Karlos IV.a: Frantziako Iraultza eta Konbentzio Gerra Espainian

Karlos IV.a eta Frantziako Iraultzaren Eragina Espainiako Politikan

Frantziako Iraultzaren eraginez, Espainiako agintariek bat-bateko erreakzioa izan zuten, mugimendua hedatzearen beldur zirelako. Espainiako ilustratu gehienak ez ziren iraultzaren aldekoak, Antzinako Erregimenaren barruan eraldaketen alde baitzeuden. Hala ere, haiek ideia iraultzaileak gero eta arrakastatsuagoak zirela ohartzen ziren, eta bai Parisen bai Madrilen, erregeak Borboiak ziren.

Baina Frantziako Luis XVI.a exekutatu ondoren, Espainia eta Frantzia arteko harremanak apurtu egin ziren eta gerra deklaratu zion. Hau Espainiak erregeen eskubidea, nobleziaren pribilegioetan eta elizaren hegemonian oinarritutako ordena tradizionala hautsi nahi zutenentzako erantzuna zen. Gerra hau gurutzada gisa aurkezten zen, heretiko-hiltzaileen eta erlijioaren etsaien kontrakoa. Godoy gerra hau gelditzen saiatu zen, eta azkenean, frantziarrekin akordio batera heldu ziren: Basileako Bakea (1795).

Krisi politikoaren muinean, erregearen eta Godoyren prestigioa ahuldu egin zen, arazo ekonomikoak konpondu ez zituelako eta gerrek herriari eskatutako ahaleginagatik. Godoyren politikak gero eta aurkakotasun handiagoa sortu zuen, arrazoi hauengatik:

• Nobleziaren artean: gobernuaren boterea sendotzen saiatzeagatik.
• Elizaren artean: bere ondarea desamortizatzeko neurriak aplikatzeagatik.
• Ilustratuen artean: erreformen erritmoa moteldu zuelako.
• Napoleonen interbentzionismoaren mende jartzeagatik: Espainia Napoleonen menpe jartzeagatik.

Fernando printzeak, balidoaren aurkariak, aristokraziaren babesa zuen.

Konbentzio Gerra (1793-1795)

Luis XVI.a exekutatu ondoren, Familia Ituna deuseztatu zen, eta 1793an Espainiak Frantziarekin harremanak hautsi zituen eta gerra deklaratu zion. Bakea hausteak ordena tradizionala apurtu zuen. Hori dela eta, Konbentzio Gerrak benetako herri gurutzada bat mugiarazi zuen.

Ricardos jeneralaren lehen aurrerapena ez zen bake ituna sinatzeko erabili. Konbentzioaren aurkako aliantzek ez zituzten leundu Madrilgo gobernuak Britainia Handiarekiko zituen errezeloak. Britainiarrek Frantziako itsas armadaren aurka joan nahi zuten, munduko itsasoen jabetza eta merkataritza bermatzeko. Espainiako itsas indarrek ez zuten hori egin, baina Amerikarekiko komunikazioa oztoporik gabe mantentzea lortu zuten.

Lehorrean, 1794an, Konbentzioko indarrek Kataluniaren zati handi bat okupatu zuten. Hondamendia Gipuzkoan handiagoa izan zen, bertako aldundiak, foru-eskumenak gaindituz, bakea negoziatu baitzuen. Konbentzioaren antiklerismoak sentimendu tradizionalistak zauritu zituen, eta milaka apaiz frantziar ekarri zituen.

Godoyk Basileako Bakea lortu zuen, 1795eko uztailean. Bake horren ondoren, nekazaritza eraldaketa babestu zuen, manufakturen prezioak liberalizatu zituen, gremioen boterea murriztu zuen eta Ilustrazioko izen ospetsuenekin gobernua osatu zuen.