Zer da epitelio ehun sinplea eta geruzatua?

Epitelio sinplea zelula geruza bakarrez osatuta dago, eta geruzatua bi geruza edo gehiagoz. Geruzatua gorputzaren kanpoaldean dago, adibidez epidermisan.

Zein da guruin exokrino eta endokrinoen arteko aldea?

Guruin exokrinoek produktua hodi bidez kanpo ingurunera jariatzen dute, eta endokrinoek hormonak zuzenean odolera, hodirik gabe.

Zein ezaugarri ditu kartilagoak?

Matrize solido eta malgua du, ez du odol hodirik ez nerbiorik, eta kondrozito deritzen zelulek osatzen dute.

Animalien ehunak: epitelioa, ehun konektiboa, gantz ehuna, kartilagoa eta hezur ehuna

Resumen

Dokumentu honek animalien ehun nagusiak aztertzen ditu: epitelio ehunak, ehun konektiboak, gantz ehunak, kartilagoa eta hezur ehuna. Ehun bakoitzaren funtzioa, egitura eta motak azaltzen dira, adibide zehatzekin. Ikasleek ehun bakoitza bereizten eta bere ezaugarri nagusiak ulertzen ikasiko dute.

Puntos clave

Epitelio ehunak gorputzaren kanpoaldea eta barne barrunbeak estaltzen ditu; sinpleak (zelula geruza bat) edo geruzatuak (bi geruza edo gehiago) izan daitezke.
Guruinak epitelio ehunez osatuta daude: exokrinoek produktua hodi bidez kanpora jariatzen dute, endokrinoek hormonak zuzenean odolera.
Ehun konektiboek gainerako egiturei eusten diete eta zelulaz kanpoko matrize ugari dute, kolageno, elastina eta erretikulina zuntzekin.
Gantz ehunak adipozitoz osatuta daude eta energia erreserba nagusia dira; gantz ehun arreak beroa sortzen du eta gantz ehun zuriak lipidoak metatzen ditu.
Kartilagoa solidoa eta malgua da, ez du odol hodirik ez nerbiorik; kartilago hialinoa, elastikoa eta zuntz-kartilagoa bereizten dira.
Hezur ehunak euskarria ematen du, kaltzio erregulazioan parte hartzen du eta hezur trinkoa eta trabekularra bereizten dira.

Ponte a prueba

Epitelio-ehunak(animalien horputza estali)

Funtzioaren arabera 2 mota:—estaldura: gorputz azala, organismoaren barne barrunbeak estaltzen dituzte, 2 irizpide kontuan hartu: sinpleak (zelula geruza 1), geruzatuak (2geruza edo +); estaldura epitelioak (zelula lauak), prismatikoak (kubikoak- zilindrikoak). -Estaldura epitelio sinplea: bihotza, birika albeoloen horma, odol linfa hodien barnealdeak estali (ensotelio). -Epitelio prismatiko sinplea: hestearen barnealdea estali, non mantenugaiak xurgatu mintzaren inbaginazioen( mikrobilo) bidez. -Estaldura epitelio geruzatua: geruza sakonenetan, zelula kubikoa, zapalago bihurtu azalera hurbiltzean, Ornodunen gorputzaren kanpoaldea estali(epidermisa, ahoa, faringea, hestegorria, ondestea, bagina) —guruin: zelula jariatzailez osatuta daude, hoiek beste epitelio zelula batzuekin tartekatu, besteak elkartu guruinak sortuz. Guruinak ehun interstizial batek ingurat, odolo kapilare- nerbio konexioa erregulatu. Motak: -Exokrinoak: produktua kanpo ingurunera jariatu hodi batekin, izerdi guruinak, sebo guruinak, listu guruinak, gibela. -Endokrinoak: barne produktuak (hormonak) zuzenean odolera jariatu hodirik gabe, hipofisia, tiroidea, giltzurrun gaineko guruinak.

Ehun konektiboak

Animalien gorputzeko gainerako egiturei eusten diete, egitura horiek babesten dituzten ehunak dira. Zelulek berek sintetizatutako zelula arteko substantzia edo zelulaz kanpoko matrize ugariz inguratuta daude zelulak. -matrizearen funtzioa, zelulei eustea, espazioak betetzea, ehunei- organoei trinko,, funtsesko subs (ur, gatz miner, polisak osat), proteina zuntzak; kolagenozkoak (malguak), elastinaz(meheak), erretikulinaz.

Ehun konjuntiboa

Ehun-organo eutsi eta bete, zelula ugarienak fibroblastoak, 2 mota: —laxoa: fibr ugari, zelula arteko subs murgilduta, larruazal azpian han dermisa eratu eta organo artek espaz bete. —trinkoa: sendoagoak, ahots kordetan, tendoietan, lotailuetan egon. -Gantz ehuna: adipozito(lipidoak biltehirat) izeneko zelulak osatu,handiak-esferikoak, gantz bakuolo handi 1 dute. Funtzio nagusia energia erreserba. Odol hodi ugari. Motak: —gantz ehun arrea: zitoplasman barreiatutako tanta ugaritan lipidoak metatzen dituzten adipozitos ost. Beroa sortzea funtz, hibernatzen duten animalietan ugari. —gantz ehun zuria: adipozito esferikoz osatuta, lipidoak metatu gantz tanta handi batean.

Kartilago ehuna

Artikulazioa funtz, eskeletoaren parte hezur ez dagoen lekueta (belarria, sudurra). Zelulaz kanpoko matrizea solidoa - malgua da, ondorioz sendoa- malgua da. Biribilak dira kondroblasto, kondrozito deitu. Ez odol hodirik, nerbiorik. Motak: —hialinoa: zelulen arteko subs ugari, kolageno zuntz ere, sudur trenkada, saihetsetako kartilagoa, laringea, trakea, enbrioein eskeletia eratu. —elastikoa: aberatsa den matrize berezi bat du, belarri pabiloian egon. —zuntz-k: matrize urria du, kolageno zuntz aberts, orno arteko diskoak eratu.

Hezur ehuna

Euskarri funtzioa, parte hartu kaltzio erregul, zelula hematopoietikoak ditu. Zuntzek malgutasuna eman, gatz minerl gogortasuna, adinaren arabera aldaketak egon. Zelula nagusiak osteoblastoak, osteozitoak. Hezurrak ehun konjuntibozko geruza batez inguratuta (periostioaz), bertan tendoiak eta lotailuak. 2 mota: —trinkoak: osteona deritze unitate batzuen errepikapenek osatzen dute. Hezur labur eta zapalen kanpoaldean, hezur luzeen diafisian egon. —trabekularra/ arola: epifisien, hezur labur/luzeen barruan egon.