Ehun motak: ezaugarriak eta funtzioak
Resumen
Dokumentuak gorputzeko ehun nagusiak aurkezten ditu: ehun kartilaginosoa, ehun adiposo zuria eta marroia, hezur-ehun trinkoa, nerbio-ehuna, muskulu-ehun kardiakoa eta odol-ehuna. Ehun bakoitzaren zelula motak, egitura eta kokapena azaltzen ditu, eta funtzio nagusiekin lotzen ditu.
Puntos clave
- Ehun kartilaginosoak eskeletoari euskarria eta elastikotasuna ematen dizkio, eta kondroblastoek eta kondrozitoek osatzen dute.
- Ehun adiposo zuriaren adipozitoek zitoplasma bakuola erraldoi batekin dute, eta nukleoa baztertuta dute.
- Ehun adiposo marroiak lipido-tanta ugari eta odol-kapilare asko ditu, eta hibernazioa egiten duten animalietan agertzen da.
- Hezur-ehun trinkoa osteonez osatuta dago; Haversen hodietatik odol-hodiak eta nerbio-zuntzak igarotzen dira.
- Nerbio-ehunean neuronek kinada elektrikoa garraiatzen dute, eta gliako zelulek (astrozitoak, oligodendrozitoak eta Schwann zelulak) neuronak elikatu eta mielina sortzen dute.
- Muskulu-ehun kardiakoaren miozuntzak paraleloak dira (sarkomeroak), eta zelulen artean diska interkalarrak ditu.
- Odol-ehunaren matrizea plasma da, eta eritrozitoek oxigenoa garraiatzen dute hemoglobinari esker; leukozitoek defentsan parte hartzen dute.
1. Ehun kartilaginosoa
Kartilagoak eratzen ditu, eskeletoari euskarria eta elastikotasuna emanez. Bere zelulak kondroblastoak eta kondrozitoak dira. Kondrozitoak matrizean zulatutako hutsuneen barruan daude (aintzirak). Zuntzak kolageno eta elastina dira, biskositate handiko oinarrizko substantziekin nahasita.
2. Ehun adiposo zuria
Larruazalaren azpian aurkitzen da. Zuntz erretikularren artean adipozitoak daude: zelula handiak, zitoplasman bakuola erraldoia dutenak eta nukleoa baztertuta dutenak.
3. Ehun adiposo marroia
Zelula txikiagoak ditu eta zitoplasman lipido-tanta ugari. Odol-kapilare asko ditu zelulen artean. Hibernazioa egiten duten animalietan agertzen da.
4. Hezur-ehun trinkoa
Paraleloan kokatutako osteona edo Haversen sistema ugariz eratuta dago. Ezaugarri nagusiak:
- Hezur-xaflatxoak erdiko hodi baten (Haversen hodia) inguruan kontzentrikoki kokatuta daude.
- Haversen hodietatik odol-hodiak eta nerbio-zuntzak igarotzen dira.
- Hodiak elkarren artean komunikatzen dira zeharkako hodien bidez (Volkmanen hodiak).
Hezur lauen kanpoaldean eta hezur luzeen diafisietan dago.
5. Nerbio-ehuna
Bi zelula mota nagusi ditu:
- Neuronak: Kinada elektrikoa garraiatzen dute.
- Gliako zelulak:
- Astrozitoak: Neuronaren nutrizioaz arduratzen dira.
- Oligodendrozitoak: Mielinazko estaldura sortzen dute N.S. zentralean.
- Schwann zelulak: Mielinazko estaldura sortzen dute N.S. periferikoan.
6. Muskulu-ehun kardiakoa
Nukleoa zelularen erdian du. Miozuntzak paraleloak dira (sarkomeroak) eta zelulen artean diska interkalarrak ditu.
7. Odol-ehuna
Matrizea plasma da (%90 ura eta %10 substantzia organiko/inorganikoak: proteinak, gluzidoak, gantzak, elektrolitoak eta hormonak).
Zelulak:
- Eritrozitoak: Ahurbiko disko itxura dute eta ez dute nukleorik. Hezur-muin gorrian eratzen dira. Zitoplasmaren %34 hemoglobina da (oxigenoa garraiatzen du).
- Leukozitoak: Gorputzaren defentsaz eta hondakinen garbiketa-lanaz arduratzen dira.
Descargar
PDF Word HTMLPreguntas frecuentes
Zer zelula mota ditu ehun kartilaginosoak?
Ehun kartilaginosoa kondroblastoek eta kondrozitoek osatzen dute. Kondrozitoak matrizean zulatutako hutsuneetan (aintzirak) daude.
Zein da ehun adiposo zuriaren eta marroiaren arteko ezberdintasun nagusia?
Ehun adiposo zuriaren adipozitoek bakuola erraldoi bat dute, eta marroiak zelula txikiagoak eta lipido-tanta ugari, odol-kapilare asko dituzte. Marroia hibernazioa egiten duten animalietan agertzen da.
Non dago hezur-ehun trinkoa?
Hezur lauen kanpoaldean eta hezur luzeen diafisietan dago.
Zer funtzio dute eritrozitoek?
Eritrozitoek oxigenoa garraiatzen dute, zitoplasmaren %34 hemoglobina baita. Ez dute nukleorik eta hezur-muin gorrian eratzen dira.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.