Cando é obrigatorio o uso do pronome átono co infinitivo conxugado?

É obrigatorio cando o suxeito expreso do infinitivo é diferente ao do verbo principal, ou cando o suxeito expreso é o mesmo pero se quere expresar énfase.

Gramática galega: infinitivo conxugado, perífrases, pronomes átonos e conxuncións

Q: Cal é a colocación habitual do pronome átono?

A colocación habitual é a enclítica, ou posverbal. Un pronome átono nunca pode comezar unha oración nin situarse inmediatamente despois dunha pausa.

Resumen

Este documento recolle contidos de gramática galega sobre o infinitivo conxugado, o uso dos pronomes átonos e a súa colocación, as perífrases verbais (temporais, modais e aspectuais), as locucións preposicionais, as funcións sintácticas dos complementos e as conxuncións coordinativas e subordinativas. Está pensado para axudar o alumnado a revisar estes temas de forma esquemática.

Puntos clave

O infinitivo conxugado combina o radical e a vogal temática co morfema -r- ou -re-, e as persoas p2 a p6 engaden desinencias como -s, -mos, -des ou -n.
O pronome átono é obrigatorio cando o suxeito expreso é diferente ao do verbo principal ou cando hai énfase.
As perífrases verbais agrúpanse en temporais e modais, por un lado, e aspectuais (imperfectivas, perfectivas, incoativas, reiterativas e terminativas), por outro.
A colocación habitual do pronome átono é a enclítica; a proclítica aparece en enunciados enfáticos, negativos, interrogativos ou exclamativos, entre outros casos.
As conxuncións coordinativas dividense en copulativas, disxuntivas, distributivas e adversativas.
Os complementos verbais expresan funcións como CD, CI, CPrep, ATR e CN.

Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba

Infinitivo conxugado

A estrutura do infinitivo conxugado é a seguinte:

Termo Verbal	Morfema Aspectual	MNP	Persoa
radical + vogal temática	-r-		p1
	-re-	-s	p2
	-r-		p3
	-r-	mos	p4
	-r-	-des	p5
	-re-	n	p6

Uso dos pronomes átonos

Uso obrigatorio:

Suxeito expreso diferente ao do verbo principal.
Suxeito expreso igual ao do verbo principal e quérese expresar (énfase).

Uso habitual:

Mesmo suxeito, aparece antes do verbo principal, sobre todo se o introduce unha preposición.
Suxeito expreso despois, lonxe, como para que non quede claro cal é o seu suxeito.
Cando indica indeterminación do suxeito na P6.
Nas construcións reflexivas e con verbos pronominais.

Perífrases Verbais

Perífrases Temporais e Modais

Temporais (Futuro inmediato)	Modais (Obrigación/Hipótese/Dúbida)
Ir + infinitivo	Haber que + infinitivo
Haber (de) + infinitivo	Haber (de) + infinitivo
Estar a/para + infinitivo	Ter que + infinitivo
Querer + infinitivo	Ter/Deber (de) + infinitivo
	Poder + infinitivo

Perífrases Aspectuais

Imperfectiva	Imperfectiva	Perfectiva	Incoativa	Reiterativa	Terminativa
Lavar + xerundio	Levar a + infinitivo	Acabar de + infinitivo Rematar de + infinitivo	Comezar a + infinitivo Empezar a + infinitivo	Volver (a) + infinitivo	Chegar a + infinitivo
Estar + xerundio	Estar a + infinitivo	Rematar de + infinitivo Vir de + infinitivo	Botar(se) a + infinitivo Poñer(se) a + infinitivo	Voltar (a) + infinitivo	Vir (a) + infinitivo
Seguir + xerundio	Seguir a + infinitivo	Deixar de + infinitivo Dar + participio	Dar en + infinitivo Romper a + infinitivo	Ter + participio	Acabar por + infinitivo
Andar + xerundio	Andar a + infinitivo	Levar + participio Ter + participio	Pegar a + infinitivo Saltar a + infinitivo		Vir + xerundio
Ir + xerundio	Ser a + infinitivo	Estar + participio Ir + participio	Brincar a + infinitivo

