Giza Zirkulazioa eta Iraizketa: Azalpen Sakona

Bihotzaren Egitura eta Funtzioa

• Alde bakoitzeko bi barrunbeak, aldiz, balbula batzuen bidez komunikatuta daude. Odola aurikuletatik bentrikuluetara joaten da, baina ez alderantziz.

  • Balbula trikuspidea: Eskuineko aurikula eta bentrikulua lotzen ditu.

  • Balbula mitrala: Ezkerreko aurikula eta bentrikulua lotzen ditu.

Bihotz-zikloa

• Bihotzak odolari indarra ematen dio odol-hodietan zehar ibili dadin; horretarako, ponpa moduan jarduten du.

• Aurikuletan eta bentrikuluetan bi mugimendu mota daude:

  • Sistolea: Uzkurdura-mugimendua.

  • Diastolea: Erlaxatze-mugimendua.

Zirkulazio Bikoitza

• Gizakiaren odol-zirkulazioak bi ezaugarri nagusi ditu:

  • Bikoitza: Odolak bi bide independente egiten ditu:

    • Zirkulazio txikia edo birika-zirkulazioa.

    • Zirkulazio handia edo sistemikoa.

  • Osoa: Oxigenoa daraman odola ez da inoiz nahasten karbono dioxidoa daramanarekin.

Birika-zirkulazioa edo Zirkulazio Txikia

• Odola eskuineko bentrikulutik irteten da, birika-arteriatik. Odol desoxigenatua da.

• Arteriak banatu eta bi biriketara joaten da odola. Hemen, gas-trukearen ondoren, odola oxigenatu egiten da.

• Odol oxigenatua birika-zainetan zehar, ezkerreko aurikulan sartzen da.

Zirkulazio Sistemikoa edo Handia

• Odol oxigenatua ezkerreko aurikulatik bentrikulura pasatzen da. Ezkerreko bentrikulutik, aorta-arterian zehar, gorputz guztira ateratzen da.

• Arteriak adarkatuz, odola kapilarretaraino doa. Hemen gas-trukea egiten da: oxigenoa zeluletan utziz eta zeluletatik karbono-dioxidoa hartuz.

• Karbono dioxidoa duen odola kabazainetan zehar bihotzera sartzen da, eskuineko aurikulatik.

Iraizketa

• Honi esker, zelula-metabolismoan sortutako hondakinak organismotik kanporatzen dira, ondorengo organoei esker:

  • Giltzurrunak

  • Birikak

  • Gibela

  • Izerdi-guruinak

Gernu-sistema

• Bi osagai ditu: giltzurrunak eta gernubideak.

  • Giltzurrunak: Iraizketan parte hartzen duten organo nagusiak dira. Gernu-sistemari iraitz-aparatu ere esaten zaio.

• Giltzurrunak:

  • 12 cm inguruko luzerako bi organo.

  • Bizkarrezurraren alde banatan, sabelaren atzealdean kokatuta.

  • Giltzurrun-arteria bana iristen zaie hondakinak dauzkan odolarekin; giltzurrun-zain bana irteten da odol garbiarekin.

  • Milioika nefronaz osatuta daude.

• Gernubideak:

  • Giltzurrun bakoitzetik ureter bat irteten da gernu-maskurirantz. Hemen gernua metatu, eta ondoren, uretratik kanporatzen da.

    • Gizonezkoen uretra emakumezkoena baino luzeagoa da eta funtzio bikoitza du: gernuaz gain esperma kanporatzen du.

Gernua: Ura, gatz mineralak eta hondakin-substantziek (urea, azido urikoa…) osatzen dute. Egunean gure organismoak 1,5 litro inguru ekoizten ditu.