Euskal gramatika: juntadurak eta mendekotasuna, ariketak eta adibideak

Juntadurak eta Mendekotasuna Euskaraz

Juntadura: zein motakoa den eta azpimarratu juntagailua.

Menderakuntza: zein motakoa den, bereizi nagusia / menpekoa eta azpimarratu menderagailua.

Nik badakit azterketa ondo egingo duena. Konpletiboa

Ez nuen uste hain goiz etorriko zenik.

Puntu bat gehituko diot ariketa gehigarria egiten duen ikasleari. Erlatiboa

Bera etorriko balitz ere, ez luke ezer konponduko. Baldintzazkoa

Garrasika esan genion, baina ez zuen entzun. Moduzkoa

Etxerako lanak egin ditut; banoa kalera. Kontsekutiboa.

Ez dakit noiz joango naizen oporretara. / Sukaldea txukundu ezik, ez digute kalera irteten utziko.

Alde batetik; politak iruditzen zaizkit; bestetik; garestiak. Konparaziozkoak

Nik dakidan heinean, Amaia ez da ospakizunera etorriko.

Mendiko botak erostearren joan da Bilbora.

Gure autoak zuenak beste edukiera dauka. / Azterketa txarto eginagatik, etxean ez dute txartzat hartu.

Festara azalduz gero, argazkietan azalduko zinatekete. Baldintzazkoa / Gauean ez naiz aterako, bihar goiz esnatu behar dut eta. Kausazkoa

Zuk neuk adina eman zenuen autobusaren zain.

Aholkatuta ere ez genion kasurik egin.

Ikusin duk atzo eskolan Spidermanen antza dion zomorroa.

Goiz amaitzekotan, hondartzara joango ginatekeen.

Biharko bukatuko dugunetz galdetzen diot nire buruari.

Ilea labanaz moztu zioten, antzina ilea mozten zuten gisan.

Txakurra oso txikia da. Txakurra zapaltzeko zorian egon naiz. (hain/non/-n)

Izekok ez digu amamak besteko dirusaria ematen.

Ikastearren liburutegira joan da.

Ez dugu idazlana bihar entregatu behar, berandu esan baitigute.

Lantegi batzuetan eskuz egiten dituzten oinetakoak.

Beste zenbaitetan dena makinaz egiten dute.

Hamabost jokalarik harrera ona egin zieten.

Hamabostak Bilbo ekipokoak ziren.

Hamabostek eskertu zuten egin zitzaien ongi etorria.

Guk denetarik saltzen dugu: frakak, motorrak, bizikletak, jakak…

Apirilaren hogeita bostean San Prudentzio eguna, eta maiatzaren batean langilearena.

Nori galdetu diozue? Perikori galdetu diogu, ze Perikongan konfidantza osoa daukagu.

Zein ordutan etxeratu zineten? Hamabietan etxeratu zinetela! Zenbat tabernatan izan zineten?

Zenbatek atondu dute afaria?

Hamaseia, eta hamaseiek dute izugarrizko entrama. Gainera, hamaseiei doble kobratzen diete, birena jaten baitute.

Zeinetan egon zarete? Jonen etxean ala Mikelenean.

Zein elizatan ospatu dira elizkizunak?

Zure zain nago; bera, etor dadila berehala.

Irten zaitez azkar kotxetik, trena joango zaigu eta.

Atera ezazu umea kalera, bere lagunekin egon behar du eta.

Ekar iezaiozu liburuak

Eraman itzazue ariketak.

Ez itzazue sal telebistak.

Etor daitezela etxera lehenbailen.

Bihar ekar dezala Jonek euritakoa.

Etor daitezela gurekin hitz egitera.

Eskerrak eman zuekin hain ondo portatu delako

Zuriz dauden hutsuneak bete itzazu.

Boligrafo on bat erosi ezazue.

Itxi ondo leihoak.

Suhitzean egon nahi baduzu, egunkariak irakur itzazu.

Sagarrak erosi iezaiozue.

Esnea berotu iezaiozu.

Zuentzat ariketa hauek dakartzat.

Anak lore usaintsuak daramatza eskuetan.

Familia handia –tako(edun) egiten du lan gau eta egun.

Asko dakite, baina ez dakite nola azaldu.

Dakartzazue (ekarri, zuek) pasaportea?

Auzokoak katua paseatzera daramate.

Goizak libre dauzkagunean bapo berotzen dugu ohea.

Dakizkiten gauza guztiak ahaztu zaizkie.

Eskatutako ariketak dakartzazue?

Prakak zikin-zikin daramatzu?

Liburua hor (etzan).

Umea mukiak  -la (jarion) dago.

Nori dagokio gela garbitzea.

Zer (esan, zuk niri)?

Gezurra (esan) irakasleak.

Esalmoldeen Esanahia

7. Adierazi labur-labur esamolde hauen esanahia (0,5 puntu)

Osasunez urratu!

Gogoz estrenatu.

Baratxuria baino finagoa da zure lagun hori.

Pertsona trebea.

Ez dugu amore emango, ez horixe!

Ez etsi.

Hau da pagotxa hau?

Hau da mauka.

Sartu-irten bat egin, eta joan egingo gara.

Ikustaldi izotza.

Hiztegi Batua

8. Hiztegi batua: Azpimarratu zuzenak (0,5 puntu).

Hur hurrean, igarri, hurrekera, iaz, huts-hutsik, arma, hausnartu, auzi, heste, hierarkia.