Zirkulazio eta Iraitz Sistemak: Funtzioak eta Anatomia

Zirkulazio Sistemaren Funtzioak

• Mantenugaiak eta oxigenoa zelula guztietara banatzea.
• Zelulek sortutako hondakinak kanporatze-organoetara bideratzea.
• Hainbat substantzia garraiatzea: hormonak, medikamentuak, etab.

Bihotzaren Anatomia

• Ukabilaren tamainakoa, bi birikien artean, ezkerraldean kokatua.
• Erdibituta dago ezker eta eskuineko aldeetan, odola ez nahasteko.
• Lau barrunbe ditu: goiko biak aurikulak, beheko biak bentrikuluak.
• Alde bereko aurikuluaren eta bentrikuluaren artean tolesturak daude, balbulak: ezkerraldean mitrala, eskuinaldean trikuspidea.
• Aorta eta birika-arteriaren hasieran balbula semilunarrak daude.
• Bihotzaren ezker-eskuin aldearen artean ez dago lotunerik.
• Hiru ehun-geruza ditu: perikardioa, miokardioa, endokardioa.

Bihotzaren Mugimenduak

Sistolea

Bihotzeko muskulua (miokardioa) uzkurtzen da.

Diastolea

Miokardioa lasaitzen da.

Aurikula biak batera uzkurtzen dira, eta bentrikulu biak ere bai. Balbula aurikulu-bentrikularrak zabaltzen dira aurikulak uzkurtzean, eta ixten dira bentrikuluak uzkurtzean. Aurikulak diastolean daudenean, bentrikuluak sistolean daude eta alderantziz.

• Diastole aurikularretan: Odola bihotzera sartzen da zainen bidez, aurikula bietara.
• Sistole bentrikularretan: Odola bihotzetik irteten da arterien bidez, bentrikulu bietatik.

Odolaren Zirkulazioa

Gizakiaren zirkulazioa itxia, osoa eta bikoitza da:

• Itxia: Odola odol-hodietatik ez delako ateratzen.
• Osoa: Odol oxigenatua eta oxigeno gutxikoa ez direlako nahasten.
• Bikoitza: Bi zirkuitu dituelako.

Zirkuitu Txikia edo Birika Zirkuitua

Odola eskuineko bentrikulutik atera eta birika-arteriatik biriketara doa, CO2 uzteko eta oxigenoa hartzeko. Oxigenodun odola birika-zainetatik bihotzera itzultzen da, ezkerreko aurikulan sartuz.

Zirkulazio Nagusia edo Zirkuitu Handia

Bihotzetik gorputz osora doa. Odola ezkerreko bentrikulutik zelula guztietara iristen da, elikagaiak eta oxigenoa eramateko, aorta-arteriaren bidez. Arteriak adarkatzen dira odola organo guztietara irits dadin. Ondoren, zeluletan hondakinak eta CO2 jaso, eta eskuineko aurikulura itzultzen da bihotzera, kaba-zainen bidez.

Iraitz Sistemaren Helburuak

• Mota desberdinetako hondakinak kanporatzea.
• Uraren eta gatzen kontzentrazioen oreka mantentzea.
• Gorputzeko tenperatura erregulatzea.

Parte Hartzen duten Atalak

• Arnas aparatua: CO2 kanporatzen du.
• Gibelak: Globulu gorrien deskonposiziotik sortutako substantziak.
• Gernu-aparatua: Amoniakoa eta ura (gernua) kanporatzen ditu.
• Izerdi- eta malko-guruinak: Ura eta gatzak (izerdia, negar-malkoak) kanporatzen dituzte.

Giltzurrunak

• Odola iragazten dute, emaitza gernua da.
• Bizkarrezurraren bi aldeetan kokatuta daude, babarrun itxurako organoak dira.
• Giltzurrunetara giltzurrun-arteria bana heltzen da, eta giltzurrun-zainak ateratzen dira.