Oinarrizko ginekologia eta anatomia: galderak eta erantzunak

Galderak eta erantzunak

Zer da episiotomia?

Zer da episiotomia? Erditzean bagina eta bulba jasandako presioagatik, gune horretako azalaren eta muskuluen urradura gerta daiteke. Hori saihesteko, beharrezkoa denean soilik, alde horretan ebaki bat (episiotomia) egiten da. Haurtxoa jaio bezain laster, zauria josten da.

Zer da puerperioa?

Zer da puerperioa? Puerperioa erditu ondoren errekuperatu, moldatu eta atseden hartzeko garaia da.

Edoskitzea metodo antikontzeptiboa da? Azaldu.

Edoskitzea metodo antikontzeptiboa da? Azaldu. Ez. Edoskitzea antikontzeptibo efektu bat izan dezake, baina eraginkorra izan dadin emakumeak amenorrea izan behar du (hilekorik gabe) eta ez du obulaziorik izan behar. Kasu horietan haurdun geratzeko aukera txikia izaten da; bestela, ez da fidagarria.

Zertarako egiten dute metabolopatien proba? Nola egiten dute?

Zertarako egiten dute metabolopatien proba? Nola egiten dute? Herentziazko gaixotasun batzuk daude, baina oso gutxitan azaltzen dira. Gaixotasunok garaiz tratatzen ez badira, osasun-arazo larriak gerta daitezke.

Horiek detektatzeko: Gaixotasun horiek detektatzeko modu bakarra analisi erraz bat — "metabolopatien proba" edo "orpoaren proba" — egitea da. Analisia haurtxoaren orkatiletik odol tanta batzuk hartzean datza eta normalean amatasun-altan eman aurretik egiten da.

Zer da mugeta?

Zer da mugeta? Ahoaren barruan eta mihian agertzen diren lokatz edo pilaketa zuriak dira. Onddoen eraginez azaltzen dira.

Zein dira barrabilen funtzioak?

Zein dira barrabilen funtzioak?

• Espermatozoideak ekoiztea.
• Gizonezkoen hormonak ekoiztea (nagusia: testosterona).

Zein da epididimoaren funtzioa?

Zein da epididimoaren funtzioa? Espermatozoideak garraiatzea, biltegiratzea eta heltzea.

Zenbat jariakinez dago osatua semena? Zein da jariakin bakoitzaren funtzioa?

Zenbat jariakinez dago osatua semena? Zein da jariakin bakoitzaren funtzioa?

• Semen-xixkua (vesikula seminalak): fruktosa ematen du, espermatozoideen energia iturri gisa.
• Prostata: kaltzioa eta azido zitrikoa ditu, eta sekretu alkalinoa ematen du semenaren bolumena eta ezaugarriak moldatzeko.
• Cowper-en guruinak (Bulbo-uretralak): likido alkalinoa ematen dute, uretraren garbiketa eta lubrifikazioa laguntzeko.

Zergatik dituzte espermatozoideek horrenbeste mitokondria?

Zergatik dituzte espermatozoideek horrenbeste mitokondria? Mitokondriak energia (ATP) sortzen dute; energia hori beharrezkoa da espermatozoidearen mugimenduarentzat, obulura iristeko eta ernaltzeko.

Nola sortzen da hodi eiakulatzailea? Non dago?

Nola sortzen da hodi eiakulatzailea? Non dago? Hodi eiakulatzailea bi hodien elkarketaz sortzen da (hodi deferentea eta semen-xixkuetatik datorrena). Prostata zeharkatzen du eta uretrara desbideratzen da (orekatzen da), hortik eiakulazioa gertatzen da.

Zer da erekzioa? Zeinek kontrolatzen du?

Zer da erekzioa? Zeinek kontrolatzen du? Erekzioa corpora cavernosa eta corpus spongiosum izeneko ehun esponjosoen odolez betetzeak eragiten du. Prozesua nerbio- eta hormon-sistemek kontrolatzen dute; erreflexuen bidez eta bizkarrezur muinaren parte hartzearekin gertatzen da.

Zein dira obulutegien edo obarioen funtzioak?

Zein dira obulutegien edo obarioen funtzioak? Obuluak sortzea eta hormonak ekoiztea (estrogenoak eta progesterona).

Zer da ernalketa? Non gertatzen da?

Zer da ernalketa? Non gertatzen da? Ernalketa obulua eta espermatozoidea elkartzea da; normalean Falopioren tronpan (fallopian tube) gertatzen da.

Zein dira umetokiaren edo uteroaren geruzak? Zein da bakoitzaren funtzioa?

Zein dira umetokiaren geruzak? Zein da bakoitzaren funtzioa?

• Endometrioa: barneko geruza mukosoa da. Bi geruza ditu: funtzionala eta basala. Funtzionala hileko ziklo bakoitzean deskargatzen da, eta basala funtzionala berriztatzen du.
• Miometrioa: erdiko geruza muskularra da; kontrakzioak eragin ditzake, adibidez erditzean.
• Perimetrioa: kanpoko geruza, peritoneoaren zatia eta gantzez ere estalita egon daiteke; uteroa babesteko funtzioa du.

Zein dira baginaren funtzioak?

Zein dira baginaren funtzioak?

• Gizonezkoen semenaren sartzea eta trantsferentzia.
• Hileko fluxuaren irteera.
• Erditze garaian irteera-kanala izatea.

Non kokatzen dira eta zein da Bartholin-en guruinen funtzioa?

