Ura , gatz mineralak, gluzidoak lipidoak proteinak ...

BIOMOLEKULAK. EZAUGARRIAK ETA SAILKAPENA

• Bioelementuak bat eginda eraturiko molekulak dira, bitarteko fisikoak erabilita isola daitezke.

• Sailkapena:

  • Organikoak: Bakarrik materia bizidunean, kate hidrokarbonatuek osatu. (Gluzidoak, lipidoak, proteina eta azido nukleikoak)

• Ez-Organikoak: Ez daude izaki bizidunetan bakarrik eta egitura kimiko bakuna. (Ura, gatz mineralak eta zenbait gas (CO2, O2)

• Propietateak:

  • Izaki bizidunetan funtzio bat betetzen du, hau formaren eta tamainaren araberakoa da.

  • Molekula organiko gehienak makromolekulak

    • Monomeroak: molekula bat (bakuna)

    • Konplexua: Bat baino gehiago

    • Polimeroak: egitura edo molekula errepikatu dituen makromolekula da. 30 molekula molekularen ingurunean

• Karbono atomoak eta hidrogeno atomoak lotura kobalenteen bidez elkartu (eskeletoa osatu)

• Hidrogeno atomo bat edo gehiago + O2 edo N2  talde funtzionalak sortu

• 
  

TALDE FUNTZIONALAK

• Hidroxilo taldea

  • Alkoholak konposatu polarrak

  • Oxigenoa elektronegatiboa da, lotura kobalentea duten atomoak elektroiek erakartzen dituzte

  • Uretan disolba daitezke

  • Hidrogeno-zubiak eratzen dituzte

• Karbonilo taldea

  • Aldehidoak eta zetonak

  • Uretan disolba daitezke

  • Konposatu polarrak dira

  • Azukrea bereizgarriak dituzte

• Karboxilo taldea

  • Azido ahulak dira

  • Protoiak askatzen dituzte

• Amino taldea

  • Base ahulak

  • Protoi ekartzen dituzte

• Fosfato taldea

  • Azido fosforikoaren formula molekularra H3PO4

  • ℗ irudikatzen da

  • Hidroxido talde, karbonilo talde edo bi fosfatorekin  edo gehiagorekin erreakzionatzen du

  • Fosfato organikoak ATP-an daude

• Sulfhidrilo edo tiol taldea

  • Proteinen egitura egonkortzeko laguntza