Euskal Aditzak eta Perpaus Konplexuak: Ariketak eta Taulak

Mendeko Perpausak eta Aditz Erabilera

1. Esaldi Konplexuak

Jaialdia antolatzeko esan diot. Ez dakit gero zer ikusiko dudan. Esan zuen ez zela isilduko. Erabaki zuen hark irabaziko zuela. Ametsik ez egiteko agindu dit. Beldur dela esan du. Nori emango dizkiogun galdetu digute. Ez zenuela berriro amore emango esan zenuen. Gomendatu diet horiei kasurik ez egiteko. Zuzenekoetan jartzeko esan dio. Laster asmatuko dugun galdetu digu. Horretarako, te kalilukada bat edateko gomendatu zidan. Ez nintzela mozkortuko agindu nion nire buruari iaz. Hau ondo amaituko denik ez du uste. Zoratu nahi dugun galdetu digu. Gurekin etorri nahi ez zutela seguru nengoen. Ez ginela berriro handik agertuko zin egin genuen. Bazter guztiak aztertu dituztela esan dute. Esan zidaten entzule asko bildu direla.

2. Erlatibozko Perpausak

Baserrian bizi den lagun hori Andoni da. Aparkalekuan utzi dudan atzeko leihoa apurtuta dago. Ondarroan ikusi dudan neska hori Bilbokoa da. Gustatzen zaidan pastela mahai gainean dago. Erakutsi didaten argazkia polita da. Joseba sartu duten kartzela Zaragozan dago. Gaur ezagutu dugun mutilari adarra jo diogu. Hil zaidan izebak 47 urte zituen. Ezagutzen duzun arazoaz hitz egin dugu. Nafarroan dauden lur hauek oso aberatsak dira. Egon naizen etxe horretan euskara badakite. Eman diozun telefonoa Mikelena zen. Azaldu digun ikasgaia ez zen oso erraza. Donostian ezagutzen dudan abeslaria hor ari da abesten. Herrira etorri zaigun sendagilea udaletxean sartu da. Jatetxe horretan bazkaltzen ari den abokatua dago. Hitz egiten ari den Bilbon bizi da. Baserri horretan bizi den agurea erietxetik ekarri dute. Iruñean ikasten duen neska hori bileratik irten da. Erosi dudan liburua goizean galdu zait kalean.

Aditz Ariketak

1. Ariketa (Aditz osagarriak)

1. Guk astelehenean hasi genituen eskolak... errepasatu genuen.
2. 2002an... eman zioten, SPrako.
3. Goenkale telesailaren... ikusi dut, eta aspertu naiz.
4. Ez larritu, hori ez zaizu esango eta.
5. Pellok ni tranpan harrapatu nau eta... eginaraziko zaituztela.
6. Iaz zuek eman zenuten... kanporatu zuten.
7. Zuen aita oso eskuzabala da, eta erosiko... dizu.
8. Gaur goizean putzura bota nauzu, eta orain botako zaitut zu.
9. Zu gaur harro-harro joan zara, baina ederki astindu zaituzte.
10. Roberto ez dago... dituztela.
11. Aspaldiko lagun bat ikusi nuen atzo, eta azken urteotako kontuak kontatu zizkidan.
12. Antzezlan honetan ahalik gehien hurbildu diot pertsonari.
13. Hurrengo batean egokituko zaizkizu opari horiek.
14. Joani Maia heldu dio.

2. Ariketa (Aditz laguntzaileak)

• Garik eta biok: C genion.
• Beldurti: A denaren.
• Itzulinguru luzeetan, esan C ziguten.
• Petrikilo bat ekarri zuten, eta ezarri B zizkion.
• Aitonak askotan esaten A zidan.

3. Ariketa (Perpausen berrantolaketa)

1. Ebaki zizkidaten: Haiek niri atzo koadernoko orriak ebaki zizkidaten.
2. Konponduko diozu: Zuk lagunari garajeko bizikleta konponduko diozu.
3. Bultza egin genizuen: Guk zuei bultza egin genizuen.
4. Hil zeniguten: Zuek guri etxeko katua hil zeniguten.
5. Esan zidan: Lagunak niri esan zidan gurekin haserretu zinetela.

4. Ariketa (Erantzunak)

c, a, b, a, d, d.

5. Ariketa (Aditzak)

1. Nik Maitane ikusi dudanean, gelditu da, eta paperak erori zaizkio.
2. Gizonek ekarri dituzte.
3. Gu atzo denda horretan izan ginen, eta prakak erosi genituen.
4. Lehenengoan horko neska horrek eraman ninduen.
5. Agustinek kalean ikusi nau, eta erretzeari utzi diodan galdetu dit.
6. Ea bihar ikusten dugun, eta elkarri kontatzen dizkiogun kontuak.
7. Bion artean mila euro batu ditugu.
8. Hotz handia egiten du Finlandian, beraz, arropa egokia eraman beharko genuke.

6. Ariketa (Baldintza eta Aditzak)

• DBHko ikasleek... A prestatzen dute.
• Beheko sua itzali egin da. B dauzkat.
• Txakurra gaiztoa zela esan zuten eta harrika C eraso zieten.

