Ramón Cabanillas: Biografía, Obra e o "Poeta da Raza"

Ramón Cabanillas (1876-1959): Poeta da Raza

Ramón Cabanillas Enríquez (1876-1959) foi un poeta galego en lingua galega. É considerado un dos escritores máis importantes da literatura galega do século XX, aínda que sitúaselle máis propiamente nunha fase de transición entre os séculos XIX e XX. Gañou en vida o título de "Poeta da Raza". A súa poesía mostra as súas habilidades como un versificador en numerosos rexistros temáticos e estilísticos, como o amoroso, o relixioso e o cívico.

Traxectoria e Ideoloxía Política

Apoiou o movemento agrario e pertencía ás Irmandades da Fala, o que o fixo ser considerado un símbolo do nacionalismo pre-Guerra Civil.

Ingresos e Discursos Académicos

Cabanillas ingresou en varias institucións culturais e académicas:

• No Seminario de Estudos Galegos cun discurso titulado As romaxes de Nosa Señora da Franqueira. Notas dun ofrecido (publicado en Nós, 1927).
• Na Real Academia Galega, co discurso Unha saudade nos poetas galegos (1920).
• Na Real Academia Española, xunto con Cotarelo Valledor, o 26 de maio de 1929, cun discurso sobre a vida e obra de Eduardo Pondal.

Formación, Carreira Burocrática e Exilio

Despois dos seus estudos, entrou no Seminario de San Martiño Pinario (1889-1893), onde recibiu unha sólida formación clásica. De alí pasou a exercer funcións burocráticas na súa cidade natal, primeiro nun cartorio e, a continuación, no Concello, onde traballou dez anos. Casou con Eudoxia Álvarez e emigrou a Cuba.

Na Habana traballou como contador e director do Teatro Nacional, propiedade do Centro Galego, para o que dirixiu o boletín e elaborou novos estatutos. Volveu a Cambados, onde deixara a súa esposa e, despois de participar nunha reunión de Acción Galega en Vilagarcía, simpatizou coas ideas do movemento agrario de Basilio Álvarez.

Retorno, Política e Guerra Civil

Poucos meses despois, volveu a Cuba e publicou o seu primeiro poema na revista Suevia ("Lonxe", de 1910) e o seu primeiro libro, Sen Desterro (1913). Despois de dous anos, volveu a España e comezou a traballar como secretario do Concello de Mos (1916-1924); participou activamente na vida cultural e política da época, ata o punto de aparecer como candidato para a Asemblea Constituínte en 1931.

A Guerra Civil sorprendeuno vivindo en Madrid; de alí, mudouse para Valencia, onde se atopou con Castelao. En 1937, volveu a Cambados e comezou a traballar como secretario en diferentes concellos de Galicia. De volta a Madrid, organizou un encontro no café Lyon d'Or e acabou volvendo para Cambados, no final da súa vida.

Principais Obras Poéticas

Entre as súas obras máis destacadas atópanse:

• Da terra asoballada: Abundan composicións de natureza reivindicativa da identidade política e cultural de Galicia.
• O bendito San Amaro: Imita as novelas de cego, con debuxos de Castelao.
• Na Noite estrelecida: Colección de poesía influenciada polo celtismo que se conecta coa lenda do Graal en Galicia, coa intención de exaltar a súa terra natal.
• Antífona da cantiga (1951): Foi renomeado en edicións posteriores como Cancioneiro Galego Popular porque recolle unha serie de cancións populares, cunha introdución en prosa.
• Samos: O último traballo publicado durante a súa vida, que é un poema épico de inspiración relixiosa.

Obra Teatral

Cabanillas tamén escribiu pezas teatrais: O home da Santina, comedia de costumes escrita a solicitude de Antonio Vilar Ponte para a primeira presentación do Conservatorio Galego Nacional de Arte.