Espainiako Gerra Zibila: gertaera nagusiak eta bilakaera

Resumen

Dokumentuak Espainiako Gerra Zibilaren hasiera, altxamendua eta gatazkaren garapena laburbiltzen ditu. Madrilgo setioa, iparraldeko kanpaina, Teruel eta Ebroko Gudua eta gerraren amaiera aztertzen ditu. Ikasleak gertaera nagusien kronologia eta bilakaera ulertuko ditu.

Puntos clave

1936an, Ceuta, Melilla eta Tetuango soldaduak Gobernuaren kontra altxatu ziren, Francisco Francoren estatu kolpearekin bat eginez.
Gudarostea bitan zatitu zen, eta Espainia errepublikanoak eta nazionalak sortu ziren.
1937an Gernika suntsitu zuten nazionalek iparraldeko kanpainan; ekainean Bilbo hartu zuten.
Jaramako gudua Madril isolatzeko saiakeraren barruan gertatu zen.
1938ko uztailaren 25ean hasi zen Ebroko Gudua, errepublikanoen armada oso ahulduta amaitu zena.
1939an, Casado koronelak estatu kolpea eman zuen eta Errepublikak errenditu behar izan zuen.

Ponte a prueba

Espainiako Gerra Zibila: Gertaera nagusiak

Altxamendua eta gerraren hasiera

1936an, Ceuta, Melilla eta Tetuango soldaduak Gobernuaren kontra altxatu ziren. Francisco Francok bat egin zuen estatu kolpearekin. Gudarostea bitan zatitu zen, eta Santiago Casares Quirogak dimisioa aurkeztu zuen, egoera kontrolatu ezinik.

Espainia errepublikanoa: 21 probintzia-hiriburu eta 14 milioi biztanle.
Espainia nazionala: 29 probintzia-hiriburu eta 11 milioi biztanle.

Gudarostea, Guardia Zibila eta Erasoko Guardia ere zatitu egin ziren. Aire armada eta itsas armadaren zati handia Errepublikaren esku geratu ziren.

Madrilgo setioa

Gatazkaren lehen hilabetean, milizia katalanak, Bartzelona lortu ondoren, Aragoira hedatzeko prestatu ziren. Altxatuen estrategia Madril hartzea zen, eta hori lortu ondoren, Extremadurara hedatu ziren. Urriaren hasieran Madrilera hurbildu ziren, baina gobernuak Valentziara lekualdatu behar izan zuen. Ondoren, Madril isolatzeko saiakeran Jaramako gudua gertatu zen.

Iparraldeko kanpaina

Nazionalek iparraldean ekinaldi bat prestatu zuten. Horren ondorioz, 1937an Gernika suntsitu zuten. Euskadiko Autonomia Estatutua onartu eta ekainean, nazionalek Bilbo hartu zuten; ondoren, Santander ere haien mende geratu zen. Errepublikanoek Belchiteko erasoa egin zuten Aragoi berreskuratzeko, baina huts egin zuten. Urrian, iparraldeko kanpaina amaitu zen, eta lurralde gehiena nazionalen esku geratu zen.

Teruel eta Ebroko Gudua

Frankistak Aragoira mugitu ziren eta 1938ko apirilean Vinarozera heldu ziren. 1938ko uztailaren 25ean, errepublikanoen armadak frankisten arreta desbideratzeko Ebroko Gudua hasi zuen. Franco indartsuagoa zen eta errepublikanoen armada oso ahulduta utzi zuen. 1938an, Francok Katalunia erasotu zuen eta Frantziako mugara ailegatu zen.

Gerraren amaiera

1939an, Casado koronelak estatu kolpea eman zuen. Defentsako Kontseilu Nazionala sortu zuen Francorekin negoziatzeko, baina azkenean, Errepublikak errenditu behar izan zuen.

Preguntas frecuentes

Noiz hasi zen Espainiako Gerra Zibila?

Gerra 1936an hasi zen, Ceuta, Melilla eta Tetuango soldaduak Gobernuaren kontra altxatu zirenean.

Zein gertaera izan zen Ebroko Gudua?

1938ko uztailaren 25ean errepublikanoen armadak hasi zuen gudua, frankisten arreta desbideratzeko. Franco indartsuagoa zen eta errepublikanoak oso ahulduta utzi zituen.

Noiz amaitu zen gerra?

1939an amaitu zen, Casado koronelak estatu kolpea eman ostean eta Errepublikak errenditu behar izan zuenean.