Euskarazko Konparazio-Egiturak: Gida eta Adibideak

Konparatiboak

Egitura hau adjektibo zein adberbioekin erabil daiteke. Ikus ditzagun zenbait adibide:

• Miren ez da dirudien bezain gogorra (adjektiboarekin).
• Ni ez naiz zu (zaren) bezain altua (aditza ezabatuta).

Maiz, menpeko perpauseko aditza ezabatu egiten da, forma laburtuak sortuz. Zenbaitetan, bezain bi adjektiboren arteko konparazioa egiteko erabiltzen da. Adibidez: Bere begiak bizi bezain alaiak ziren = Bere begiak biziak bezain alaiak ziren (lehen adjektiboa mugagabean zein mugatuan joan daiteke).

Zenbatasunezko konparazioak: -n beste

Berdinak diren bi osagairen arteko zenbatasunezko konparazioak egiteko erabiltzen da egitura hau. Hona hemen eskema bat: A + B + (-n) beste + …

Sarritan, menpeko perpauseko aditza ezabatu egiten da, forma laburtuak sortuz. Adibidez: Nik ez dut zuk (irabazten duzun) beste diru irabazten.

Izen neurgaitzen kasuan, beste hitzak -ko atzizkia hartzen du, besteko forma emanez. Hona hemen zenbait adibide: Horrek zuk besteko indarra dauka.

Era berean, besteko-ren ordez adinako ere erabil daiteke: Ezin esan adinako beldurra pasa dut autoan.

Desberdintasunezkoak: -n baino gehiago / gutxiago

Egitura hau zenbatasunezko konparazioak egiteko erabiltzen da. Hona hemen eskema: A + B + (-n) baino gehiago edo A + B + (-n) baino gutxiago. Adibidez: Hemen, dirudien baino diru gehiago dago.

Maiz, menpeko perpauseko aditza ezabatu egiten da, forma laburtuak sortuz: Nik zuk (daukazun) baino diru gehiago daukat.

Zenbaitetan, egitura hau deklinatu egiten da. Halakoetan, kasu-markak gehiago eta gutxiago zenbatzaileen atzean jartzen dira, mugagabean. Adibidez: Espero nuen baino jende gutxiagok deitu du (edo -ri, -tan, -rekin kasu-markekin).

Bestalde, konparatzen ari garen osagai bien arteko aldea azpimarratu nahi denean, askoz (ere) esapidea tartekatzen da. Adibidez: Horrek nik baino askoz (ere) diru gehiago irabazten du (Esa gana mucho más dinero que yo).

Korrelatiboak: Zenbat eta...-ago, orduan eta...-ago

Egitura hau elkarrekin erlazionaturik dauden osagai biren arteko konparazioak egiteko erabiltzen da; hau da, lehen osagaiak bigarrenean eragiten duenean. Adibidez: Zenbat eta gehiago ikasi, orduan eta gutxiago dakit (Cuanto más estudio, menos sé).

Lehen osagaiko aditz laguntzailea agertzen denean, honek -n edo bait- menperagailuak hartzen ditu. Adibidez: Zenbat eta zaharragoa den, orduan eta okerrago portatzen da.

Egitura honen ordez, beste aldaera batzuk erabiltzen dira. Adibidez: Zenbat eta gutxiago esan, hainbat eta arazo gutxiago.