Gerra Hotza: ezaugarriak eta faseak (1947-1991)

Zer da Gerra Hotza?

Gerra Hotza

Gerra Hotza nazioarteko harremanetan bizi izandako tentsio-egoera izan zen, 1947 eta 1991 urteen artean. Garai horretan, mundua elkarren aurkako bi bloketan banatu zen, bakoitzak superpotentzia bat buru zuela: Estatu Batuak eta Sobietar Batasuna. Bloke bakoitzak eredu politiko eta ekonomiko zehatz bat defendatzen zuen:

• Mendebaldeko Blokea: Sistema politiko demokratikoa eta ekonomia kapitalista zituen.
• Bloke Komunista: Sistema politiko totalitario marxista eta ekonomia planifikatua zituen.

Gerra Hotzaren Hasiera

Gerra Hotzaren hasiera Bigarren Mundu Gerraren amaierarekin lotuta dago. Sobietar Batasunak okupatutako Europako ekialdeko herrialdeetan (Polonia, Hungaria, Bulgaria, etab.) erregimen komunista ezarri zen. Hori dela eta, Churchillek burdinazko hesi bat sortzen ari zela salatu zuen, Europaren banaketa fisikoa argi adieraziz. 1989an Berlingo harresia erori zen eta 1991n SESB desegin zen, Gerra Hotzaren amaiera ekarriz, munduan superpotentzia bakarra (Estatu Batuak) geratuz.

Gerra Hotzaren Ezaugarriak

Gerra Hotzaren ezaugarri nagusiak hauek izan ziren:

1. Sistema Bipolarra: Sistema horretako bi superpotentziek mundua menpean hartu zuten.
2. Armamentu-norgehiagoka: Bi superpotentzien suntsitzeko ahalmena arriskutsuan handitu zen. Biak armamentu atomikoa, hidrogenozko bonbak, irismen handiko misil kontinenteartekoak eta arma kimikoak zituzten. Norgehiagoka espaziora ere iritsi zen, unibertsoaren konkistan lehenak izateko lehian.
3. Persuasioa eta Propaganda: Bi superpotentziek propaganda erabili zuten beren eragin-eremuak sendotzeko eta batzeko. Aurkariaren ideologiaren arriskuez konbentzitzen zituzten eta blokeen ideologiak sartzea galarazten zuten.
4. Espioitza eta Zerbitzu Sekretuak: Etsaiaren zientzia-, teknologia- eta armamentu-aurrerapenak ezagutzeko garatu ziren (CIA Estatu Batuetan eta KGB Sobietar Batasunean).
5. Gerra Hotza kulturara eta kirolera ere iritsi zen.

Ekialdeko Blokea edo Bloke Komunista

SESBen Egitura Ekonomiko eta Militarra

SESBek bi taktika erabili zituen:

• Comecon: Helburu nagusia herrialde kideen ekonomia-planak koordinatzea eta elkarri laguntzeko sistema bat adostea zen. Hasieran SESB, Errumania, Txekoslovakia, Polonia, Bulgaria eta Hungaria ziren kideak.
• Varsoviako Ituna: NATOri erantzuteko sinatu zen, mendebaldetik etor zitekeen edozein erasotatik babesteko.

Txinako Gerra Zibilaren Amaiera

Mao eta Txinako Errepublika

Txinan bi alderdiren arteko gerra zibila piztu zen: Txinako Alderdi Nazionalista eta Txinako Alderdi Komunista. 1949an, Txinako Alderdi Komunista boterera iritsi zen eta haren buruak, Mao Zedongek, Txinako Herri Errepublika aldarrikatu zuen.

2. Fasea: Bizikidetza Baketsua (1953-1977)

1953an bi superpotentzien buruzagiak aldatu ziren: Eisenhower jenerala AEBetako presidente izendatu zen, eta Khrustxev KPSS alderdiko idazkari nagusi. Horrela, bi blokeen arteko harremanetan etapa berri bat hasi zen, bizikidetza baketsua, nahiz eta zenbait krisi izan ziren.