Normalización da Lingua Galega: Retos e Axentes Clave
Lengua y literatura3,94 KB
As Linguas Minorizadas e a Súa Normalización
Concepto e Desafíos das Linguas Minorizadas
As linguas minorizadas son aquelas que están en situación de desvantaxe ou desequilibrio con respecto a unha lingua dominante coa que comparten territorio. O concepto de lingua minoritaria é relativo, pois depende do marco de referencia no que nos situemos. O español, por exemplo, é unha lingua maioritaria en España pero minoritaria nos Estados Unidos. Independentemente do seu número de falantes, cando unha lingua é minorizada recibe a presión da lingua dominante, a cal tende a provocar a súa marxinación e mesmo desaparición. Para superar este conflito lingüístico é preciso un proceso de normalización dentro dun proxecto máis amplo de planificación lingüística.
Planificación Lingüística: Obxectivos e Procesos
Calquera proceso de planificación dunha lingua responde a uns obxectivos previamente establecidos. No noso caso, preténdese deter o proceso de substitución do galego polo castelán e recuperalo como lingua de uso cotián en todos os ámbitos. Isto implica varios aspectos:
Normativización ou Planificación do Corpus
Consiste na fixación da norma para definir unha variedade estándar que sirva para a comunicación formal, o ensino, a Administración e os medios de comunicación.
Normalización ou Planificación do Status
Fai referencia á extensión social da lingua, á súa transmisión e uso; para aumentar o número de falantes e estender as funcións da lingua.
Ambos os procesos están estreitamente relacionados.
O Camiño da Normalización do Galego
O galego iniciou o camiño da súa normalización co Rexurdimento do século XIX e foi no último cuarto do XX cando lle foi recoñecido o carácter de lingua cooficial, comezando así unha nova etapa do proceso normalizador; por iso dicimos que é unha lingua en vías de normalización.
Papel das Institucións na Normalización do Galego
As institucións políticas teñen un papel determinante no proceso de normalización da lingua.
A Secretaría Xeral de Política Lingüística
Na Xunta de Galicia existe unha Secretaría Xeral de Política Lingüística, cuxo obxectivo é a promoción do galego na administración e na sociedade. Tamén lle dedicaron orzamentos as deputacións provinciais e os concellos.
Desafíos e o Plan Xeral de Normalización
Pero, desde que entrou en vigor a LNL (Lei de Normalización Lingüística) no ano 1983, o proceso de planificación non conseguiu deter a progresiva substitución do galego polo castelán, polo que as actuacións se centraron principalmente nos cursos de formación, nas axudas e subvencións, na Compañía de Radio Televisión de Galicia e no ensino non universitario. Non obstante, xurdiron algúns problemas como:
- A falta de formación do persoal responsable.
- O incumprimento da normativa legal establecida.
- O inadecuado seguimento dos investimentos realizados.
Por todo iso, fixo falta un Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG) que se aprobou no 2004.
Outros Axentes Clave na Normalización Lingüística
En canto aos outros axentes normalizadores cabe destacar a Asociación de Funcionarios para a Normalización Lingüística, a Asociación Socio-Pedagóxica Galega e, en especial, a Mesa pola Normalización Lingüística (MNL), a cal desempeñou un importante labor, que vai desde denuncias do incumprimento das leis lingüísticas ata campañas sociais diversas.
O Rol Fundamental do Individuo na Normalización
Finalmente, será o individuo quen teña no seu poder a opción de usar a lingua galega en todos os ámbitos da vida; este é o principal reto e o máis difícil de acadar no camiño da normalización.