Etika Teoria Nagusiak eta Korronte Filosofikoak

Etika Teoria Nagusiak

Kant eta Inperatibo Kategorikoa

Araua benetan inperatibo kategorikoa bada, printzipio horri jarraitzen diola froga daiteke. Hasi zure zuzenbide-estatua nahi duzun moduan egiten. Beraz, geure buruari galdetu behar diogu lege unibertsal bat egin nahi dugun ala ez. Kanten arabera, ez genuke lege unibertsal hori egingo.

Utilitarismoa eta Ongizate Orokorra

Plazerak gehiengoaren ongizatea esan nahi du. Beraz, utilitaristek gauza bera egingo lukete Churchillekin kasu honetan: isildu eta Coventryko jendea hilko lukete. Hau egingo lukete azkenean gerrak jende gehiagori plazer gehiago emango liokeelako, nahiz eta Coventryko jendearen egoera hunkigarria izan.

Elkarrizketaren Etika eta Adostasuna

Aipatutako arauek ukitutako edozein pertsonak parte hartu ahal izango du elkarrizketa honetan. Arauak zuzenak diren ala ez adosten denean amaitu beharko da elkarrizketa, guztien interesak kontuan hartzen dituztelako edo ez.

Estoizismoa, Kosmosa eta Zoriona

Estoikoen ustez, jakintsua da naturaren arabera bizitzea. Kosmosaren esanahia deskubritzea da kosmosean nola jokatu jakiteko modu bakarra. Horregatik, zorionaren iturri bakarra lasaitasuna denez, estoikoek esango lukete erosotasunak, jabetzak eta luxuak ematen dutela zoriona. Azkenean, zer da lasaiagoa luxu eta erosotasun artean ondo bizitzea baino?

Zinikoak eta Askatasun Erradikala

Zinikoek diote zoriona gizabanakoaren askatasun erradikalean dagoela, gizartearen arau eta erakunde guztien gainetik. Horrela, zinikoen arabera, jabetzak, erosotasunak eta luxuak ez lukete zorionik ekarriko, ondo bizitzearen plazer guztiak baztertzen dituztelako eta gutxiagorekin bizi nahiago dutelako.

Epikureismoa: Plazerra eta Kalkulu Morala

Epikureoen arabera, sentitzeko gaitasuna duten izaki bizidun guztiek plazerra bilatzen dute eta minari ihes egiten diote. Epikureoek ere baieztatzen dute gehiengoa lortzeko helburua arrazoi morala dela, hau da, arrazoi kalkulatzailea, gure ekintzen ondorioak kalkulatzen dituena. Beraz, ondasunek, luxuek eta erosotasunek zoriona emango dizute, baina lehenik epe luzera min baino plazer gehiago emango dutela kalkulatu beharko lukete; argi dago honekin guztiarekin bizitzeak ez dizula minik emango eta plazer handia ematen dizula.

Hausnarketa Filosofiko Espezifikoak

• Gizatasuna eta Zinismoa: Gero eta jende gehiago ezagutu ahala, konturatzen zara ez direla gizakiak eta gutxi batzuekin bizitzea nahiko zenukeela. Esaldi ziniko honek dio zoriona gizabanakoaren askatasun erradikalean dagoela. Diogenes norbanakoaren bila zebilen: pertsona asko zeuden, baina gizakirik ez.
• Autonomia eta Betebeharra: Izaki sentikor guztiek plazerrako joera dute eta gizaki guztiok zoriontsu izan nahi dugu. Kantek erantzuten du jendea kontziente dela arau batzuk bete beharraz, zoriontsu izan ala ez. Bere arauak ezartzeko gai den izakia izaki autonomoa da. Arau hauek ez dute zoriontasuna agintzen, gizadiarekiko errespetua baizik.
• Aristoteles eta Zintzotasuna: Esaldi hau Aristotelesek esango luke, morala zoriontasunaren bilaketan oinarritzen dela baitio. Aristotelesen ustez, zintzotasun morala izaera on bat osatzean datza, bizitza on eta betegarria izateko.
• Epikureismoaren Goiburua: "Jan eta edan dezagun, bihar hilko garelako". Epikureoek uste dute lortu beharreko plazerra mina baino handiagoa izango dela.
• Estoizismoa eta Patua: "Berdin du botatako harria jaisten edo igotzen den". Perpaus honetan esaten dena da harria botatzen duena patua dela; beraz, harriak bere destinoa onartu behar du. Estoikoentzat ezinbestekoa zen kosmosaren ordena ezagutzea.