Lan Kontratua Aldatzea eta Prestazio Garrantzitsuak

1-AIPATU ZEINTZUK DIRAN LAN KONTRATUA ALDATZEKO MOTAK.

-Mugigarritasun funtzionala:enpresaburuak langilea lanpostuz aldatzen du

-Mugigarritasun geografikoa: arrazoi ekonomikoak,teknikoak,teknikoak,antolakuntzakoak edo produkziokoak,enpresaburuak langileari agindu ahal izango dio bere eginkizuna enpresa bereko beste lantoki batean egiteko

-Lan baldintzen funtsezko aldaketa:enpresak lan-baldintzen funtsezko aldaketak erabaki ditzake,arrazoi ekonomikoak,teknikoak,antolakuntzakoak edo produkziokoak argudiatuta.

2-ZERTAN BEREIZTEN DIRA LEKUALDATZEA ETA JOANARAZTEA ETA ZEINTZUK DIRA LEKU ALDATZEAREN LANGILEAREN AUKERAK.

-Lekualdatzean:egoitza behin betirako aldatzea,edo joanaraztea 12 hilabetetik gorakoa bada 3 urteko aldian.

-Joanaraztea:Aldi baterako joanaraztea:12 hilabetetik behera 3 urteko aldian

*Lekualdatzea onartzea:enpresak langilearen eta familiaren lekualdatzearen gastuak odainduko ditu.

*Uko egitea eta kontratua amaitzea:kalte ordaina jasotzeko eskubidea izango du

*lekualdatzea onartzen badu,baina ez badago 20 eguneko epea du lekualdatzearen aurka egiteko lan arloko epaitegian,baina lekuz aldatu behar du

3-Zeintzuk dira funtsezko aldaketak?

a)Lanaldia

b)Ordutegia eta lan-denboraren banaketa

c)Txandakako lanaren erregimena.

d)Soldaten zenbatekoak eta ordaintze-sistema

4-Zer da kontratu bat etetea eta zeintzuk dira kausak?

Lan-prestazioa aldi baterako emateari uztea da,langileak ez du lan egiteko obligaziorik eta enpresaburuak ez dio soldata ordaindu beharrik.

-bi aldeek adostuta

-Enpresaburuak erabakita

-askatasun kentzea

-aldi baterako ezintasuna

-eszedentzia

-aitatasuna

-Haurdunaldia arriskua

-Aldi baterako ezinbesteko kasuak eta arrazoi ekonomikoak,teknikoak,antolakuntzarakoak eta produkzioak

-greba eta enpresaren legezko itxiera

-lanbide-birmoldaketarako edo hobekuntzarako ikastaroa

-enplegu-soldaten etenaldia

-amatasun

-kontratuan zehaztutako kausak

-genero-indarkeriaren biktima izan den langile emakumearen erabakiz.

5-Zer da eszedentzia eta zer mota daude eta bakoitza esplikatu

langileak lan-harremana etetea duen aldia da.bi aldeen oinarrizko prestaziok bertan behera geratzen dira.

-Borondatezkoa:Langileak estatua

-Nahitaezkoa:lanera joatea eragozten duen kargu publiko,politiko edo sindikal batean aritzeagatik

-Seme alabak zaintzeko: 3 urtekoa izan daiteke,jaiotza, adopzio edo harrera-datatik hasita.

-Senideren bat zaintzeko:2 urte har daitezke,2. ahaidetasun maila arteko senideak zaintzeko

6-Zer da lan kontratua azkentzea eta aipatu 3 motak (esplikatu bakoitzak)

kontratuaren amaiera edo enpresaburua eta langilea lotzen dituen lan-harremanaren amaiera da.

1-Lan-kontratua azkentzea,adostu den denbora amaitu delako:lan kontratua azkentzen da kontratua bertan adierazitako epea betetzean,kontratuan bertan adierazitako epea betetzean,kontratuaren xedeko lana edo zerbitzua burutzean da.

2-lan kontratua azkentzea,bi aldeek erabakita:enpresaburuaren eta langilearen borondatez eat langilearen borondatez

3-Lan-kontratua azkentzea alderdiak:enpresaburuaren heriotza,enpresaburuak,langilearen heriotza...

