque habuere2 initio Troiani, qui Aenea duce profugi sedibus incertis vagabantur, et cum his Aborigines, genus hominum agreste, sine legibus, sine imperio, liberum atque solutum. Ita brevi3 multitudo diversa atque vaga concordia civitas facta erat.

La ciudad de Roma, según tengo oído, la fundaron y ocuparon al principio los troyanos quienes, siendo Eneas su caudillo, vagaban exiliados por lugares poco seguros, y, junto a éstos, los aborígenes, raza de hombres incivilizada, sin leyes, sin autoridad, libre e independiente. Así, en breve tiempo, una multitud diversa y errante se había convertido en una ciudad por medio de la concordia....

Continuar leyendo "Historia de Roma: Fundación, Rómulo y Numa Pompilio | Texto Latino con Traducción" »

Zuzenbide Latinaren Esaera Nagusiak: Hiztegia eta Esanahia

Latín2,78 KB

Zuzenbide Latinaren Esaera Nagusiak

Ondoren, zuzenbidean erabili ohi diren latinezko esapide klasikoak azaltzen dira, euskarazko esanahiarekin.

Esapideak eta esanahiak

2. Adhuc sub iudice lis est: Auzia oraindik epailearen eskuetan dago.

3. Contra iuris civilis regulas pacta conventa non habentur: Zuzenbide zibilaren arauen kontra ez daude hitzartutako argudiorik.

4. Cui prodest?: Nori datorkio ondo? (planteamendu bat da)

5. Dura lex, sed lex: Legea gogorra da, baina legea da, beraz bete egin behar da.

6. Excusatio non petita, accusatio manifesta: Eskatu ez den aitzakia, salaketa argia da.

7. Facta non praesumuntur, sed probantur: Eginak ez dira suposatzen, probatu egin behar dira.

8. Ibi potest populus valere, ubi leges valent: Legeek indarra duten...

Continuar leyendo "Zuzenbide Latinaren Esaera Nagusiak: Hiztegia eta Esanahia" »

Latín para Galegos: Locucións e Termos Latinos Comúns

Latín3,93 KB

Locucións latinas: glosario

Letra E

  • Ecce homo: “Está hecho un Cristo”, cando aparece alguén que non esperabamos.
  • Ergo: “Por tanto”, “en consecuencia”.
  • Errata: “Erros”, “equivocacións”.
  • Et cetera: “e todo o demais”.
  • Ex abrupto: “Bruscamente”, animalada que dis de repente e de maneira brusca.
  • Ex aequo: “Con igual mérito”, “con igual rango”.
  • Ex cathedra: autoridade sobre algo.
  • Excusatio non petita, accusatio manifesta: autoacusación.
  • Ex professo: “Deliberadamente”, “a propósito”.
  • Extra muros: “Fóra das murallas”.
  • Ex voto, exvoto: “unha promesa”.

Letra F

  • Fac simile: “reprodución exacta dunha cousa”.
  • Factotum: “Que o fai todo”, “alma da festa”.
  • Forum: “Lugar de reunión ou discusión”.
...
Continuar leyendo "Latín para Galegos: Locucións e Termos Latinos Comúns" »

De Bello Gallico I: César cruza el Arar y persigue a los helvecios

Latín2,58 KB

Texto latino y traducción al español: De Bello Gallico, I, 13-15

13: Hoc proelio facto, reliquas copias Helvetiorum ut consequi posset, pontem in Arari faciendum curat atque ita exercitum traducit.
Una vez terminado este combate, para poder perseguir a las demás tropas de los helvecios, se ocupa de construir un puente en el Arar y hace pasar así al ejército.

Helvetii repentino eius adventu commoti cum id illum uno die fecisse intellegerent, legatos ad eum mittunt;
Los helvecios, conmocionados por su repentina llegada, al darse cuenta de que aquel lo había hecho en un solo día, le envían emisarios

cuius legationis Divico princeps fuit, qui bello Cassiano dux Helvetiorum fuerat.
El jefe de esta embajada fue Divico, que había sido el comandante...

Continuar leyendo "De Bello Gallico I: César cruza el Arar y persigue a los helvecios" »

Euskal aditz laguntzailea: NOR, NORI, NORK eta denbora (orain eta lehen)

Latín10,54 KB

Euskal aditz laguntzailea: orain eta lehen

ORAIN

NOR

nihihuraguzuzuekhaiek
nadinhadindadingaitezenzaitezenzaiteztendaitezen

NOR-NORI

nihihuraguzuzuekhaiek
nirihakidandakidanzakizkidanzakizkidatendakizkidan
hirinakian
nakinan
dakian
dakinan
gakizkian
gakizkinan
dakizkian
dakizkinan
harinakionhakiondakiongakizkionzakizkionzakizkiotendakizkion
gurihakigundakigunzakizkigunzakizkigutendakizkigun
zurinakizundakizungakizkizundakizkizun
zueinakizuendakizuengakizkizuendakizkizuen
haieinakienhakiendakiengakizkienzakizkienzakizkietendakizkien

NOR-NORK

nihihuraguzuzuekhaiek
nikhazadandezadanzaitzadanzaitzatedanditzadan
hiknazaan
nazanan
dezaan
dezanan
gaitzaan
gaitzanan
ditzaan
ditzanan
harknazanhazandezangaitzanzaitzanzaitzatenditzan
gukhazagundezagunzaitzagunzaitzategunditzagun
zuknazazundezazungaitzazunditzazun
zueknazazuendezazuengaitzazuenditzazuen
haieknazatenhazatendezatengaitzatenzaitzatenzaitzatetenditzaten

NOR(

...
Continuar leyendo "Euskal aditz laguntzailea: NOR, NORI, NORK eta denbora (orain eta lehen)" »