Ekosistema eta haien osagaiak: biotopoa eta biozenosia
Resumen
Dokumentuak ekosistemaren oinarrizko kontzeptuak azaltzen ditu: biosfera, ekologia eta ekosfera. Ondoren biotopoaren osagaiak (ingurunea eta faktore abiotikoak) eta biozenosia (populazioak, habitata eta nitxo ekologikoa) aztertzen dira. Azkenik espezie arteko erlazio nagusiak (harrapakaritza, parasitismoa eta sinbiosia) laburbiltzen dira.
Puntos clave
- Biosfera bizia garatzeko baldintzak dituen atmosfera, geosfera eta hidrosferaren eremuen multzoa da.
- Ekologia izaki bizidunen komunitateak eta haien arteko harremanak aztertzen dituen zientzia da.
- Lurreko ekosistema guztien multzoari ekosfera deritzo.
- Biotopoaren faktore abiotikoen artean argia, ura, tenperatura, gasak, lurzoruaren osaera eta kokapen geografikoa daude.
- Biozenosia espezie bereko banakoen multzoa da, habitat jakin batean bizi dena, eta nitxo ekologikoak espezie bakoitzak betetzen duen funtzioa adierazten du.
- Espezie arteko erlazio nagusiak harrapakaritza, parasitismoa eta sinbiosia dira.
1.- EKOSISTEMA ETA HAIEN OSAGAIAK
BIOSFERA: Bizia garatzeko baldintzak dituen atmosfera, geosfera eta hidrosferaren eremuen multzoa.
EKOLOGIA: Izaki bizidunen komunitatea, haien artean duten arremanak.
Natura: Ekosistema osatzen dute. Biosferaren izaki bizidunak. Biosferarenerlazioak.
Ekosistemakelkarren mende daude, eta erlazioak dituzte elkarrekin. Lurreko ekosistema guztien multzoari ekosfera deritzo.
2.- BIOTOPOA
Espazio fisikoa eta espazio horretako giro-baldintzak
Osagai nagusiak: ingurunea eta faktore abiotikoak.
2.1.- INGURUNEA
Izaki bizidunak bizi diren eta mugitzen diren lekua
LEHORREKO INGURUNEA: Kontinenteen gainazalean dago.
URETAKO INGURUNEA: Urak osatzen du.
2.2.- FAKTORE ABIOTIKOAK
Biotopoaren baldintza fisiko eta kimikoen multzoa. Ezaugarriak zehaztu. Zer organismo bizi
ARGIA Energia-iturri nagusia, organismo fotosintekoak non kokatuko diren. Intentsitatea, iraupena eta kolorea izan behar dira kontuan.
URA funtsezkoa da bizia izateko, organismo guztiek behar dute.
Tenperaturak: tenperatura-aldaketek ekosistema batean bizi diren organismo motak zehazten dituzte.
Gas: oxigenoa eta karbono dioxidoa dira garrantzitsuenak, lehena, izaki bizidunek arnasteko behar dutelako, eta bigarrena, fotosintesia egiteko ezinbestekoa delako.
LURZORUAREN OSAERAK zer substantzia elikagarri izango diren eskuragarri zehazten du.
KOKAPEN GEOGRAFIKOAK ezaugarri ugari biltzen ditu.
3.- BIOZENOSIA
Izaki bizidunen espezie guztiek ostazen dute
Populazio bizi diren espezie bereko banakoen multzoari.
Habitat epazio fisiko jakina du.
Nitxo ekologikoa espezie horrek zer funtzio betetzen duen.
3.- ESPEZIE ARTEKO ERLAZIOAK
Organismoen arteko erlazioak etengabeak da.
Erlazio garrantzitsuenak:
Harrapakaritza: Beste espezie bat harrapatzen du elikatzeko: harrapakinak.
Parasitismoa: Kalte egiten dionean sortzen den erlazioa.
Sinbiosia: Ezin baitira banandura bizi.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer da biosfera?
Biosfera bizia garatzeko baldintzak dituen atmosfera, geosfera eta hidrosferaren eremuen multzoa da.
Zer da ekosfera?
Lurreko ekosistema guztien multzoari ekosfera deritzo.
Zer da nitxo ekologikoa?
Nitxo ekologikoa espezie batek ekosisteman betetzen duen funtzioa da.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.