Chuletas y apuntes de Filosofía y ética de Otros cursos

Existentzialismoaren Oinarriak

Filosofia Existentzialisten Ideia Nagusiak

Existentzialismoa XX. mendeko mugimendu filosofiko nagusietako bat izan zen, eta gizakiaren existentziaren eta askatasunaren inguruko galderak planteatzen zituen. Filosofo existentzialisten artean Sartre, Heidegger eta Arendt aurkitzen dira, bakoitzak bere ikuspegi berezia izanik. Hala ere, guztiek partekatzen dute ideia nagusi bat: gizakia ez dago aurrez definitutako esentzia baten arabera egina, baizik eta bere ekintzen bidez definitzen du bere burua.

Beste ideia garrantzitsu bat gizakiaren askatasuna eta erantzukizuna da. Existentzialismoaren arabera, gizakia beti aukeratzeko egoeran dago, eta bere hautuek bere izaera eta etorkizuna zehazten dute. Horrek antsietatea sor... Continuar leyendo "Filosofia Garaikidea: Nietzsche, Arendt eta De Beauvoir" »

As facultades da mente humana

A nosa mente posúe diferentes facultades que nos permiten coñecer o mundo e procesar a información. As principais no proceso de coñecemento son:

• Sensibilidade:
  • Sensación: A recepción de estímulos a través dos sentidos (por exemplo, cores e formas a través da vista).
  • Percepción: Interpretación dos estímulos polo cerebro para construír unha imaxe dos obxectos, organizando as sensacións illadas.
• Entendemento:
  • Permite crear e usar conceptos a través dun proceso de abstracción, identificando características comúns nos obxectos (como o concepto xeral de "cadeira" a partir de diferentes cadeiras concretas).
  • Os conceptos son fundamentais para organizar experiencias e elaborar proposicións e razoamentos.
• Imaxinación

1. Laura Bohannan – Shakespeare oihanean

Laura Bohannan Estatu Batuetako antropologoa izan zen, eta bere lan nagusiak Afrikako kulturen azterketan oinarritu zituen, bereziki Nigeriako Tiv herrian. Bere ikerketek antropologia feministari ere ekarpen handiak egin zizkioten, emakumeen esperientzien eta ahalduntzearen inguruko gogoetak eginez. Shakespeare oihanean lanean, Bohannanek bizitako esperientzia kontatzen du: Hamlet obra ospetsua Tiv herrikoei kontatzea erabaki zuen, uste baitzuen literatura unibertsala zela eta munduko edozein lekutan ulertua izango zela. Hala ere, konturatzen da istorioaren elementuak Tiv-ekoek guztiz bestelako eran interpretatzen dituztela. Esaterako, aitaren mamuaren agerpena ez dute kontzientziaren edo erruaren adierazpen... Continuar leyendo "Antropologia Garaikidea: Egileak, Teoriak eta Gizarte Erronkak" »

Aristotelesen Antropologia

Platonen kontra agertuko da, gizakia bi alderdiz osatutako substantzia dela uste duelako: gorputzez (materia) eta arimaz (forma). Beraz, batasun bat osatzen dute. Bata bestea gabe existitu ezin direnez eta gauzen munduan daudenez, biak hilkorrak dira. Arimari ez dagokio gorputzeko atalik, gorputz osoan baitago. Gorputza desagertzean arima ere desagertuko da.

Materia ahalmena da (potentzia) eta arima aktua. Arima motorra da eta gorputza mugikaria.

Arimaren ahalmen mailakatuak

Arimak hiru ahalmen mailakatu ditu, bere funtzioen arabera:

• Hazkorra (begetatiboa)
  • Ahalmena: Elikatzekoa, haztekoa, ugaltzekoa
  • Izaki bizidunak: Landareak, animaliak, gizakiak
• Sentipenezkoa
  • Ahalmena: Hautematekoa, desioa, oroimena, mugimendua
  • Izaki bizidunak:

Paradigmas Clásicos y Conceptos Fundamentales

• Geocentrismo

  La Tierra ocupa el centro del universo, es esférica y está inmóvil; los astros giran a su alrededor.

• Paradigma de los Dos Mundos

  El universo se divide en dos mundos: el mundo terrestre, compuesto por los cuatro elementos (tierra, agua, aire, fuego), y el mundo celeste, formado por el éter, una sustancia de carácter divino que constituye los astros y el cielo.

• Causalidad

  Todo lo que sucede debe tener una causa y esta cadena causal no puede ser infinita.

• Movimiento

  Existen dos tipos de movimiento:

  • Natural: Es el que realizan los cuerpos persiguiendo su lugar natural.
  • Violento: Es el que realizan los cuerpos en contra de su movimiento natural.

