Municheko Hitzarmena eta Frankismoaren Amaiera

Municheko Hitzarmena: Frankismoaren aurkako oposizioa

Testu hau 1962ko Municheko Hitzarmenaren inguruko analisi politikoa da, Europako Mugimenduaren Biltzarrean adostua. Helburu nagusia erregimena salatzea eta demokraziarako bidea irekitzea zen.

Oposizioaren oinarrizko eskakizunak

Frankismoaren aurkako indarrek bost puntu nagusi adostu zituzten:

• Ordezkaritza demokratikoa: Erakundeak hiritarrek askatasunez aukeratzea.
• Eskubide zibilak: Pertsonen oinarrizko eskubideak bermatzea, biltzeko askatasuna eta zentsura kentzea.
• Nortasun nazionalak: Katalunia, Galizia eta Euskal Herriko erkidegoen izaera berezia aitortzea.
• Eskubide sindikalak: Langileen oinarrizko eskubideak eta biltzeko askatasuna errespetatzea.
• Pluralismo politikoa: Alderdi politikoak antolatzeko askatasuna eta oposizioaren eskubideak onartzea.

Desarrollismoa eta gizarte aldaketak

Testua desarrollismo garaian kokatzen da. Garai hartan, Europako ekonomiaren ziklo onak, turismoak eta kanpo inbertsioek Espainiako modernizazio sozio-ekonomikoa bultzatu zuten. Hala ere, aldaketa horiek ez ziren politikan islatu, eta horrek erregimenaren aurkako mugimenduak indartu zituen.

Oposizioaren antolaketa eta erregimenaren erreakzioa

1956ko krisiaren ondoren, Francok Opus Deiko teknokratak sartu zituen gobernuan. Bien bitartean, oposizioa modu klandestinoan antolatu zen: ikasleen mobilizazioak, auzo elkarteak eta sindikatu ez-ofizialak sortu ziren. Municheko biltzarrean, PCE izan ezik, oposizioko indar gehienak bildu ziren.

Francok gogor erantzun zuen: Espainiarren Foruaren 14. artikulua bertan behera utzi eta sinatzaileak espetxeratu edo erbesteratu zituen. Hitzarmenak, hala ere, agerian utzi zuen diktaduraren gabezia demokratikoak eta erregimenaren izaera autoritarioa.