Gramática Latina Básica: Fonética, Conjugaciones, Vocabulario y Declinaciones
Fonética histórica: evolución de las vocales
U final abre y pasa a o.
O breve tónica diptonga y pasa a ue.
E breve tónica diptonga y pasa a ie.
I breve (tónica o átona) abre y pasa a e.
Las vocales breves protónicas o postónicas caen.
Evolución de las consonantes
I seguida de A pasa a y; seguida de O/U pasa a j.
S seguida de consonante desarrolla una e de apoyo.
P > B
T > D
C/QU > G
B, D, G caen.
Conjugaciones
1ª: -o, -as, -are
2ª: -eo, -es, -ere
3ª: -o, -is, -ere
Mixta: -io, -is, -ere
4ª: -io, -is, -ire
Presente de indicativo
1ª: -o, -s, -t, -mus, -tis, -nt
2ª: igual que la 1ª
3ª: -o, -is, -it, -imus, -itis, -unt
Mixta: -o, -s, -t, -mus, -tis, -unt
4ª: igual que la mixta
Verbo sum
sum, es, est, sumus, estis, sunt
Pretérito imperfecto
1ª: -bam, -bas, -bat, -bamus, -batis, -bant
2ª: igual que la 1ª
3ª: -ebam, -ebas, -ebat, -ebamus, -ebatis, -ebant
Mixta: igual que la 3ª
4ª: igual que la 3ª
Verbo sum
eram, eras, erat, eramus, eratis, erant (yo era)
Futuro
1ª: -bo, -bis, -bit, -bimus, -bitis, -bunt
2ª: -bo, el resto igual que la 1ª
3ª: -am, -es, -et, -emus, -etis, -ent
Mixta: -iam, -ies, -iet, -iemus, -ietis, -ient
4ª: igual que la mixta
Verbo sum
ero, eris, erit, erimus, eritis, erunt (yo seré)
Vocabulario básico
Verbos
- Accedo, accedis, accedere: acercarse
- Advenio, advenis, advenire: llegar
- Ambulo, ambulas, ambulare: caminar
- Ascendo, ascendis, ascendere: subir
- Audio, audis, audire: oír
- Cado, cadis, cadere: caer
- Cano, canas, canere: cantar
- Ceno, cenas, cenare: cenar
- Cesso, cessas, cessare: descansar
- Clamo, clamas, clamare: gritar
- Constituo, constituis, constituere: decidir
- Cupio, cupis, cupere: desear
- Curo, curas, curare: cuidar
- Curro, curris, currere: correr
- Dico, dicis, dicere: decir
- Disco, discis, discere: aprender
- Doceo, doces, docere: enseñar
- Dormio, dormis, dormire: dormir
- Duco, ducis, ducere: conducir
- Facio, facis, facere: hacer
- Festino, festinas, festinare: apresurarse, darse prisa
- Fugio, fugis, fugere: huir
- Intro, intras, intrare: entrar
- Iubeo, iubes, iubere: ordenar, mandar
- Iuvo, iuvas, iuvare: ayudar
- Laboro, laboras, laborare: trabajar
- Laudo, laudas, laudare: alabar
- Ludo, ludis, ludere: jugar
- Maneo, manes, manere: permanecer
- Mitto, mittis, mittere: enviar
- Narro, narras, narrare: contar
- Paro, paras, parare: preparar
- Porto, portas, portare: llevar, transportar
- Procedo, procedis, procedere: avanzar
- Rapio, rapis, rapere: robar
- Saluto, salutas, salutare: saludar
- Scribo, scribis, scribere: escribir
- Sedeo, sedes, sedere: asentarse
- Specto, spectas, spectare: mirar
- Surgo, surgis, surgere: levantarse
- Venio, venis, venire: venir
- Video, vides, videre: ver
- Voco, vocas, vocare: llamar
Preposiciones, adverbios y conjunciones
- Ad (prep. + acus.): a, hacia
- Celeriter (adv.): rápidamente
- Cum (prep. + abl.): con
- Diu (adv.): durante mucho tiempo
- Ecce: ¡He aquí!
- Et (conj.): y
- Iam (adv.): ya
- In (prep. + abl.): en
- Iterum (adv.): otra vez
- Lente (adv.): lentamente
- Mox (adv.): pronto
- Nam (conj.): pues, porque
- Nec / neque (conj.): y no, ni
- Non (adv.): no
- Per (prep. + acus.): por, a través de
- Prope (prep. + acus.): cerca de
- Saepe (adv.): a menudo
- Sed (conj.): pero, sino
- Statim (adv.): inmediatamente
- Subito (adv.): de repente
- Tandem (adv.): al fin
Adjetivos
- Alienus, a, um: ajeno, extraño
- Antiquus, a, um: antiguo
- Anxius, a, um: preocupado
- Ater, atra, atrum: negro mate
- Bonus, a, um: bueno
- Dignus, a, um: digno
- Doctus, a, um: sabio
- Improbus, a, um: malvado
- Magnus, a, um: grande
- Malus, a, um: malo
- Miser, misera, miserum: desgraciado
- Multus, a, um: mucho
- Niger, nigra, nigrum: negro brillante
- Novus, a, um: nuevo
- Parvus, a, um: pequeño
- Paucus, a, um: poco
- Plenus, a, um: lleno
- Probus, a, um: honrado
- Pulcher, pulchra, pulchrum: bello
- Romanus, a, um: romano
- Sacer, sacra, sacrum: sagrado
- Saucius, a, um: herido
- Siccus, a, um: seco
Verbos adicionales y adverbios
- Colligo, colligis, colligere: recolectar, recoger
- Quiesco, quiescis, quiescere: descansar
- Respondeo, respondes, respondere: responder
- Rogo, rogas, rogare: preguntar
- Cotidie (adv.): diariamente
- Postridie (adv.): al día siguiente
- Caput, capitis (n.): cabeza
Sustantivos
Tercera declinación
- Cor, cordis (n.): corazón
- Corpus, corporis (n.): cuerpo
- Dux, ducis (m.): líder
- Eques, equitis (m.): jinete
- Flumen, fluminis (n.): río, corriente
- Frater, fratris (m.): hermano
- Ius, iuris (n.): derecho
- Miles, militis (m.): soldado
- Mos, moris (m.): costumbre
- Nomen, nominis (n.): nombre
- Omen, ominis (n.): augurio
- Os, oris (n.): boca
- Pater, patris (m.): padre
- Pax, pacis (f.): paz
- Pes, pedis (m.): pie
- Plebs, plebis (f.): plebe
- Pedes, peditis (m.): soldado de infantería
- Princeps, principis (m.): príncipe
- Ratio, rationis (f.): razón, número
- Rex, regis (m.): rey
- Tempus, temporis (n.): tiempo
- Uxor, uxoris (f.): esposa
- Virtus, virtutis (f.): virtud, valor
- Aedes, aedis (f.): casa, morada, templo
- Auris, auris (f.): oreja
- Civis, civis (m.): ciudadano
- Finis, finis (m.): fin
- Hostis, hostis (m.): enemigo
- Ignis, ignis (m.): fuego
- Mare, maris (n.): mar
- Animal, animalis (n.): animal
- Ars, artis (f.): arte
- Gens, gentis (f.): familia, clan
- Mons, montis (m.): monte
- Mors, mortis (f.): muerte
- Pars, partis (f.): parte