Mendigune zaharra eta unitate morfoestrukturalak: laburpena

Resumen

Dokumentuak geografiako oinarrizko kontzeptuak biltzen ditu: lurraren irudikapena, espazio geografikoa, mapak eta unitate morfoestrukturalak. Mendigune zaharrak, tolestura-mendikateak, arro sedimentarioak eta modelatu karstikoa azaltzen dira, eta ikasleak erliebearen formak eta sorrera bereizten ikasiko du.

Puntos clave

Geografiaren aztergaia espazio geografikoa da, eta hau ingurune fisikoak, giza geografiak eta sektore ekonomikoak osatzen dute.
Mapa lurraren gainazal esferikoaren irudikapen txikia da, plano baten gainean egina; proiekzio sistema, eskala eta ikurrak behar ditu.
Unitate morfoestrukturalak erliebearen formen multzo handiak dira, egitura geologikoaren eta modelatuaren konbinazioak sortuak.
Mendigune zaharrak Era Tertziarioan eratu ziren Alpetar orogeniaren ondorioz, eta gaur egun forma biribilak eta gailur lautuak dituzte.
Tolestura-mendikateak Alpetar orogenian sortu ziren, aldapa handiak eta forma malkatsuak dituztelarik.
Modelatu karstikoa kareharrizko arroketan sortzen da, disolbapenaren ondorioz haitzuloak eta leizeak eratuz.

Ponte a prueba

Geografia: Lurraren irudikapena eta deskribapena esan nahi du hitzak.

Geografiaren aztergaia espazio geografikoa da edo lurraren gainazal osoa.

Espazio geografikoa honako hauek osatzen dute: ingurune fisikoa, giza

geografia eta sektore eknomikoa. Fenomenoek espazioan dituzten

interrelazioak aztertzen ditu eta konponbideak proposatzen ditu.

Erromako ituna: EURATOM eta EEE sortzeko Belgikak, Herbehereek,

Luxenburgok, Frantziak, Alemaniako Errepublika Federalak eta Italia,

1957an sinaturiko akordioa.

Europar Batasuna: Europako Ekonomia Erkidegoaren oinordekoa den

komunitate ekonomiko eta politikoa 1993 an sortua. Europako 28

estatuz osatuta dago. Haren organo erabakitzaile nagusiak Parlamentua,

Ministro-Kontzeilua eta Batzordea dira.

Mapa:Lurraren gainazal esferikoaren irudikapen simplifikatuak dira,

tamaina txikian eta plano baten gainean egiten dira. Mapa bat egiteko,

honako hauek erabili behar dira: proiekzio sistema bat, eskala eta ikur,

simbolo eta koloreak.

-Autonomia-erkidegoa: Probintzia mugakideek, uharteek edo eskualde

erakundea da. Lurraldearen eskumenekoak diren kontuekiko

autogobernu-ahalmena eta legedia autonomoa ditu.

Unitate morfoestrukturala:
Erliebea lurraren gainazalak dituen formen

multzoa da. Multzo handitan edo unitate morfoestrukturaletan

antolatzen da, egitura geologikoa eso modelatua konbinatzetik sortuak.

Mendigune zaharra/Antzinako mendiguneak: Era Tertziarioan eratutako

mendiak dira, Alpetar orogeniaren presioak zokalo batean eragindako

altxamendu berri baten ondorioz. Gaur egun, mendigune horiek forma

biribilak eta gailur lautuak dituzte.

-Tolestura-mendikateak: Era tertziarioan
Alpetar orogenian sortutako

mendi-goraguneak dira, era sekundarioan. Gaur egun, mendikate horiek

aldapa handiak eta forma malkatsuak dituzte.

Arro sedimentarioak: Edo sakonuneak, Era tertziarioan eratutako eremu

hondoratuak dira, gero, bztinezkon eta kareharrizko sedimentuekin bete

ziren. Gaur egun, egitura horizontalak dira edo aldapatsuak.

Modelatu karstikoa: Arroka nagusia kareharria da. Pitzadurak eratuz

hausten den arroka gogorra da, erraz disolbatzen da. Erliebe konplexua

eratzen du(karstikoa), haren forma bereizgarriak hauek dira: Haitzuloak,

leizeak...

Preguntas frecuentes

Zer da geografiaren aztergaia?

Geografiaren aztergaia espazio geografikoa da, hau da, lurraren gainazal osoa. Espazio hori ingurune fisikoak, giza geografiak eta sektore ekonomikoak osatzen dituzte.

Zer da unitate morfoestrukturala?

Erliebeak dituen formen multzo handi bat da, egitura geologikoa eta modelatua konbinatzetik sortua. Multzo handitan antolatzen da.

Nola sortu ziren mendigune zaharrak?

Era Tertziarioan eratu ziren, Alpetar orogeniaren presioek zokalo batean eragindako altxamendu berri baten ondorioz. Gaur egun forma biribilak eta gailur lautuak dituzte.