Euskarazko Esamolde Herrikoiak eta Haien Esanahiak

Hona hemen euskarazko esamolde, lokuzio eta esaera zaharren bilduma zabala, eguneroko hizkera aberasteko eta haien esanahiak hobeto ulertzeko:

Esamoldeen zerrenda eta azalpenak

• Etxerako modukoa: pertsona langilea
• Mihian herdoilik ez eduki: ahora datorkion guztia esan
• Gaueko ordu txikiak: parranda eginez heltzen diren orduak
• Kaka zaharra!: astoaren putza
• Azkeneko mamu gorria: hutsaren parekoa
• Ito larrian ibili: jainkoak dakien moduan ibili
• On hutsa izan: on-ona izan
• Babak eltzetik atera: gehiegikeriak esan
• Bere burua zuritu: eskuak garbitu
• Ahopeka: isilean, belarrira esan
• Amari esango diot: eskainitako eskerrei erantzunez (garrantzitsua ez dena)
• Ur errea: baliorik gabekoa
• Txiki bat jotzera joan: basoerdi bat hartu
• Sasikume halakoa!: putakumea!
• Hamaika ikusteko jaioak gara: harridura adierazteko
• Ondo majo!: bapo
• Lehena bada: asko aldatu ez badu
• Sorgin afaria: berandu egiten den afaria
• Bizimaian aritu: jana eskuratzeko lana
• Pellokeriak esan: lelokeriak esan
• Txintik aipatu gabe: ezer esan ez
• Bukatzen ez den soka: amaierarik gabeko auzia
• Hutsaren hurrengoa: ezertarako balio ez duena
• (Afari) Aparta: oso ona, primerakoa
• Segapoto hori!: leloa
• Edan txarrekoa izan: horditzen ez dakiena
• Zeruak eta lurrak ikusi: oinaze handia, sufritu
• Lur jo: diru guztia galdu
• Oraindik orain: arestian
• Esan banion!: liskarra sortu zela adierazteko
• Kale gorrian: besterik gabe, babesik gabe
• Burutik behera: goitik behera
• Jai eduki: zer eginik ez eduki
• Kaka fraketan ibili: beldurtuta egon
• Babak eltzetik atera: arazoak konpondu
• Sano-sano: naturaltasunez
• Pertsona zuria: faltsua izan
• Ostiralean jaioa izan: ergela izan
• Direnak eta ez direnak ikusi: gorriak ikusi
• Mizkina: gaizki jaten duenaz esaten da
• Hasten bagara, hasi: liskarra hasi aurretik esan ohi da
• Hankaz gora: pekoz gain
• Basati halakoa!: astapotroa
• Trikili-trakala: nola edo hala
• Egonean egon: lasaitasun ederrean
• Hezur eta azal gelditu: oso argal
• Tenplean egon: tenperatura egokian
• Zirriak egin: laztandu
• Ardo putza: ezer jan gabe asko edan
• Azaren azpian ez geratu: azkarra izan