Chuletas y apuntes de Filosofía y ética de Otros cursos

David Hume: Empirismo e Crítica á Metafísica

Introdución a David Hume

David Hume naceu en Escocia no século XVIII, unha época de grande efervescencia intelectual coñecida como a Ilustración. Inicialmente matriculouse en Dereito por influencia do seu pai, un avogado, pero pronto abandonou esta carreira para estudar Filosofía. Despois de ler a John Locke, decidiu profundar no empirismo, corrente filosófica que defende que o coñecemento provén da experiencia, e converteuse no principal representante desta corrente.

Obras e Teoría do Coñecemento

As súas obras máis destacadas foron Tratado da natureza humana e Investigación sobre o entendemento humano. Neste último, Hume intenta explicar a orixe do coñecemento humano e os seus límites.... Continuar leyendo "Empirismo e Liberalismo: Hume e Locke na Ilustración" »

Erlijio Alienazioa Karl Marxen pentsamendutik datorren ideia da, eta gizakiak bere esentzia eta indarra kanpoko entitate batean proiektatzea esan nahi du, gehienetan Jainko batean. Marxen ustez, erlijioa gizakien sufrimenduaren ondorioa da, eta zapalkuntza soziala justifikatzeko tresna bihurtzen da. Erlijioak jendeari itxaropen faltsua ematen dio, esanez benetako zoriona hurrengo bizitzan lortuko dela, eta horrek injustiziaren aurkako borroka galarazten du. Marxek zioen: "Erlijioa herriaren opioa da." Horrek adierazten du erlijioak sufrimendua arintzen duela, baina aldi berean, jendea lo mantentzen duela, bere egoera soziala eraldatzeko borondaterik gabe. Erlijioak gizakia bere ahalmen sortzaileetatik urruntzen du, eta norbere existentziaren... Continuar leyendo "Erlijio Alienazioa eta Nietzsche: Kritika eta Botere Nahia" »

Zer da emakume izatea? Kategoriaren problematizazioa

1949an, Simone de Beauvoirrek Bigarren sexua liburua idatzi zuen, feminismoaren oinarri bihurtu zena. Bere helburua emakumeak bere burua definitzeko gaitasuna berreskuratzea da. Beauvoirren ustez, gizakiaren funtsa askatasuna da. Baina emakumeek izan behar dutena gizonek erabakitzen dute; horregatik, emakumeek, nahiz eta eskubide politikoak izan, mendean jarraitzen dute.

Esentziaren eta existentziaren arteko dialektika

Filosofia existentzialaren arabera, ez dago existentziaren aurreko esentziarik. Ez dago subjektu oro definitzen duen giza esentzia edo natura finkorik. Emakumeari, ordea, aldez aurretik ezartzen zaio bere destinoa.

Hori kontuan izanik, Beauvoirrek emakumeen destinoa biologia, sexualitate... Continuar leyendo "Simone de Beauvoir: Emakumea eta Askatasuna Bigarren Sexuan" »

1. Filosofía Antigua (siglos VII a.C. - V d.C.)

Periodo Presocrático o Cosmológico (siglos VII-VI a.C.)

• Paso del mito al logos (origen del pensamiento científico).
• Búsqueda del arjé (principio de la naturaleza):
  • Tales de Mileto: agua.
  • Anaximandro: origen del hombre similar a un pez.
  • Pitágoras: matemática y filosofía.
  • Empédocles: cuatro elementos (tierra, agua, aire, fuego).
• Mujeres destacadas: Teano de Crotona: filósofa, matemática y médica pitagórica.

Periodo Antropológico (siglo V a.C.)

• Atenas, centro cultural bajo Pericles (democracia).
• Sofistas: relativismo cultural, educación.
• Sócrates: método mayéutico, condenado a muerte.
• Cultura:
  • Heródoto: historiador.
  • Eurípides: poeta trágico.
  • Aspasia de Mileto: filósofa y retórica.

Periodo

O consumo de substancias como o alcol e as drogas converteuse nun dos desafíos máis críticos para a mocidade actual. Aínda que moitas veces se presentan nun contexto de lecer ou socialización, a realidade que se esconde detrás é moito máis complexa e perigosa. Na miña opinión, o consumo destas substancias non só é unha decisión imprudente, senón un obstáculo directo para o noso desenvolvemento persoal e futuro.

