Zergatik onartu zen 1837ko Konstituzioa?

Errege Estatutuak ez zituen liberalen helburuak bete, eta La Granjako sarjentuen matxinadak 1812ko Konstituzioa berreskuratzera behartu zuen erregeordea. Ondoren moderatuentzat aldaketak egin zitzaizkion, eta 1837ko Konstituzioa izan zen emaitza.

Zer da Errege Estatutua?

1834an Martinez de la Rosak egindako Emandako Gutuna da, ez benetako konstituzioa. Absolutistek erregearen subiranotasuna mantentzea eta liberalek askatasuna lortzea bilatzen zuen, eta bi ganbara zituen.

Zer izan zen Mendizabalen desamortizazioa?

1836-37an Mendizabalek Elizaren ondasunak desamortizatu zituen, Estatuak desjabetutako ondasunak enkante publikoan saltzea helburu zuela. Liberalen neurri garrantzitsuena izan zen.

1837ko Konstituzioa: Maria Kristinaren erregeordetza eta Mendizabalen desamortizazioa

Resumen

Dokumentuak Maria Kristinaren erregeordetza (1833-1840) aztertzen du, Lehen Karlistadaren hasiera eta liberalen arteko borroka. Errege Estatua, 1837ko Konstituzioa eta Mendizabalen desamortizazioa (1836-37) azaltzen dira, eta ikasleak liberalismoaren garapenaren nondik norakoak ulertuko ditu.

Puntos clave

Fernando VII hil zenean (1833) Isabel II.a hiru urte zituela tronua heredatu zuen, eta amak erregeorde izendatu zuten.
1834ko Errege Estatutua ez zen benetako konstituzioa, Emandako Gutuna baizik; absolutistak eta liberalak sisteman erakartzea zuen helburu.
Errege Estatutuak ez zituen helburuak bete eta pronuntziamenduak hasi ziren; La Granjako sarjentuen matxinadak 1812ko Konstituzioa berreskuratzea lortu zuen.
1837ko Konstituzioak moderatuen eta progresisten ezaugarriak biltzen zituen, Cadizeko Konstituzioaren eta Errege Estatutuaren arteko erdibidea izanik.
Udalak benetako aginte gune bihurtu ziren, eta prentsa askatasuna progresisten aldarrikapenen artean zegoen.
Mendizabalek 1836-37an Elizaren ondasunak desamortizatu zituen; lurrak deslotu eta jaun erregimena desagerraraztea zen helburua.

Ponte a prueba

2.1 Maria Kristinaren erregeordetza(1833-1840)

Fernando VII hiltzean (1833) bere alaba Isabel (hiru urte) heredatu zuen tronua. Adin txikikoa zenez bere ama izendatu zuten erregeorde, ondorioz Karlos Maria Isidro eta haren jarraitzaileak honen aurka altxatu Lehen Karlistadari hasiera emanez. Maria Kristina liberalen alde jarri zen, nahiz eta haien kontran egon bere alabaren tronua ziurtatzeko. Liberalak lagunduko diote liberal erreformen truke.

2.1.1 Javier de Burgosen probintzi banaketa

Maria Kristina Cea Bermudez izendatu zuen gobernu buru, liberal baretzeko. Javier

de Burgosek, Espainia 49 probintziatan banatu zuen.

2.1.2 Errege Estatutua (1834). Martinez de la Rosa

Liberalek erreformekin ez zeuden ados, orduan konstituzio bat egitea exijitu zioten Maria Kristinari. Orduan, Martinez de la Rosa Konstituzioa egin zuen. 1834ko ERREGE ESTATUTUA egin zen, ez zen benetako konstituzioa, Emandako Gutuna zen. Helburua, absolutistek eta liberalak sistemara erakartzea; absolutistek erregearen subiranotasuna mantentzen zelako eta liberalek askatasuna lortzeko. 2 ganbara: Goi ganbara (senatua) goi nobleak eta erregea izendatutakoak. Behe ganbara (kongresua) sufragio oso murriztuaren bidez aukeratu. Erregearen botereak oso zabala.

Moderatuen ideiak 1845 ko Konstituzioan jaso, berriz progresistena 1837ko eta 1856ko Konstituzioan. Progresisten muturretik Alderdi Demokrata sortu (1849), sufragio unibertsalaren eta askatasunaren alde.

2.1.4 1837 Konstituzioa. Erradikalizazio liberala

Errege Estatua ez zituen helburuak bete, orduan pronuntziamenduak egiten hasi ziren. LA GRANJAKO SARJENTUEN MATXINADAk; liberal progresista boterea hartu eta erregeordeari 1812ko Konstituzioa onartzea behartu. Moderatuentzat Konstituzioari aldaketak egin zioten eta 1837ko Konstituzioa emaitza izan zen. Gerra karlista piztu zen. Liberalak haien arteko liskarrak baztertu. 1837ko Konstituzioak moderatuen eta progresisten ezaugarriak biltzen dituela esan dezakegu ,Cadizeko Konstituzioa eta Errege Estatuaren arteko erdibidea izanik. Konstituzioaren ezaugarriak:

Progresista: - subiranotasun nazionala Moderatuak: -aginte banaketa:

- gizabanakoen eskubideak - botere legegilea: senatua

- erlijio katolikoa -legeak gorteen eta erregearen artean

- udalbatzak herriak aukeratu -botere exekutiboa

- milizia nazionala jarri

Progresisten artikuluak prentsa askatasuna eta udalei emandako aginteari buruzkoak dira.. Udalak benetako aginte gune bihurtuko ziren Madril menpe egon gabe.

2.1.5 Mendizabalen Desamortizazioa (1836-37)

Sarrera

XIX. Mendean Espainiako iturri nagusia lurraren jabetza zen, liberalek erreforma egin zituzten jabetza egitura eta ustiakuntza zaharkituak aldatzeko. Helburua:

1- Lurrak deslotzea (askatzea): Arazoa lur asko lotuta zeuden: nobleenak (maiorazkoak), kleroena (“esku hilak”) eta udalenak ( landa jabetzak). Deslotzeak, ez zekarren jabe aldatzea. Nekazarientzat ez zen onuragarria.

Ondorioak:

Jaun erregimenaren desagertzea: Jaurerrietako lurrak ondasun libre bihurtu ziren.
Maiorazkoen desagertzea.

2- Desamortizazioa: Estatuak desjabetzen dituen ondasunak, enkante publikoan saltzeko. Lehen desamortizazioa Carlos III.A eta Godoy bultzatu zituzten. Geroago, Cadizeko Gorteak eta Hirurteko Liberalak. Desamortizazio handiena gobernu progresistek egingo dute Isabel II.Aren erregealdian eta liberalen neurri garrantzitsuena. Mendizabalek Elizaren ondasunak desamortizatu zituen 1836-37an.