Euskal esaldiak eta esapideak: esaera zaharrak eta hiztegi txikia

Lengua y literaturaActualizado el 5,65 KB

Resumen

Dokumentuak euskarazko esapide eta esaera zaharrak biltzen ditu, batzuk gaztelaniazko esapideen baliokide gisa eta beste batzuk euskarazko esaera hutsak. Hiztegi txiki bat ere badu, hitz batzuen sinonimoekin. Ikasleak hizkera idiomatikoa eta esaera ohikoenak ulertzen ikasiko ditu.

Puntos clave

  • Esapideak gaztelaniazko esapideen baliokide euskarazkoekin erkatzen dira (adibidez, "ESTAR FUERA DE SÍ" = "bere onetik irtenda egon").
  • Esaera zaharrek bizitzako gai ohikoak jorratzen dituzte, hala nola lana, hitza eta gezurra.
  • "Asko balio du indarrak, gehiago buru azkarrak" esaerak adierazten du buruko indarra eskuko indarra baino garrantzitsuagoa dela.
  • "Gezurrak buztana labur" esaerak adierazten du gezurra azkar agerian geratzen dela.
  • Dokumentuak hitz bakoitzaren sinonimo euskarazkoak ematen ditu (adibidez, "Aukera: abagunea", "Umore: aldarte").

Ponte a prueba

  • NI FU NI FA: Ez ari ez irazi! / ez gatz ez berakatz!

  • VETE A TOMAR POR CULO: zoaz popatik hartzera /zoaz antzarak ferratzera

  • Y UNA MIERDA: zakurraren bi(b)olina! / zakurraren putza! / kaka zaharra!

  • VOLVER A LAS ANDADAS: horrek lehengo lepotik burua izan/eduki

  • NI DE COÑA / NI PENSARLO: ez eta (ezta) hurrik eman ere

  • NO ME RAYES: ez eman kaparradarik / Ez zaitez kaparra izan / Hi, hori berue! (Azpeitin)

  • EN LA (PUTA) CALLE: kale gorrian egon

  • ESTAR ECHO POLVO: lur jota egon / ziplo eginda

  • ESTAR FUERA DE SÍ: bere onetik irtenda egon

  • ESTAR DESEANDO: irrikitan egon

  • ESTAR PREOCUPADO / NERVIOSO: tripak jaten egon

  • LAMECULOS: koipejario

  • MALA HIERBA NUNCA MUERE: belar gaiztoak zainak luze

  • ESTAR HASTA LAS NARICES: Kokoteraino egon

  • ESTAR ALUCINADO / FLIPANDO: zur eta lur gelditu / aho bete hortz geratu


1- A ze parea, karakola eta barea.

2-Ahoa itxita ez da eulirik sartzen.

3-Geroa, alferraren leloa.

4-Amen, zu hor eta ni hemen.

5-Asko balio du indarrak, gehiago buru azkarrak.

6-Astarrak umea egingo dik, hi mugitzerako.

Pertsona bat mugitzen ez denean erabili ohi da, alferra edo patxadatsua denean.

7-Etxean uso, kalean otso.

8-Bakoitzak bere astoari egiten dio arre.

9-Bat eman eta bi hartu.

10-Beste lekutan ere zakurrak oinutsik.

11-Bururik ez eta txapela nahi.

12-Dagoenean bon-bon eta ez dagoenean, hor konpon.

13-Egia da latz eta garratz.

14-Egon hadi lo eta jango dek mehe!

15-Ez gehiegi hitz egin, nahi ez bada huts egin.

16-Gaizki esanak barkatu eta ondo esanak kontuan hartu.

17-Gaur hitza eman eta bihar haizeak eraman.

18-Gezurrak buztana labur.

19-Gogoko tokian aldaparik ez.

20-Haizea nora, zapia hara.


21-Hara bi: zu bat eta ni bi.

22-Hartzeko pronto, emateko tonto.

23-Jan eta edan, eta pakea eman.

24-Lan azkarra, lan alferra.

25-Non gogoa, han zangoa.

26-Usteak erdia ustel!

27-Urrutiko intxaurrak hamalau, gerturatu eta lau!

28-Zenbat buru, hainbat aburu.

29-Zer ikusi, hura ikasi!

30-Txapela buruan eta ibili munduan.

31.- Zozoak beleari ipurbeltz.

32.- Oro ez da urre.

33.- Asto bati arre esan beste batek entzun dezan.


  • TOMAR EL PELO: adarra jo

  • ESTAR MUY ENFADADO / HERVIR LA SANGRE: odola irakiten eduki

  • COGER MANÍA: begitan hartu

  • TENER PELOTA: begiko izan

  • QUITAR DE LA PUNTA DE LA LENGUA: Ahotik kendu

  • EN PELOTAS: larrugorritan egon / larrubizian

  • BOCA ARRIBA / BOCA ABAJO: ahoz gora egon / ahuspez egon

  • DAR PROPINA: eskupekoa eman

  • ECHAR UN POLVO: larrua jo / larrutan egin / txortan egin

  • ESTAR EQUIVOCADO: okertuta egon / nahastuta egon

  • NO DECIR NI MU: txintik ez esan

  • ESTAR A TOPE (DE TRABAJO): galtzak bete lan eduki / goraino

  • HACER PIRA: piper egin /sasieskola egin

  • EN UN SANTIAMÉN (ECHANDO HOSTIAS): aitaren batean

  • DE MAL EN PEOR: zalditik astora pasa

  • FALLAR/HACER RUINA: porrot egin


Aukera: abagunea
Bigundu: arindu

Lasai: bare
Berriz: ostera

Denbora: beta
Asko: ugari
Motel: makal
Trukean: ordainetan
Destinoa: patua
Trikimailu: amarru
Umore: aldarte
Tranpa: iruzur
Itxura: planta
Esnatu: itzarri

Descargar

PDF Word HTML

Preguntas frecuentes

Zer esan nahi du "Ahoa itxita ez da eulirik sartzen" esaerak?

Esaerak esan nahi du, ahoa itxita daukanak ez duela eulirik sartzen, hau da, isilik egoteak arazoak saihesten dituela.

Zer esan nahi du "Estar fuera de sí" esapideak euskaraz?

Dokumentuaren arabera, "bere onetik irtenda egon" da esapidearen euskarazko baliokidea, hau da, oso haserre edo nahasita egotea.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zein da "ESTAR FUERA DE SÍ" esapidearen euskarazko baliokidea?
2. Zer adierazten du "Gezurrak buztana labur" esaerak?
3. Zein da "Aukera" hitzaren sinonimoa dokumentuaren arabera?
4. Zein da "Umore" hitzaren euskarazko sinonimoa?
5. Zer esan nahi du "Zoazi antzarak ferratzera" esaerak?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.