Baldintza:

• Ni haur lanera C joango banintz, irtengo nintzateke.
• Zuek garaiz A oheratuko bazinete, ondo zinatekete.
• Amaia mendia galduko balitz, ausartuko litzateke.
• Gu Uxue eta besteekin B jarriko bagina, aldatuko litzateke.
• Zu Josurekin C haserretuko bazina, ez zinatekete igerilekura joango.

Baldintza eta Denbora Aditzak

Baldintza (Aukeraketa)

• Ni txoria izango banintz, arranoa izango nintzateke.
• Eneko erregea izango balitz, errege litzateke.
• Zu asteburuan herrian geratuko bahintz, aspertuko hintzateke.

Aditz Denborak

• Lehen: Ni nintzen / ibili nintzen.
• Baldintza: izango banintz / ibiliko nintzateke.
• Orain: Imanol mendigoizalea da / joan da.
• Lehen: Imanol mendigoizalea zen / joan zen.
• Orain: Zuek zarete / joan zarete.
• Baldintza: bazinete / zinatekete.

Lotu (Zenbakiak)

Zenbaki 2a, 4b, 1c, d3.

NOR-NORI Baldintza

• Niri: balitzaizkit / litzaizkidake.
• Zuri: balitzaizu / litzaizuke.
• Nire lagunei: museoak balitzaizkio, joango litzateke.
• Guri: dirua desagertuko balitzaigu / litzaiguke.
• Hari: balitzaio / litzaioke.
• Zuei: balitzaizue / litzaizueke.

Baldintzazko Esaldiak

1. Hego Afrikarako lan eskaintza iritsiko balitzait, joango nintzateke.
2. Geratuko balitzait, ipiniko nuke.
3. Zikinduko balitzaizkit, inoiz ez nintzateke erosiko.
4. Dilistak ere egingo balitzaizkit, dilista berri prestatuko nituzke.
5. Argazki makina izorratu egingo balitzait, makina bat erosiko nuke.

Kruzegrama eta Aditz Formak

Kruzegrama (NOR-NORI Lehenaldia)

1. ZITZAIDAN
2. ZITZAIZUN
3. ZITZAIZKION
4. ZITZAIZUEN
5. ZITZAIZKIGUN
6. ZAIZUEZ
7. ZAIZKIZU

3. Ariketa (Baldintza)

• BALITZAIT / LITZAIDAKE
• BALITZAIGU / LITZAIGUKE
• BALITZAITZU / LITZAIZUKE
• BALITZAIZUE / LITZAIZUEKE
• BALITZAIE / LITZAIEKE

Aditz Konbinazioak

1. Tindatu zuen. Balute, aukeratuko lukete.
2. Eman genuen. Bagenu, joango ginateke.
3. Zuek atzo ez zenituzten. Berriz ere autoa hartuko bazenute, eramango al zenituzkete?
4. Guk ikusi genituen, ez genituen. Gaur ikusiko bagenitu, agurtuko genituzke.
5. Atzo euria egin zuen, eta gazteak geratu ziren. Bihar egingo balu, antolatuko lukete.
6. Zergatik iaz zuek ez gintuzuen? Bagintuzue, poztuko ginateke.

Lotu eta NOR-NORI-NORK Ariketak

Lotu

1 D, 2 F, 3 B, 4 G, 5 E, 6 H, 7 C, 8 A

NOR-NORI-NORK (Baldintza)

1. Zuek irakatsiko bazeniete / irakatsiko lizuekete.
2. Badiozu = bazenio.
3. Dizkizut = nizkizuke.
4. Baligu / liguke.
5. Bazenigute / genieke.

Alderantzizko Aditzak (AL REVES)

1. Peruk uzten badit / diot.
2. Kentzen badizkiete, ezin izango diote.
3. Egiten badiete / diegu.

Euskal Aditz Taulak

NOR-NORI Lehenaldia (Hura objektua)

Baldintza (Aditz Trinko eta Sintetikoak)

NOR-NORK Orainaldia (Presente)

NOR-NORK Lehenaldia (Pasado)

Osagarri eta Kausazko Perpausak

Osagarri Perpausak

1. Badakigu hori dela.
2. Ez dut uste hori denik.
3. Nik uste dut errua zure dela.
4. Asmatzaileak guri esan zaigula.
5. Ez didazu berriak erosi dituzunik esan.
6. Ibili zaretela.
7. Senargaiak esan didanik.
8. Arazo hori konpondu behar dela.
9. Seguru nago erosi dituztela.
10. Ez dizuet bertan egingo dudanik esan.

Kausazko Perpausak

• Lurra irristakor zegoelako, laprast egin genuen.
• Urtebetetzea zenez, jai handia antolatu zuen Mikelek.
• Leirek buruko mina daukalako, Aspirina hartu du.
• Ezin naiz lagunekin eskiatzera joan, saskibaloian jokatzen ari nintzela hanka apurtu dut eta.
• Asteburuan ez gara kalera irtengo, ikasi egin behar baitugu.
• Inoiz itzultzen ez dizkidazunez gero, ez dizkidazunez inoiz itzultzen.