Zer da arnasketa zelularra?

Energia lortzeko egiten den prozesua da. Oxigenoa kontsumitzen da eta CO2 askatzen da, mitokondrian.

Non gertatzen da gas-trukea?

Airearen eta odolaren arteko gas-trukea birika-albeoloetan gertatzen da. Birika bakoitzean milioika albeolo daude.

Zertarako balio dute sudur-hobiek?

Sudur-hobietan airea barrura sartu, garbitu, berotu eta hezetu egiten da.

Arnas Aparatua: Funtzioa, Anatomia eta Fisiologia

Resumen

Dokumentu honek arnas aparatuaren funtzioak azaltzen ditu: kanpoko airetik oxigenoa hartu, odolera eraman eta karbono dioxidoa kanporatzea. Arnasbideen anatomia deskribatzen du, sudur-hobietatik albeoloetaraino, eta biriken egitura. Gainera, arnasketa zelularra eta kanpo-arnasketa bereizten ditu, eta birikako gas-trukea nola gertatzen den azaltzen du.

Puntos clave

Arnas aparatuak kanpoko airetik oxigenoa hartzen du, odolera eramaten du eta karbono dioxidoa kanporatzen du.
Arnasbideak sudur-hobietan, faringean, laringean, trakean eta bronkioetan osatzen dira.
Laringean ahots-kordak daude; bibratzen dutenean soinuak egin daitezke.
Trakea kartilagoz dago eginda, eta barruan epitelio ziliatuak mukia jariatzen du airea garbitzeko.
Eskuineko birikak hiru lobulu ditu, eta ezkerrekoak bi.
Arnasketa zelularra mitokondrian gertatzen da: oxigenoa kontsumitzen da eta CO2 askatzen da.

Ponte a prueba

Arnas aparatuak nutrizioan parte hartzen du; gure gorputzeko zelulek energia behar dute edozein prozesu egiteko. Arnasketari esker, elikagaietan hartu ditugun nutrienteetatik lortzen da energia hori. Oxigenoa arnasketa prozesuaren bidez sartzen da gorputzean. Arnas aparatuak funtzio hauek egiten ditu: kanpoko aireko oxigenoa hartzea, oxigeno hori odolera eramatea, eta odoleko karbono dioxidoa kanporatzea.

Anatomia

Arnasbideak: Ahoan edota sudur-zuloetan hasten dira, eta kanpoko airea biriketarantz sartzen da, eta biriketako airea gorputzetik kanpora irteten da.

Sudur-hobiak: Airea barrura sartu, garbitu, berotu eta hezetu.
Faringea: Ahoarekin eta hestegorriarekin konektatuta dago. Airea laringera eramaten du, eta horren sarreran epiglotisa dago. Elikagaia irenstean ez du uzten arnasbidera joaten. Faringean amigdalak daude, mikroorganismoetatik babesten gaituzte.
Laringea: Ahots-kordak daude, bibratzen dutenean soinuak egin ditzakegu.
Trakea: Airea biriketaraino eramaten du. Kartilagoz eginda dago, barruan epitelio ziliatu batez estalita dago, mukiak jariatzen ditu, eta aireak dituen zikinkeriak garbitzen ditu.
Bronkioak-bronkioloak-albeoloak: Bronkioak trakearen amaieran daude, eta bakoitza birika batean sartzen da. Bronkioen bukaeran bronkioloak daude. Horiek adarkatzen jarraitzen dute, zakutxotan bukatu arte; albeolo izena dute, eta odol-kapilarrez inguratuta daude.

Birikak: Airearen eta odolaren arteko gas-trukea egiten da. Eskuineko birikak hiru zati (lobulu) ditu; ezkerreko birikak, bi. Pleura izeneko mintzez estalita daude.

Fisiologia

Arnas aparatuaren helburua oxigenoa odolera biltzea da. Hori albeoloetan gertatzen da. Arnasketa bi prozesutan gertatzen da: arnasketa zelularra edo barne-arnasketa eta kanpo-arnasketa.

Arnasketa zelularra: Energia lortzeko egiten den prozesu bat da. Oxigenoa kontsumitzen da, eta CO2 askatzen da. Mitokondrian gertatzen da.
Kanpo-arnasketa: Atmosferatik oxigenoa sartzen da gorputzean, odolaren bidez zeluletara irits dadin, eta haietan sortutako CO2 jasotzen da, airera kanporatzeko. Hau arnas-aparatuan gauzatzen da.

Gas-trukea

Airearen eta odolaren arteko gas-trukea birika-albeoloetan gertatzen da.

Prozesua: Airea, oxigenoz beteta, sudur-hobietan zehar sartzen da arnas-sistemara. Sudur-hobietan, airea garbitu, berotu eta hezetu egiten da. Airea faringetik eta laringetik zehar jarraitzen du, trakerantz. Traketik bronkioetara igarotzen da, eta bronkioetatik bronkioloetara; azkenik, albeoloetara iristen da. Birika bakoitzean milioika albeolo daude, eta gainazal izugarri handia dago gas-trukea egiteko.