Chuletas y apuntes de Otras lenguas extranjeras de Bachillerato y Selectividad

La decadència de la literatura catalana (segle XVI–XVIII)

La Decadència és el període històric i literari dels segles XVI i XVIII, en què la literatura en llengua catalana va patir una important baixada tant en qualitat com en quantitat. Comparada amb l’etapa anterior, el nivell va empobrir molt. A més, la situació es veia encara pitjor perquè, al mateix temps, la literatura castellana vivia el seu Segle d’Or, amb autors com Miguel de Cervantes o Lope de Vega.

Causes principals

Les causes que van incidir en aquesta decadència són diverses i sovint interrelacionades. Entre les més destacades hi ha:

• 1410: mort del rei Martí sense hereus — crisi successòria.
• 1412: arribada de Ferran d’Antequera, vinculat a Castella.
• 1474: unió

1. El significat del mot

Semàntica: Branca de la lingüística que estudia el significat dels mots d'una llengua. Signe lingüístic: Unitat bàsica de comunicació dins d'un grup.

• Significant (forma): Conjunt de fonemes que construeixen la paraula.
• Significat (concepte o idea): Allò que evoquem quan sentim la paraula.

Semes: Unitats mínimes de significació; components del sentit de la paraula.

2. La informació del diccionari

El diccionari està dividit en articles.

• Entrada: Encapçala l'article o una de les accepcions, en negreta.
• Accepció: Definició de cadascun dels significats, numerada en negreta.
• Abreviatura: Informació del mot (categoria gramatical, gènere...), en cursiva.
• Exemple: Mostra una utilització contextualitzada de les accepcions,

Renaixença: Impuls Literari i Consciència Nacionalista

La Renaixença fou un període que va des de 1833 fins a 1877, en el qual es va donar un impuls significatiu a la producció literària culta en català. Aquest impuls fou provocat per la consciència nacionalista burgesa i tenia la intenció de recuperar i depurar la llengua catalana.

Caterina Albert (Víctor Català): Vida i Obra

Caterina Albert (1869-1966), filla de rics terratinents i amb un pare advocat, va utilitzar el pseudònim Víctor Català per amagar la seva feminitat. En aquella època, no era ben acceptat que una senyoreta es dediqués a la literatura. Caterina Albert va influenciar notablement autors posteriors.

Característiques de la Poesia Modernista

• Visió caòtica i incognoscible

Ausiàs March

Biografia

Ausiàs March (Gandia, 1397 – València, 1459) fou un poeta atemporal i un petit noble valencià. Cavaller i falconer del rei, va viure en ambients cortesans. Es va casar dues vegades: primer amb Isabel Martorell (que va morir) i posteriorment amb Joana Escorna. Després de la mort de la seva segona esposa, va escriure diversos cants dedicats a ella i a les donzelles de la cort.

Obra i innovacions

Ausiàs March trenca amb la tradició dels trobadors en diversos aspectes:

• Llengua: Abandona el provençal i comença a escriure la lírica en català.
• Concepció de la dona: Considera que la dama té defectes i virtuts; ja no és la midons idealitzada dels trobadors, sinó una dona real.
• Forma: Utilitza l'estrofisme de la cançó

O Rexurdimento Galego: Figuras Fundamentais

Eduardo Pondal, Manuel Curros Enríquez e Rosalía de Castro son tres figuras fundamentais do Rexurdimento galego, un movemento literario que buscou a revitalización da lingua e cultura galegas a finais do século XIX.

Eduardo Pondal (1835-1917)

Coñecido como o poeta da raza, Eduardo Pondal destacou pola súa obra épica e pola exaltación da historia e mitoloxía galegas. Entre as súas obras máis significativas atópanse "Os Eoas" e "Queixumes dos pinos". A súa poesía procurou revitalizar o espírito galego, retratando a grandeza e a nobreza do pobo galego a través dun estilo solemne e grandilocuente.

