Enpresa Kostuak, Finantzaketa eta Inbertsioaren Hautaketa
Enpresa Kostuak (EN.KO)
Kostu mota desberdinak, ekoizpen-mailaren arabera sailkatuta:
- Kostu finkoak: Ez dira aldatzen ekoitzitako kopurua aldatuta ere.
- Kostu aldakorrak: Kostu horiek zuzenean lotuta daude ekoizpen-mailarekin, hau da, ekoizpenaren arabera aldatzen diren faktoreen kostuak dira.
Kostuen Kalkulua
- Guztizko kostua: KF + KA (Kostu Finko + Kostu Aldakor)
- Batez besteko kostua: GK / Q (Guztizko Kostua zati Ekoiztutako Kantitatea)
- Batez besteko kostu aldakorra: KA / Q
- Batez besteko kostu finkoa: KF / Q
- Kostu marjinala: Ale bat gehiago ekoiztean guztizko kostuak duen gehikuntza adierazten du.
Kostu Zuzenak eta Zeharkakoak
- Kostu zuzenak: Ekoizpenarekin zuzenean lotuta daude eta produktu bakoitzari zehazki eslei dakizkioke, erraz neur baitaiteke zenbat aleri aplikatzen zaizkion.
- Zeharkako kostuak: Ekoizpen-prozesu osoari eragiten diote edo zenbait produkturi eragiten diete, aldi berean. Hori dela eta, ezin da esan produktu bakar baten gastua direnik, eta beste esleipen-irizpide batzuk erabili behar dira.
Finantzaketa Iturrien Kostuak eta Hautaketa
Finantzaketa Iturrien Kostuak (FI.IT.KO)
Enpresak erabiltzen dituen baliabide gehienek kostuak eragiten dituzte. Enpresa batez besteko kosturik baxuena eragiten duen finantzaketa-iturria lortzen saiatuko da. Erabilitako baliabide-motaren araberakoa izango da finantzaketa-iturriek eragindako kostua:
- Baliabide propioak: Enpresak ez du interesik edo dibidendu jakinik ordaindu behar kapitalarengatik eta erreserbengatik, baina finantza-kostu bat dute. Finantza-kostu horrek aukera-kostuaren balio bera du. Ez dago kostu espliziturik.
- Epe luzerako besteren baliabideak: Modalitate guztietan kontratu bat dago beti, eta hor zehaztuta daude maileguaren baldintzak eta zer interes ordaindu beharko den. Kostu esplizituak dituzte.
- Epe laburrerako besteren baliabideak: Berezko finantzaketa-iturriek zero kostua izan ohi dute. Hornitzaileen kredituak kostu inplizitu bat izango du, eskura ordaintzeagatik deskontu bat eskaintzen badute.
Finantzaketa Iturrien Hautaketa Irizpideak (FI.IT.HA)
- Inbertsio-mota: Aktibo korronteko ondasun bat finantzatu behar denean, finantzaketa-iturri epe laburrekoa izan daiteke. Ondasunak enpresan urtebete baino denbora luzeagoan egon behar badu, finantzaketa itzultzeko epeak ere urtebete baino luzeagoa izan beharko du.
- Enpresak zenbateraino zorpetu nahi duen: Enpresak zorpetze-maila txikiagoa izan nahi badu, finantzaketa-iturri propioak bilatzeko ahalegina egin beharko du. Errentagarritasun ekonomikoa handitu nahi badu edo finantzaketa-baliabide propioak erabili ezin baditu, kanpoko finantzaketa-iturriak erabiliko ditu.
- Finantzaketa kostua: Epe luzerako finantzaketa-iturriek kostu handiagoa izan ohi dute, eta finantzaketa-iturri espontaneo batzuek ez dute inolako kosturik eragiten.
Inbertsioa: Definizioa eta Ezaugarriak
Definizioa: Une jakin batean inbertsio bat egiten badugu, uko egiten diogu aldi horretan inbertsioaren zenbatekoa kontsumitzeari, etorkizunean gehiago eskuratzeko asmoarekin.
Inbertsioaren Ezaugarriak
- Hasierako ordainketa (D0): Hasierako momentuan ordaindu behar dena, zero unea.
- Iraupena (n): Inbertsioak iraungo duen denbora.
- Kutxa-fluxu garbiak (Fi): Kobrantza eta ordainketen arteko aldea.
- Hondar-balioa (R): Inbertsioaren azken kantitatea.
Inbertsioak Hautatzeko Metodoak
Metodo Estatistikoak (Ez dira gomendagarriak)
Ez lirateke erabili behar, diruaren denboran zeharreko balioa kontuan hartzen ez dutelako.
Inbertitutako diru-unitateko guztizko kutxa-fluxuaren irizpidea (r)
Inbertsioaren guztizko errentagarritasuna ematen du, kutxa-fluxu garbi guztien batura zati hasierako ordainketa eginez lortzen da:
r = (F1 + F2 + ... + Fn) / D0
- r bat baino handiagoa bada: irabaziak.
- r bat baino txikiagoa bada: galerak.
Inbertitutako diru-unitateko batez besteko kutxa-fluxuaren irizpidea (r')
Urteko errentagarritasunaren hurbilketa lortzean datza. Urteko batez besteko kutxa-fluxua zati hasierako ordainketa eginez lortzen da:
r' = F (Batez bestekoa) / D0
r' zenbat eta handiagoa, gero eta komenigarriagoa.
Metodo Dinamikoak
Une jakinetan sartu eta irteten den diru-kantitatea kontuan hartzen dute.
Barne Errendimendu Tasa (BET)
Helburua: Inbertsio-aukera batek ematen duen errentagarritasuna kalkulatzea.
BET ekuazioaren berdina jarriko dugu, baina = 0 bukaeran, zeren i zalantza da kalkulatu nahi duguna. Horrek esango digu zenbatekoa den inbertsio honen errentagarritasuna.
Ondoren, i (BET) eta r (eskatutako errentagarritasuna) konparatuko ditugu:
- i > r: Inbertsio errentagarria.
- i = r: Ez irabazirik ez galerarik.
- i