Platonen Filosofia: Ideien Teoria eta Dualismo Antropologikoa

1. Platonen Ideien Teoriaren oinarriak

Platonen Ideien teoria haitzuloaren mitoaren oinarria da. Gobernari filosofikoa izateko, ideiak ezagutu behar dira, eta hori kontzeptuen bitartez adierazten da. Teoria honek bi munduen arteko erlazioa azaltzen du: mundu ulergarria eta mundu sentigarria.

• Mundu ulergarria: Ideiak kokatzen diren lekua da. Aldaezina da eta egiazko jakituria adierazten du.
• Mundu sentigarria: Bost zentzumenen bidez hautematen diren gauzak kokatzen dira bertan. Aldakorrak dira eta ezjakintasuna adierazten dute.

Ideien ezaugarriak

Ideiak betierekoak, bakarrak eta aldaezinak dira. Gainera, gauza sentigarrien kausa dira (adibidez, mahaia existitzen da, mahaiaren ideia lehenik egon delako). Ideiak arrazoiaren bidez ezagutzen ditugu, sofisten ikuspegiarekin alderatuta; izan ere, haientzat garrantzitsuena zentzumenetatik ideia ateratzea zen. Ideiak gauza sentigarrien erreferentzia dira.

2. Dualismo antropologikoa: Gorputza eta Arima

Platonen pentsamenduan, dualismoa ideien teorian eta teoria moralean islatzen da. Teoria moralean, gizakia bi zatitan banatzen da: arima eta gorputza.

Arimaren egitura

Arima da gizakiaren zati garrantzitsuena; bizia ematen du, hilezkorra da eta arrazoiaren bitartez ezagutzen da. Hiru zati ditu:

• Zati arrazionala: Hilezkorra da eta burmuinean kokatzen da. Bere funtzioa beste bi zatiak gidatzea eta ideiak ezagutzea da. Bertuteak: zuhurtzia eta jakituria.
• Zati haserrekorra: Hilkorra da eta bularrean kokatzen da. Desio onen jatorria da. Bertutea: adorea.
• Zati irrikatsua: Hilkorra da eta sabelean kokatzen da. Desio txarren jatorria da. Bertutea: neurritasuna.

Gorputza eta oreka

Gorputza arimaren kartzelatzat aurkezten da. Aldakorra da, bost zentzumenen bitartez ezagutzen da eta hilkorra da. Teoria moralean, zoriontasuna gorputzaren eta arimaren arteko oreka aurkitzean datza, gizakiak ondo jokatuz eta jakituria lortuz.