Euskal Herriko landaredia: baso ozeanikoa eta mediterraneoa

Resumen

Testuak Euskal Herriko bi landaredia nagusiak azaltzen ditu: baso ozeanikoa, hosto erorkorreko zuhaitzez osatua, eta mediterraneoa, hosto iraunkorrekoa eta sastrakaz osatua. Basoaren degradazioak eta espezie exotikoek eragindako aldaketak ere aztertzen dira, baita erriberako landaredia ere.

Puntos clave

Baso ozeanikoaren espezie nagusiak pagoa, haritza eta gaztainondoa dira.
Haritza pagoak baino hezetasun gutxiago behar du; harizti zabalenak Galizian eta Kantauriar mendikatean daude.
Eukaliptoak eta insignis pinuak bertako espezieak ordezkatu dituzte, lurzorua txirotuz eta azidotuz.
Mediterraneoko landareek udako lehortea jasateko egokituta daude: sustrai sakonak, hosto iraunkorrak eta esklerofiloak.
Sastrakadia basoaren degradazioaren emaitza da: makia, garriga eta estepa dira formazio nagusiak.
Erriberako landaredia ibaien ondoan kokatzen da eta haltza, makala, lizarra eta zumarra bezalako espezieek osatzen dute.

Ponte a prueba

Ozeanikoa

Baso hosto-erorkorra zuhaitz garaiez osatuta dago, enbor zuzen eta hosto handidunak. Espezie garrantzitsuenak pagoa, haritza eta gaztainondoa dira.

Haritza: Pagoak baino hezetasun gutxiago behar du. Harizti zabalenak Galizian eta Kantauriar mendikatean aurki ditzakegu.
Gaztainondoa: Bigarren mailako landarea da eta haritzaren kontura lekua irabazi du. Beste espezie batzuk lizarra, ezkia, zumarra edo hurritza dira.

Basoaren degradazioa eta aldaketak

Azken hamarkadetan, azkar hazi eta ekonomikoki errentagarriak diren espezieek (eukaliptoa eta insignis pinua) bertako espezieak ordezkatu dituzte; ondorioz, lurzorua txirotu eta azidotu da.

Zakardia edo otalurra: Sastraken landaredi trinkoa da, baso erorkorraren degradazioaren ondorioa.
Belardia: Abelazkuntzarako sortutako belar-landaredia da, espazio handia hartzen duena.

Mediterraneoa

Baso hosto-iraunkorrez eta sastrakaz osatuta dago. Udako lehortea jasateko egokituta daude: sustrai sakonak, hosto iraunkorrak eta esklerofiloak (txikiak, bilotsuak eta geruza babesleekin, ur gutxiago behar dutelako).

Baso hosto-iraunkorra

Zur gogorreko eta altuera ertaineko zuhaitzez osatuta daude. Espezierik ohikoenak artea eta artelatza dira. Arteak artelatza baino hobeto jasaten du lehortea. Bere basorik hoberenak Sierra Morenan edo Guadarraman aurki daitezke. Paisaia honetan pinua ere asko zabaldu da gure eraginez.

Sastrakadia eta beste formazioak

Sastrakadia basoaren degradazioaren emaitza da:

Makia: Zuhaixka-formazio trinkoa da; estepak, txilarrak edo isatsak bezalako esklerofiloek osatzen dute.
Garriga: Altuera txikiagokoa da; espezierik ohikoenak ezkia, erromeroa edo izpilikua dira.
Estepa: Inguru lehorretan dago, behe-belar eta zuhaixka arantzatsuen eremua da.

Erriberako landaredia

Ibaien ondoan kokatzen da, lurzoruak hezetasuna mantentzen duelako. Ura etengabe dagoenez, espezie jakin batzuk bakarrik bizi daitezke, ibaiaren zerrenda paraleloetan kokatuta (haltza, makala, lizarra, zumarra...).

Preguntas frecuentes

Zein dira baso ozeanikoaren espezie nagusiak?

Baso ozeanikoaren espezie garrantzitsuenak pagoa, haritza eta gaztainondoa dira. Gaztainondoa bigarren mailako landarea da eta haritzaren kontura lekua irabazi du.

Zergatik da txirotzen lurzorua eukaliptoarekin eta insignis pinuarekin?

Azkar hazi eta ekonomikoki errentagarriak diren espezie hauek bertako espezieak ordezkatu dituzte, eta ondorioz lurzorua txirotu eta azidotu da.

Zer dira makia, garriga eta estepa?

Sastrakadiaren formazioak dira, basoaren degradazioaren ondorioz sortuak. Makia zuhaixka trinkoa da, garriga altuera txikiagokoa, eta estepa inguru lehorretako behe-belar eta zuhaixka arantzatsuen eremua.