Frantziako Iraultza eta Berrezarkuntza: gako nagusiak eta erakundeak

Resumen

Dokumentuak Frantziako Iraultzako erakunde eta gertaera nagusiak laburbiltzen ditu, Asanblea Nazionaletik Kontsulatura eta Direktoriora. Gero, Napoleonen garaitza ondorengo Berrezarkuntza, Vienako Biltzarra eta bi aliantza (Aliantza Santua eta Aliantza Laukoitza) azaltzen ditu. Ikasleak erakunde bakoitzaren helburua eta garapena ulertuko ditu.

Puntos clave

1789an Jeu de Paume pilotalekuan hirugarren estatuko ordezkariek Asanblea Nazionala sortu zuten.
Asanblea Konstituziogileak eskubide feudalak abolitu eta Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena idatzi zuen.
1791ko Konstituzioak subiranotasun nazionala, botere-banaketa eta errolda-sufragioa ezarri zituen.
1795-1799 bitartean Direktorioak gobernatu zuen, Brumaireko estatu-kolpearekin amaitu zena.
1799an Kontsulatua ezarri zen, Napoleon lehen kontsul izendatuta; 1804an Inperioa sortu zen.
1814-1815eko Vienako Biltzarrak Europako mapa berrantolatu zuen eta iraultza berriak saihestu nahi zituen.
1815eko Aliantza Santuak (Errusia, Prusia, Austria) absolutismoa babestu nahi zuen; Aliantza Laukoitzak (Erresuma Batua, Austria, Prusia, Errusia) Luis XVIII.a tronuan mantendu nahi zuen.

Ponte a prueba

Frantziako Iraultzaren eta Berrezarkuntzaren Gakoak

Asanblea Nazionala: 1789an Frantziako Versaillesko pilotalekuan (Jeu de Paume) hirugarren estatuko ordezkariek sortutako biltzarra, Estatu Orokorretako boto sistemarekin ados ez egoteagatik. Helburua Frantziaren ordezkari bakarrak zirela adieraztea zen.
Asanblea Konstituziogilea: 1789an pilotalekuan Asanblea Nazionalak sortutako biltzarra. Helburua Frantziari Konstituzio bat ematea izan zen. Eskubide feudalak abolitu eta Gizakiaren eta Herritarren Eskubideen Adierazpena idatzi zuen.
Sans-culotteak: Frantziako Iraultzaren garaian (1792-1795) hirugarren estatuko talde erradikalenak izan ziren (artisauak, langileak, nekazariak), jakobinoak lagundu zituztenak.
1791ko Konstituzioa: 1791n Frantzian Asanblea Konstituziogileak egindako lege-bilduma. Subiranotasun nazionala (eskubideak aitortu eta monarkia parlamentarioa ezarri), botere-banaketa eta errolda-sufragioa (25 urtetik gorako gizonak) ziren haren ezaugarriak.
Direktorioa: 1795-1799 artean, Robespierreren Izualdiaren ondoren ezarritako gobernu moderatua. Konstituzio bat egin zuen eta konspirazio zein erregezaleen matxinaden aurka egin behar izan zuen. Napoleonek egindako Brumaireko estatu-kolpearekin bukatu zen 1799an.
Kontsulatua: 1799an Frantzian ezarritako erregimen pertsonalista. Napoleonek zituen botere guztiak eta lehen kontsul izendatu zen. Garai honetan sortu ziren Kode Zibila, Frantziako Bankua eta Vatikanoarekiko konkordatua. 1804an Inperioa sortzean bukatu zen.
Berrezarkuntza: Napoleon garaitu ondoren, 1815ean, Europan abiatu zen erreakzioa. Helburua Antzinako Erregimeneko monarkiek boterea berreskuratzea zen, Europako potentzien arteko elkarlaguntzaren eta biltzarren bitartez.
Vienako Biltzarra: 1814-1815ean, Europako potentzia nagusiak elkartu ziren, iraultza gehiago gerta ez zedin eta Europako mapa berrantolatzeko.
Aliantza Santua: 1815ean Errusiak, Prusiak eta Austriak sortutako aliantza antiliberala. Absolutismoa babeste aldera, behar den lekuan esku hartzeko eta mugimendu iraultzaile oro itotzeko helburua zuen.
Aliantza Laukoitza: 1815ean Erresuma Batuak, Austriak, Prusiak eta Errusiak sortutako izaera militarreko aliantza. Luis XVIII.ari Frantziako tronuan irauten laguntzeko helburua zuen.

Preguntas frecuentes

Zer izan zen Asanblea Nazionala?

1789an Jeu de Paume pilotalekuan hirugarren estatuko ordezkariek sortutako biltzarra izan zen, Estatu Orokorretako boto sistemarekin ados ez zeudelako. Frantziaren ordezkari bakarrak zirela adierazi nahi zuten.

Zer ezarri zuen 1791ko Konstituzioak?

Subiranotasun nazionala aitortu zuen, monarkia parlamentarioa ezarri zuen eta botere-banaketa sortu zuen. Errolda-sufragioa ere ezarri zuen, 25 urtetik gorako gizonentzat.

Zein izan zen Kontsulatuaren ezaugarri nagusia?

Napoleonek botere guztiak eduki zituen, lehen kontsul izendatuta. Garai horretan Kode Zibila, Frantziako Bankua eta Vatikanoarekiko konkordatua sortu ziren.