Muskulu eskeletikoen funtzioak, motak eta palankak

Muskulu eskeletikoen funtzioak

• Mugimendua: Hezurrak mugitzeko, muskulu-zuntzen harizpiak uzkurtu egiten dira eta, horren ondorioz, muskuluak hezurrak hurbiltzen ditu. Adibidez, altxatzeko muskuluaren gorputza laburtu egiten da, inserzioaren hezurra jatorrikoarenera bultzatuz.
• Jarrera edo tonu muskularra: Gorputzeko jarrera uzkurdura toniko izeneko muskulu eskeletikoaren uzkurdura bereziari esker mantentzen da. Kasu honetan, harizpi muskularren kopuru txiki bat uzkurtzen da batera, eta honen ondorioz muskulua, osotasunean hartuta, ez da laburtzen, ezta mugimendurik burutzen ere.
• Beroaren sorrera: Gorputzeko tenperatura 37 gradukoa mantendu behar da. Horretarako behar den beroa muskulu-zuntzen uzkurduretatik dator nagusiki.

Muskulu motak

Eragiten duten mugimenduaren arabera sailkatzen dira:

• Flexoreak: Giltzadura bateko bi hezurrek osatzen duten angelua gutxitzen dute.
• Extentsoreak: Flexoreen aurkakoak dira; beraz, angelua handitu egiten dute.
• Beste batzuk: Abduktoreak, aduktoreak, errotadoreak, pronadoreak...

Mugimendu bat eragiteko parte hartzen duten muskuluak agonistak dira, eta mugimendu honi kontrajartzen zaizkion muskuluei antagonistak deritze. Adibidez, besaurrearen mugimendua ukondoko giltzaduratik: bizepsa agonista da besaurrea flexionatzean, eta trizepsa erlaxatu egiten da, antagonista izanik.

Palanka motak

Lehen palanka mota

Bermapuntua (A) potentziaren (P) eta erresistentziaren (R) artean dago. Gorputzaren jarrerak eta oreka ahalbidetzen ditu. Adibidez: buruak, bizkarrezurrak eta gihar esplenioek batera osatzen dute palanka mota hori. Erresistentzia buruaren pisua da, esplenioek potentzia eragiten dute eta bizkarrezurra bermapuntua da.

Bigarren palanka mota

Erresistentzia potentziaren eta bermapuntuaren artean dago. Palanka horri esker oinez ibil gaitezke. Hanka-hezurrek, oinek eta gihar bikiek osatutako giltzadura dugu palanka mota horren adibide. Ibiltzean, oinaren aurrealdea bermatu eta orpoa altxatzen dugu; ondorioz, gorputza ere altxatzen dugu.

Hirugarren palanka mota

Potentzia bermapuntuaren eta erresistentziaren artean dago. Bigarren palanka motarekin batera, funtsezko eginkizuna betetzen dute lokomozioan eta mugimenduan. Adibidez, besaurrea besoaren gainean tolestean, hirugarren palanka mota egiten dugu. Erresistentzia eskuaren pisua da; bermapuntua, berriz, ukondoa; eta potentzia, bizepsaren uzkurdura.