Os perigos para a saúde física e mental

O primeiro motivo para rexeitar estas substancias é o impacto biolóxico que provocan. O noso cerebro, especialmente na adolescencia, está nunha etapa crucial de maduración. O consumo de alcol ou drogas pode alterar as conexións neuronais, afectando a nosa capacidade de aprendizaxe,... Continuar leyendo "Riscos do alcol e as drogas na mocidade" »

San Agustin: Lurreko Hiria eta Jainkoaren Hiria

Historiaren filosofia Agustinekin hasten da, Grekoen ikuspuntu ziklikoaren aurka eginez. Agustinek historia linealaren kontzeptua sortu zuen, historia modu lineal batean ulertzeko. Gertaera bakoitzak bere arrazoia du prozesu historikoan, eta bakoitzaren zergatia historiaren helburuaren arabera ulertu behar da.

Alarikoen tropak Erroman sartu ziren eta Inperioa suntsitu zuten. Honek krisi handia ekarri zuen Mendebaldean. Jentileek Erromatar Inperioaren erorketa eragin zutela zioten, kristauek indarkeriarik ez erabiltzea defendatzen zutelako Erroma suntsitu zela, eta horren arduraduna Jainko kristaua zela. Agustin Hiponakoak De Civitate Dei (Jainkoaren Hiria) idatzi zuen jentilen eraso horiei aurre... Continuar leyendo "Filosofiaren Gakoak: Agustin, Nietzsche, Marx eta Pentsamendu Kritikoa" »

Modernitatea: Politika, Erlijioa, Kultura eta Zientzia

Politika: Absolutismo Monarkikoa

Luis XIV.a, Richelieu, Cromwell eta Felipe IV.a Espainian izan ziren absolutismo monarkikoaren adierazgarri nagusiak.

Erlijioa: Gatazka Erlijiosoak Europan

Katolikoen eta protestanteen arteko erlijio-gatazkak areagotu egin ziren. Italian eta Espainian, Kontrarreforma gertatu zen. Gatazkak Hogeita Hamar Urteko Gerrarekin (1618-1648) eta Westfaliako Bakearekin (1648) amaitu ziren.

Kultura: Barrokoa eta Elizaren Inperio Kulturalaren Gainbehera

Elizaren «inperio kulturala» pixkanaka desagertzen ari zen, eta Barrokoa sortu zen.

Zientzia eta Filosofia: Iraultza Zientifikoa eta Newton

Erdi Aroko munduaren gainbeherak, «zientzia berria» agertzearekin batera, zientziaren... Continuar leyendo "Modernitatea eta Eztabaida Epistemologikoa: Arrazionalismoa vs Enpirismoa" »

Simone de Beauvoir: Identitatearen Eraikuntza

Beauvoirrek testu honetan defendatzen du emakumearen identitatea ez dela naturala, gizarteak eraikitzen duela. Emakumea ez da biologiak definitzen, baizik eta gizarteak ezarritako rolak, itxaropenak eta egitura kulturalak. Beraz, benetako berdintasuna lortzeko ez da nahikoa legeak aldatzea; egitura moral, sozial eta kulturalak ere aldatu behar dira.

1. Blokea: Beauvoir eta Ilustrazioa

Beauvoirren ideia nagusia da gizakiaren identitatea ez dela naturala. Ilustrazioaren garaian, Kant, Gouges eta Wollstonecraft egileek ere gai hau jorratu zuten:

• Kant: Giza duintasun unibertsala eta autonomia morala defendatu zituen.
• Olympe de Gouges: Emakumeen eta Herritarren Eskubideen Aldarrikapena (1791).
• Mary Wollstonecraft:

Descartes-en helburua

Descartes filosofoa "La Fleche" ikastetxean ikasketan bukatu ondoren, desengainatuta sentitu eta ikasitako guztia balio ez duela deritzo, matematikak salbu. Hortaz, ikasketan utzi ondoren mundutik zehar bidaiatzea erabaki du. Filosofoak jasotako ikasketa motak eskolastikan oinarritzen ziren, horregatik, Erdi Aroko pentsamendua, Aristotelesen pentsamendua oinarri hartuta. Ondorioz, Descartesek dena baztertu eta jakituri berri bat lortu nahi du. Bere helburua zientzia guztiak bateratzea da eta hori posible da hiru arrazoigatik:

1. Giza jakituri bat eta berdina delako.
2. Zientzia guztientzat metodo unibertsala eta bakarra dagoelako.
3. Zientzia ezberdinek unitate organiko bat osatzen dutelako eta jakituri osoa erlazionatuta dagoelako.