Manuel Curros Enríquez (1851-1908)

Autor de "Aires da miña terra", Manuel Curros Enríquez combinou... Continuar leyendo "O Rexurdimento e Prerrexurdimento Galego: Pilares da Literatura e Identidade Cultural" »

Contexto do Exilio Galego

Tras a derrota dos republicanos na Guerra Civil Española, moitos galegos víronse forzados ao exilio, dirixíndose maioritariamente cara aos países de América Latina. Cidades como Bos Aires e Montevideo convertéronse nos principais centros de acollida para intelectuais, artistas e escritores, sumándose aos que xa residían alí como emigrantes. Esta concentración fortaleceu a comunidade galega no exterior, consolidou as posicións políticas do galeguismo e deu lugar a innumerables iniciativas culturais. Entre elas destacan a organización de cursos de lingua galega, conferencias, certames literarios, a fundación de editoriais, a edición de publicacións periódicas como o xornal A Nosa Terra e a revista De

Darío Xohán Cabana (Roas, Terra Chá, 1952 - 2021)

Cabana foi un dos autores galegos actuais máis recoñecidos pola crítica. Compaxinou o seu traballo no Concello de Lugo coa creación poética, narrativa e coa tradución. Tamén foi colaborador de numerosos xornais e revistas.

Produción narrativa

Obras máis representativas

• Galván en Saor (1989)
• Vidas senlleiras (1992)
• O cervo na torre (1995)
• Morte de rei (1999)

A súa obra ten moitas influencias de Álvaro Cunqueiro. Deste xeito, os trazos importantes da súa narrativa pódense definir así:

• Nos temas: Acostuma retomar o relato nun universo propio que abala entre o real e o imaxinario. Gústalle retomar o pasado histórico de Galicia e recrear os temas da Materia de Bretaña.
• Respecto da forma:

Literatura Trobadoresca e Medieval Galego-Portuguesa

Orixe da Cultura Trobadoresca

A cultura trobadoresca ten a súa orixe na **Provenza** ou **Occitania** (actual sur de Francia), nun conxunto de señoríos feudais sen unidade política, pero que compartían unha mesma lingua: o **provenzal** ou **lingua d’oc**. O primeiro trobador foi o **Duque Guillerme IX**.

O Pergamiño Vindel

O **Pergamiño Vindel** contén sete **cantigas de amigo** do xograr galego **Martín Códax**. Seis delas van encabezadas pola melodía coa que se executaban. É a única mostra da música que acompañaba ás cantigas de amigo.

A Transposición da Relación Feudal ao Amor Cortés

No código do **amor cortés**, a relación feudal de vasalaxe transpóñese á relación... Continuar leyendo "Exploración da Lírica Medieval Galego-Portuguesa e Desafíos Lingüísticos Actuais" »

Características da Narrativa Galega Contemporánea

• Consolidación de diferentes subxéneros: policial, histórico, etc.
• Aparición de novas modalidades: crónica, diario, etc.
• Presenza dun grande abanico de narradores.
• Novos experimentos narrativos en relación coa aparición e difusión das tecnoloxías.
• Gran diversidade nos rexistros estilísticos e lingüísticos.

2.1 A narrativa da década de 1990 e comezos do XXI

2.1.1 Persistencia da novela histórica

A novela histórica é unha das liñas máis cultivadas, tanto como unha forma de reconstrución dun pasado mítico, como dende unha perspectiva realista ou con evidentes intencións alegórico-ideolóxicas. Destacan os seguintes autores e obras:

• Rábade Paredes: Branco de Loboso, As sombras do

A Poesía Galega Contemporánea: Dos 80 aos 90

A Xeración dos 80: Renovación e Culturalismo

No eido da poesía, a primeira metade dos oitenta supón a consolidación definitiva da renovación poética que comezara durante a década anterior, sobre todo a través da irrupción no panorama galego dunha nova fornada de voces que presentan a Idade de Ouro do noso universo poético. Estes poetas, coñecidos baixo a denominación de Xeración dos 80, presentan unha serie de características comúns que os cohesionan como grupo:

• A publicación dos volumes colectivos De amor e desamor I (1984) e De amor e desamor II (1985).
• A súa colaboración en revistas como Dorna e Luzes de Galiza.
• A súa participación no Festival de Poesía do Condado.

Ademais destas... Continuar leyendo "Poesía e Lingua Galega: Un Percorrido pola Segunda Metade do Século XX" »