Non kokatzen dira eta zein da Bartholin-en guruinen funtzioa? Baginaren behe aldean, alde banatan, Bartholin-en guruinak daude. Haien funtzioa baginaren sarrera hezetu eta lubrifikatzea da.

Zein organok osatzen dute bulba? Zein da bakoitzaren funtzioa?

Zein organok osatzen dute bulba? Zein da bakoitzaren funtzioa?

• Ezpain handiak: barne-organoak babesten dituzte; leunak eta hezeak izan ohi dira.
• Ezpain txikiak: uretra eta baginaren irteera-zuloak estaltzen dituzte.
• Klitoria: kitzikatzean plazer sentsazioa transmititzen du.
• Venus-en mendia: barneko genitalak babesten ditu eta koitoan harremana arintzen laguntzen du.
• Himena: tolestura bat da; kasu batzuetan baginaren sarrera partzialki estaltzen du.

Zein dira ziklo obarikoaren faseak?

Zein dira ziklo obarikoaren faseak? Fase folikularra, fase luteinikoa, hilekoa (menstruazioa) eta ziklo berriaren hasiera.

Aipatu gernua biltzeko teknikak.

Aipatu gernua biltzeko teknikak.

• Aldi bakarreko bilketa (edo bilketa bakuna).
• Urokultiborako laginen bilketa (haurtxoen laginak barne izan daitezke).
• Diuresia kontrolatzeko bilketa.

Zeren sintoma izaten da eztul egitean zapian odola agertzea?

Zeren sintoma izaten da eztul egitean odola agertzea? Hemoptisia: eztul egitean odola agertzea da. Laringeoko edo biriketako minbizia edo tuberkulosia bezalako egoeretan ager daiteke.

Esan zein diren gorozki-laginekin egiten diren hiru azterketa garrantzitsuenak

Esan zein diren gorozki-laginekin egiten diren hiru azterketa garrantzitsuenak

• Parasitoak edo haien arrautzak bilatzea.
• Elikagaien digestioaren azterketa (karbohidratoak, koipeak, proteinak).
• Odol ezkutua gorozkietan bilatzea.

Zer adierazten du paziente baten gorozkietan odol freskoa agertzeak?

Zer adierazten du paziente baten gorozkietan odol freskoa agertzeak? Gorozkietan odol freskoa agertzeak normalean heste lodiko odoljarioa adierazi dezake (adibidez, koloneko minbizia). Odolak ez badu digestio-prozesuan zehar eraldatzen, kolore gorria izan ohi du.

Gorozkiak oso distiratsuak, bolumen handikoak eta oso bigunak izatea alterazio organikoren seinale al da?

Gorozkiak oso distiratsuak, bolumen handikoak eta oso bigunak izatea alterazio organikoren seinale al da? Zer alterazio? Bai. Pankrearen funtzionamendu desegokiak maldigestioa eragin dezake, eta horrek gorozki bolumen handiak, gantz distiratsuak edo bigunak (steatorrea) eragin ditzake; digeritu gabeko proteinak, koipeak edo karbohidratoak ager daitezke.

Esan zein diren paziente bati odola erauzteko dauden hiru modu ohikoenak.

Esan zein diren paziente bati odola erauzteko dauden hiru modu ohikoenak.

• Kateter bidezko lagina (adibidez, zain-kateterraren bidez).
• Odola hutsean erauzteko sistema (vacutainer edo antzeko sistema).
• Tximeletatxoaren bidezko benopuntzioa (butterfly-aguja).

Zer jarreratan ipini behar da pazientea ziztada lunbarra egin diezaioten?

Zer jarreratan ipini behar da pazientea ziztada lunbarra egin diezaioten? Pazientea jarrera egokian jarri behar da: alboan etzita, belaunak tolestuta eta burua bularrari begira (jarrera fetala). Horrez gain, beste aukera erabilgarria da eserita egotea tronkoa aurrera makurtuta, bizkarra ahal den neurrian okertuaz, prozedura errazteko.

Zure ustez, zergatik zabaldu behar dira ahalik eta gehiena ornoen arteko tarteak teknika hau egiteko?

Zergatik zabaldu behar dira ahalik eta gehiena ornoen arteko tarteak teknika hau egiteko? Ornoen arteko tarteak zabaltzeak sartzearen zailtasuna gutxitzen du eta ornoen arteko bidetik sartzea errazten du, hortik diagnostiko edo tratamendu-prozedurak burutu ahal izateko.

Patologia hauetatik, zeinetan eskatzen du maiz medikuak karkaxa-lagina?

Patologia hauetatik, zeinetan eskatzen du maiz medikuak karkaxa-lagina? Pneumonia eta biriketako tuberkulosia bezalako gaixotasunetan eskatzen da maiz esputo-lagina (karkaxa-lagina).

Bilatu hitz hauen esanahia:

Bilatu hitz hauen esanahia:

• Endozerbikal: kanpoko zulo zerbikalaren ondoren dagoen umetoki-lepoaren zatia.
• Bakteriologia: bakterioak, haien morfologia eta izaera ikertzen dituen mikrobiologiaren alorra.
• Ultzera: azaleko edo mukosako lesioa da, substantzia galera dakarren lesio epiteliala.
• Isopu: laginak hartzeko eta artatzeko erabiltzen den tresna; bi kotoi puntutan bukatutako makila baten forma du (tampon edo swab).
• Exudatu: jatorri biologikoko likido edo substantzia bat da, normalean inflamazio edo infekzio egoeretan agertzen dena.
• Gatz-disoluzio: zainean perfusioak egiteko edo organismoaren likido-gatz oreka berrezartzeko erabiltzen den disoluzio salinikoa.