As Locucións Preposicionais

Valores Semánticos das Locucións Preposicionais

Proximidade	á beira de, a carón de, a rentes de, a par de	Finalidade	a prol de, a favor de
Causa	co gallo de, co adxecto de	Dirección	cara a
Causal enfático	a forza de, a poder de	Oposición	en fronte de
Temporal	antes de, despois de	Substitución	en troques de, en vez de
Exclusión	bardante de, fóra de	Causal	por causa de, por mor de

Funcións sintácticas dos complementos

Exemplos de funcións:

Un barco de vela (Complemento do Nome - CN)
Ela está da miña parte (Atributo - ATR)
Pedro viu a Xoán (Complemento Directo - CD)
Trouxéronlle un agasallo á nena (Complemento Indirecto - CI)
Tira con iso (Complemento Preposicional - CPrep)

Formas gramaticais complexas

Inclúen: Perífrases verbais, locucións adverbiais, locucións conxuntivas, locucións preposicionais e sintagmas lexicalizados.

As Preposicións

Valores das Conxuncións (Táboas de coordinación e subordinación)

Conxuncións coordinativas

Coordinativas	Exemplos
Copulativas	e, e mais, nin
Disxuntivas	ou, ou... ou
Distributivas	xa... xa, ben... ben, ora... ora
Adversativas	mais, pero, aínda que, aínda así

Conxuncións subordinativas

Subordinativas
Completivas	que, se
Finais	para que, a fin de que, a que, que
Condicionais	se, con tal que, conque, agás que
Concesivas	aínda que, mesmo que, a pesar de que
Comparativas	ca, coma, que, como
Locativas	onde, onde queira
Temporais	antes que, despois que, apenas que, así que, logo que, sempre que, desde que, cada vez que, ata que, cando, cando queira que
Modais	como, segundo, tal(e)como, conforme, de modo que, de xeito que, como queira que

Colocación Pronominal

Colocación Enclítica

A colocación habitual é a enclítica, tamén denominada posverbal. En consecuencia, un pronome átono nunca pode comezar unha oración nin situarse inmediatamente despois dunha pausa (*Cho xuro).

Colocación Proclítica

O pronome persoal átono anteponse ao verbo nos seguintes casos:

Nos enunciados con entoación enfática (Tres veces cho dixemos!).
Nos enunciados con alteración da orde sintáctica (Danos colaterais lles chaman agora).
Nos enunciados desiderativos nos que o suxeito precede o verbo (Que Deus me valla!, pero Vállame Santa Teresa!).
Nos enunciados que presentan antes do verbo unha conxunción, adverbio ou pronome negativos (Ninguén me axudou / Non llo fixen eu / Non se poderán pedir prórrogas nin se admiten atrasos nas entregas).
Nos enunciados introducidos por un pronome ou adverbio interrogativo ou exclamativo (Cal lle poño? / Como o deixou!).
Cando o verbo vai precedido dos indefinidos ninguén, nada, ningún, algo, alguén, ambos, entrambos, bastante, calquera, mesmo e todos (Algo lle farías). Con outros indefinidos (algunha, outro, máis, etc.) só hai anteposición en enunciados con entoación enfática (Máis necesidades che pasamos nós).
Coa maior parte dos adverbios, cando estes preceden ao verbo: tamén, axiña, case, cedo, ben, disque, ata, quizais, si, velaquí, velaí, xa, seica...
Nas oracións coordinadas disxuntivas cando os elementos se exclúen (Ou vés ou te pos a estudar, pero Antón é cura ou foino —aquí non hai exclusión, hai igualación—).
Nas oracións subordinadas, agás cos nexos pois (con valor causal ou consecutivo) e así que (con valor consecutivo).