7-Aipatu lau arrazoi disiziplinazkoak enpresa batean

-Kontratuko fede ona urratzea

-sarri eta arrazoirik gabe lanera ez joatea

-Ohiko edo itundutako lan errendimendua nahita eta jarraian gutxitzea

-disziplinaziorik eza edo desobedientzia

8-Zertan bereizten dira bidezko kanporatzea/kaleratzea,bidegabea eta baliogabea?

BIDEZKO KALERATZEA:Enpresaburuak adierazitako kausa egiaztatu egiten da, eta langileak kaleratzea jakinarazteko unean jasotako kalte ordaina izango da

KALERATZE BIDEGABEA:Ez da adierazitako kausa frogatzen edo ez dira forma-betekizunak bete.

KALERATZE BALIOGABEA:Enpresaburuak funtsezko eskubideak urratu baditu.Langilea berriz hartu behar du enpresak, eta izapide-aldiko soldatak ordaindu behar zaizkio.

9-Zer da kitoa?

Langileak lan-harremana amaitzean jasotzen duen agiri bat da, langilearen eta enpresaren arteko soldata-zorrak kitatzen dituena.

6.GAIA

1-Zeintzuk dira gizarte segurantzaren prestazio garrantzitsuenak

1-amatasuna

2-haurdunaldiko eta edoskitze-aroko arriskua

3-erretiroa

4-osasun laguntza

5-ezintasun iraunkorra

6-aitatasuna

7-heriotza eta bizi-iraupena

8-aldi baterako ezintasuna

9-langabezia,langabezia-sorospena

2-Zer da osasun laguntzarako prestazioa

gizarte segurantzaren babespeko pertsonen osasuna zaintzeko eta bere onera ekartzeko beharrezkoak diren mediku- eta farmazia-zerbitzuak suspertzeko fisikoko jarduerak,protesiak eta ortopedia-elementuak

3-Zer dira aitatasun eta amatasun prestazioa?

AMANTASUN:langilea ama izan bada edo langileak seme alaba bat adoptatu badu langile horri ematen zaion prestazioa da

AITATASUN:Seme bat jaiotzean nahiz adoptatu edo hartzean ematen den babesa da

4-Zer da erretiro pentsioa eta bereiztu ezazu erretiro malgua eta partziala.

PENTSIOA: dirutan jasotzen den prestazio bat da, hil artekoa eta erretiroa hartzeko legezko adina bete ondoren bere borondatez lan jarduera osorik jasotzen du langileak

MALGUA:erretiro arruntagatiko pentsioa kobratzen ari diren langileek,pentsio hori kobratzeaz gain ,lanaldi partzialeko lan bat egiten badute

PARTZIALA:langilea pentsioa kobratzen hasten da, baina lanean jarraitzen du, lanaldi partzialean

5-Zer da langabezia prestazioak eta zeintzuk dira baldintzak

lan egiteko gai diren eta lan egin nahi duten pertsonak lanik gabe garatzean edo ohiko lanaldia eta soldata gutxienez heren bat murrizten dietenean sortzen den egoera da

BALDINTZAK:

-afiliatuta eta altan egotea

-erretirorako adina ez izatea

-enplegu-zerbitzu publikoan inskribatuta egotean eta enplegu-bilaketa aktiborako konpromisoa

-legezko langabezia-egoeran egotea

-legezko langabezia-egoeran egon aurreko 6 urteetan gutxienez 360 egun kotizatu izana

6-Zer ondorio ditu langilarentzat lan jarduera alta eman gabe egoteak

gizarte segurantzaren prestaziorik gabe geratuko da.

-Langabezia

-Heriotza

-Osasun laguntza

-aldi baterako ezintasuna

-amatasuna eta aitatasuna

-Erretiroa

7-Zeintzuk dira gizarte segurantzarekiko enpresa burua dituen eginbeharrak

-Enpresaren inskripzioa

-Langileen afiliazioa

-Langileen alta

-langileen baja

-kotizazioa

-datu aldaketak

8-Aipatu giza segurantzaren prestazioen 3 adibide.

-amatasuna

-aitatasuna

-erretiroa