• Movimiento Circular

  El movimiento de los cuerpos

Bigarren Sexua: Emakumearen Eraikuntza Kulturala

Bigarren sexua (1949) lanean, Beauvoirrek ondorengoa azaldu zuen: mendebaldeko emakumea eraikuntza kultural hutsa da, eta gizonarekin duen harremanaren arabera definitzen da. Horren aurrean, aldez aurreko baldintzarik gabe definitzeko gaitasuna berreskuratu behar du. Finean, emakumeak ez duelako emakume jaiotzen, emakume izatera iristen delako bizitzan zehar.

Ildo beretik, emakumea “bestea” kategorian kokatzen du Beauvoirrek, hau da, mendebaldeko sexuen banaketaren irakurketa ondorengoa da: gizona subjektua da, absolutua da; emakumea, aldiz, ‘bestea’, alteritatea. Emakumea beti da ‘bestea’. Gizonarentzat emakumea ez da inoiz subjektu absolutua izan, asimetria-erlazioan osatuak baitira... Continuar leyendo "Feminismoa eta Giza Kondizioa: Simone de Beauvoir, Hannah Arendt eta Korronte Feministak" »

Evolución del Pensamiento Jurídico y Político

1. Sócrates (Antigüedad - Iusnaturalismo Clásico)

• Presocráticos: Leyes naturales sin logos.
• Sofistas: Lo justo es lo que conviene al más fuerte.
• El hombre: Animal con logos.
• Mayéutica: Método de búsqueda de la verdad.
• La Polis: El espacio de convivencia.
• Virtud: Ejercicio constante de la justicia.

2. Platón (Antigüedad - Iusnaturalismo Clásico)

• Gobierno del tirano: Una sola voz impuesta por la fuerza.
• Subjetivismo sofista: Crítica a la relatividad moral.
• Virtudes cardinales: Prudencia, fortaleza y templanza.
• República Ideal: Estructura social perfecta.
• División funcional: Economía, defensa y gobierno.
• Mundo de las Ideas: La Idea del Bien como eje rector.

3. Aristóteles (Antigüedad - Iusnaturalismo

Descartesen dualismo antropologikoa

Bere ontologiatik eratorria eta antropologia platonikoan inspiratuta, Descartesek dualismo antropologikoa defendatzen du. Honetan, gizakia ezberdinak eta independenteak diren bi substantziaz osatuta dago:

• Res-extensa (gorputza): Giza gorputzarekin identifikatzen da eta, gainerako materia bezala, lege naturalen eta mekanikoen mende dago. Descartesek giza gorputza parte ezberdinez osatutako konposatu gisa ulertzen du, fisiologia eta medikuntzaren bidez azter daitekeena.
• Res-cogitans (gogamena/pentsamendua): Gogamena eta arimarekin identifikatzen da; hilezkorra eta zatiezina da.

Askatasuna eta borondatea

Gogamenak hainbat ahalmen ditu, eta horien artean borondatea nabarmentzen da. Honi esker, gizakia askea da eta... Continuar leyendo "Descartesen Dualismo Antropologikoa: Gorputza eta Arima" »

Nihilismoa eta Balioen Eraldaketa

Nietzschek Jainkoaren heriotza aldarrikatzen du, mendebaldeko filosofia tradizionalaren eta metafisika platonikoaren amaiera markatuz. Zentzu erlijiosoa galtzeak gizakia desorientatzen du, nihilismoari eta balioen eraldaketaren beharrari bide emanez. Jainkorik gabe, ez dago kanpotik inposatutako egia absolutu edo betebehar etikorik, gizabanakoa hutsune existentzial baten aurrean utziz. Figura transzendental hau desagertzeak bizitzaren eta existentziaren zentzua galdu duela sentiarazten du gizakia, eta horrek ziurgabetasun handira eramaten du. Hala ere, Nietzschek ez du nahi egoera honek hutsune batera eramatea, baizik eta balio eta esanahi berriak sortzeko aukera bat ikusten du.

Nietzschek bi etapa proposatzen... Continuar leyendo "XX. Mendeko Pentsamenduaren Oinarriak: Nietzsche eta Marx" »

Platonen Filosofia Politikoa: Justizia eta Estatua

Legearen Helburua: Zoriontasun Kolektiboa

Legeari interesatzen zaiona da zoriontasuna guztien artean hedatzea, hau da, justizia egotea. Esaterako, ez da bilatzen talde bakar bat zoriontsu izatea, baizik eta komunitate osoa, hori baita justua. Helburu hau hiritarrak estatuari ekarpen bat egitera konbentzituz lortzen da. Bukatzeko, legeak herritarrak hezten ditu, baina ez bakoitzak nahi duena egiteko, baizik eta estatuaren batasuna eta lotura sendotzeko.

Autoritatea eta Ezagutza Polisean

Platonen ustez, autoritatea ezinbestekoa da polisean justizia bermatzeko. Horretarako, hiritarren bizikidetza bideratu eta hobetu behar da. Gainera, arauen bidez ezartzen den ordenak hiritar guztientzat izan behar... Continuar leyendo "Justizia Polisean: Platon, Sokrates eta Sofisten arteko Eztabaida" »