A función internacional e a diglosia: O conflito lingüístico

A función internacional das linguas

A función internacional é aquela que ten unha lingua cando é utilizada polos falantes orixinarios e tamén por individuos doutras nacións como segunda lingua aprendida.

A dominación lingüística e a deserción

Se nun mesmo territorio conviven dúas linguas, unha delas desempeñará máis funcións. A lingua que penetra exerce frecuentemente como lingua dominante, mentres que a lingua propia comeza a considerarse inferior. Os falantes desa comezan a abandonala e pasan a falar a dominante (deserción lingüística).

En Galicia pasou isto co castelán, que comezou a usarse nos usos cultos, establecéndose diferenzas xerárquicas por razón de lingua: o castelán era a lingua das clases superiores e o galego dos estamentos populares. Isto provocou un menosprezo cara á propia lingua e un sentimento de inferioridade.

A diglosia: endodiglosia e exodiglosia

A diglosia prodúcese cando existe un desigual reparto de usos entre linguas. Pode ser:

• Endodiglosia: prodúcese cando dúas variedades da mesma lingua son utilizadas en situacións e contextos distintos, sen producir unha situación conflitiva nin inestable.
• Exodiglosia: ocorre nas comunidades onde hai presenza de dúas linguas que cumpren funcións diferentes na sociedade.

A exodiglosia produce un estatus social diferenciado para cada unha das linguas, superior para a utilizada en contextos importantes e inferior para a usada en contextos informais, o que supón unha situación conflitiva entre linguas.

Posicionamentos ante o conflito lingüístico

Existen dous posicionamentos principais:

• Uniformismo lingüístico: defende o uso dun idioma común para un territorio.
• Ecoloxismo lingüístico: defende o mantemento da ecoloxía natural das linguas.

Prexuízos e estereotipos lingüísticos

Estas situacións están relacionadas con prexuízos lingüísticos. Os estereotipos que as clases dominantes atribúen ás clases populares transmítense e estas poden acabar por asumilos. Na sociedade galega difundíronse estereotipos como que o galego é «rudo» e que o castelán é unha lingua «moderna e completa», provocando que moitos falantes acabasen por desprezar a súa propia lingua.