Reprodución Humana: Aparello Reprodutor, Gametos e Ciclos Hormonais

A Reprodución Sexual Humana: Conceptos Fundamentais

Na reprodución sexual únense dúas células reprodutoras (gametos), procedentes de persoas de distinto sexo, que forman unha célula chamada cigoto, do cal se desenvolve un novo ser.

Os gametos prodúcense nos órganos reprodutores, denominados gónadas (que forman parte do aparello reprodutor):

• As gónadas masculinas son os testículos, e os gametos son os espermatozoides.
• As gónadas femininas son os ovarios, e os gametos son os óvulos.

O Aparello Reprodutor Masculino (ARM)

O ARM ten como funcións fabricar espermatozoides, depositalos no aparello reprodutor feminino e sintetizar hormonas sexuais masculinas (principalmente testosterona). Está formado por:

1. Testículos: Dúas glándulas situadas nunha bolsa de pel (o escroto), formadas por condutos diminutos (os túbulos seminíferos).
2. Epidídimo: Almacena os espermatozoides mentres maduran.
3. Condutos deferentes: Comunican o epidídimo coa uretra.
4. Glándulas anexas: Fabrican unha secreción que, xunto cos espermatozoides, forma o seme. Estas glándulas son as vesículas seminais, a próstata e as glándulas de Cowper.
5. Pene: Ten a función de depositar os espermatozoides no aparello reprodutor feminino. Está formado por un tecido eréctil que, ao encherse de sangue, provoca a erección. O seu extremo (a glande) está protexido polo prepucio.

O Aparello Reprodutor Feminino (ARF)

O ARF fabrica óvulos, proporciona o sitio adecuado para a fecundación e o desenvolvemento do novo ser, e sintetiza hormonas sexuais femininas (estróxenos e proxesterona). Está formado por:

1. Ovarios: Dúas glándulas situadas na parte inferior do abdome, aos lados do útero.
2. Vías xenitais: Son as Trompas de Falopio, o útero e a vaxina.
   • Trompas de Falopio: Dous condutos que comunican cada ovario co útero. Teñen a función de recoller os óvulos liberados polos ovarios e levalos ao útero. É aquí onde se produce a fecundación.
   • Útero: É un órgano musculoso e oco no cuxo interior se desenvolve o embrión. Na parte superior rematan as Trompas de Falopio e a súa parte inferior chámase colo uterino, que se comunica coa vaxina.
   • Vaxina: É un conduto elástico que comunica o útero co exterior. É onde se depositan os espermatozoides.
3. Xenitais externos ou vulva: Formados polos labios (repregamentos da pel) e o clítoris.

Os Espermatozoides e a Súa Formación

Os espermatozoides son células pequenas e móbiles. Diferéncianse en:

• A cabeza: Contén o núcleo celular.
• A peza intermedia: As mitocondrias producen a enerxía necesaria para o movemento.
• A cola: Posúe un flaxelo.

A súa formación (espermatoxénese) ocorre nos túbulos seminíferos, onde se atopan as células xerminais. O proceso iníciase na puberdade e dura toda a vida.

Os Óvulos e a Súa Formación (Ovexénese)

Os óvulos son células grandes, esféricas e inmóbiles. Diferéncianse en:

• O núcleo.
• O citoplasma, que contén reservas nutritivas e tres membranas: a vitelina, a pelúcida e a coroa radiata.

A súa formación (ovexénese) ocorre nos ovarios en dúas etapas:

1. Primeira etapa: Prodúcese cando a muller é un embrión e está no ventre da nai. Nesta etapa orixínanse óvulos inmaduros que forman unha estrutura chamada folículo(s). Estes deteñen o seu desenvolvemento ata que a muller chega á puberdade.
2. Segunda etapa: Prodúcese na puberdade, aproximadamente cada 28 días. Nesta etapa, o folículo crece e o óvulo madura e sae do ovario. Este proceso chámase ovulación e dura só ata a menopausa (o cese da capacidade reprodutora feminina).

O Ciclo Ovárico e o Ciclo Uterino

Durante os 28 días que dura a maduración do óvulo, prodúcense cambios cíclicos no ovario e no útero, coñecidos conxuntamente como o ciclo reprodutor feminino.

Ciclo Ovárico e Ovulación (28 días)

O ciclo ovárico ten dúas etapas principais:

1. Crecemento do folículo: Crece durante aproximadamente 14 días. Neste proceso prodúcese a ovulación.
2. Formación do corpo lúteo: Tras a ovulación, o folículo transfórmase nunha masa de células amarelas chamada corpo lúteo. Se non hai fecundación, iníciase de novo o ciclo.

Ciclo Uterino e Menstruación (28 días)

O ciclo uterino é a transformación da parede do útero, chamada endometrio, e consta de tres fases:

1. Fase de Menstruación: O endometrio, que estaba groso e vascularizado, despréndese e é expulsado pola vaxina con sangue.
2. Fase de Rexeneración: O endometrio que se perdeu coa menstruación rexenérase.
3. Fase de Engrosamento e Vascularización: O endometrio engrosa e vascularízase. Se o óvulo é fecundado, desenvólvese o embrión; se non é fecundado, iníciase un novo ciclo.

Regulación Hormonal dos Ciclos Reprodutores

Os ciclos do ovario e do útero están regulados polas seguintes hormonas:

1. Hormona FSH (Hormona Folículo Estimulante): Segregada pola Hipófise, estimula o crecemento do folículo e a produción de Estróxenos no ovario. Os estróxenos, á súa vez, promoven o engrosamento do endometrio do útero e a secreción da Hormona LH pola Hipófise.
2. Hormona LH (Hormona Luteinizante): Provoca a ovulación. Despois, o corpo lúteo segrega Estróxenos e Proxesterona, que promoven o grosor do endometrio do útero e inhiben a secreción de hormonas pola Hipófise. Se non hai fecundación, o corpo lúteo deixa de segregar hormonas e o endometrio destrúese.