Frankismoaren Oinarri Ideologikoak: Gako Nagusiak

Francoren Erregimenaren Oinarri Ideologikoak

Francoren erregimenaren oinarri ideologikoak hainbat zutabetan finkatu ziren, gizartea kontrolatzeko eta botereari eusteko helburuarekin. Honako hauek izan ziren nagusiak:

• Nazionalkatolizismoa

  Francok pentsaera nazionalkatolikoa izan zuen. Horrek bere erlijio-fundamentalismoa eragin zuen, baita bera Jainkoak Espainia salbatzeko hautaturiko gizon probidentziala izatearen ustea ere. Nazionalismo espainolaren aldaera gisa, Estatuak eta Elizak lankidetzan jardun zuten nazionalkatolizismoa berresteko. Ideologia horren arabera, espainiar izateak berezkoa zuen fede katolikoa.

  Nazionalkatolizismoaren teoriaren soiltasun intelektuala lagungarria izan zen jendeak horrekin bat egiteko, eta, horrela, eskuina integratzeko tresnarik onena izan zen. Mobilizazio laikoan eta demokratikoan oinarritutako idealik ez zuenez, erregimen frankistak nazionalkatolizismoaren onurak aprobetxatu zituen. Izan ere, horiek ez zuten agintearen kontrola arriskuan jartzen, herritarrek erraz barneratzen zuten teoria hori eta, horrela, Francoren erlijio-legitimazioa lortzen zen.

• Militarismoa

  Frankismoaren funtsezko elementuetako bat garaipen militarraren administratzailea izatea da. Garaipenaren aipamena 1964ra arte erabili zen, urte horretan erregimenaren 25. urteurrena ospatu baitzen. Hori ezin zen ulertu armadarik gabe; izan ere, armadako ofizialei garrantzi handiko eginkizuna esleitu zien, eta hori erregimenaren autoritarismoan agerian geratu zen.

  Francoren ustez, armada nazioaren oinarriaren gune nagusia zen. Militarrei gobernu zibil asko eman zizkien, baita ordena publikoaren erantzukizuna ere. Ordenaren militarizazio hori egon arren, Francok oso gutxitan erabili zuen armada kalea kontrolatzeko; horretarako, Polizia Armatua eta Guardia Zibila erabili zituen.

• Nazionalismo Zentralista

  Nazionalismo espainiarra ideia frankisten zati garrantzitsua izan zen, eta mobilizaziorako formula gisa erabili zen, bereziki nazioarteko isolamenduaren garaian.

• Korporatibismo Faxista eta Demokrazia Organikoa

  Doktrinaren arloan, erregimenak hirugarren bide bat planteatu zuen, nazionalsindikalismoa, baina horren formulazioa lege eta hitzaldi batzuetara mugatu zen. Praktikan, frankismoa kapitalista izan zen, nahiz eta bere ideia sozioekonomikoa jabetzaren printzipio liberalaren eta faxismoaren kontrol sindikal, laboral eta politikoen amalgama bat izan.

  Liberalismoaren aurkako ideologiari jarraituz, frankismoak alderdi politikoen sistema ukatu zuen, eta alderdi bakarra ezarri zuen: Falange Española Tradicionalista y de las JONS. Erregimenak bere burua definitzeko erabiltzen zuen demokrazia organiko kontzeptuak aditzera ematen zuen ordezkaritza politikoa ez zutela pertsonek, gizartearen barruko ustezko unitate organikoek baizik (familia, udalerria eta sindikatua), eta hautagaiak zeharka izendatzen eta hautatzen zirela.