O Grupo Nós e a figura de Castelao na cultura galega

Grupo Nós

1. Castelao
2. Grupo Nós

2. O Grupo Nós está formado por Vicente Risco, Ramón Otero Pedrayo, Florentino Cuevillas e Antón Losada Diéguez. Todos eles nacen en torno a 1885 e pertencen cronoloxicamente á Xeración das Irmandades da Fala. Comparten ademais unhas características comuns que os diferencian doutros escritores da época: a súa procedencia social acomodada e a súa evolución cara ao galeguismo desde unha etapa inicial de cosmopolitismo e exotismo. A eles únese Castelao para a realización de proxectos artísticos, políticos e culturais.

Revista Nós

O nome do grupo procede da revista Nos, fundada en Ourense en 1920 e da que, ata a súa desaparición en 1936, se publicaron un total de 144 números. Foi a publicación máis importante da Galicia da preguerra e ocupouse das diversas facetas que compoñen a cultura galega: arqueoloxía, antropoloxía, etnografía, xeografía, historia, literatura, etc. Galicia comeza deste modo a ser obxecto de estudo e investigación.

Contribución de Castelao

A gran preparación intelectual que estes autores tiñan permitiulles realizar un importante traballo en prol da cultura galega. A eles débese a modernización e europeización da nosa cultura.

No plano político, participaron das teses do nacionalismo e lideraron o Partido Galeguista.

No plano literario, o seu principal logro foi a consolidación e renovación da prosa, tanto a narrativa como o ensaio.

Principais obras

5. Alfonso Daniel Rodríguez Castelao (Rianxo, 1886 - Bos Aires, 1950) é a figura máis destacada da cultura galega do século XX. Nel fundense as facetas de pintor debuxante, narrador, dramaturgo, ensaísta e político galeguista.

Castelao nace en Rianxo no seo dunha familia mariñeira. Entre os 10 e os 14 anos reside na Pampa arxentina, onde emigrara seu pai. De volta en Galicia estuda o Bacharelato e a carreira de Medicina en Santiago. Desde novo amosa unha grande habilidade como debuxante e caricaturista.

Durante estes anos participa no sindicato Acción Gallega e ingresa no galeguismo ao entrar en contacto coas Irmandades da Fala, iniciando un intenso labor político que continuará ata a súa morte. Comeza tamén a súa relación co grupo ourensán de Risco, Otero e Cuevillas, e en 1920 faise cargo da dirección artística da revista Nós. En 1923 entra a formar parte do Seminario de Estudos Galegos. Paralelamente desenvolve unha ampla actividade como conferenciante, presenta exposicións dos seus debuxos e colabora na prensa como caricaturista e narrador. En 1926 é elixido membro da Real Academia Galega.

Tras o remate da ditadura de Primo de Rivera incrementa a súa actividade política. Participa na creación do Partido Galeguista, polo cal en 1931 foi elixido deputado en 1931 e 1936. É un dos principais promotores do Estatuto de Autonomía para Galicia que será aprobado en plebiscito en 1936.

Ao remate da Guerra Civil exíliase, primeiro en Nova York e logo en Bos Aires, e continúa a súa defensa da causa republicana. Crea en Bos Aires o Consello de Galiza, unha especie de goberno galego no exilio, do que é presidente ata a súa morte en 1950.

Desde 1984 os seus restos repousan no Panteón de Galegos Ilustres de San Domingos de Bonaval, en Santiago.

5. A revista Nós foi fundada por Vicente Risco o 30 de outubro do ano 1920 en Ourense, tiña sede en A Coruña, Santiago e Lugo.

Esta revista tiña contidos literarios, lingüísticos, artísticos, etnográficos, filosóficos e de pensamentos políticos. Buscou colaboración de Otero Pedrayo, entre outros...

5. CHEÍSMO: fenómeno dialectal consistente na utilización do pronome CHE. Dase cheísmo por exemplo na oración chameiche polo teléfono e non me contestaches. O cheísmo é característico da área fisterrá.

TEÍSMO: fenómeno dialectal consistente na utilización do pronome TE. Dase teísmo por exemplo na oración: se te moves non te podo facer a foto. É característico do Baixo Miño pontevedrés e de falas do leste de Ourense, de Zamora e da comarca de Bierzo de León.

1. Cidadán, Tratado, Estado

2. Procurador, Atenuante, Testemuño, Agravante, Querela, Testemuña, Litixio

5. Birrete, Veredicto, Tribunal, Delito, Fiscal, Reo, Estrado, Xuiz, Citación, Testemuña