Ramón Otero Pedrayo: obra narrativa, ensaio e teatro

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Lengua y literatura

Escrito el 13 de Julio de 2016 en gallego con un tamaño de 10,85 KB
Actualizado el 7 de Noviembre de 2026

Resumen

Este resumo presenta a obra de Ramón Otero Pedrayo (1888-1976), narrador, ensaísta, tradutor e orador do galeguismo. Repasa as novelas curtas e longas, como Os camiños da vida, Arredor de si e Devalar, os contos, o Ensaio histórico sobre a cultura galega e o teatro, con A lagarada (1929).

Puntos clave

Otero Pedrayo foi deputado polo Partido Galeguista, xunto a Castelao, no Parlamento español entre 1931 e 1933.
Os camiños da vida (1928) narra a historia de dúas familias fidalgas desde a desamortización de Mendizábal até a Primeira República.
Arredor de si (1930) segue Adrián Solovio, un intelectual que descobre Galiza como pobo cunha cultura diferenciada.
Devalar (1935), dedicada a Castelao, usa o unanimismo e ten a propia Galiza como personaxe colectiva.
O Ensaio histórico sobre a cultura galega (1933) analiza os diferentes períodos da cultura galega.
A lagarada (1929) é a súa contribución renovadora ao teatro.
En 1949 foi o primeiro en falar galego en público na posguerra, no centenario de Lamas Carvajal, en Ourense.

Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba

RAMÓN OTERO PEDRAYO (1888-1976)

É o narrador por excelencia da súa xeración. Comezou a súa carreira literaria Tarde, tiña trinta e sete anos cando fixo a primeira novela, mais participara de numerosos Proxectos. Foi deputado polo Partido Galeguista, xunto a Castelao, no Parlamento Español, de 1931 a 1933, a partir deste momento centrarase na creación literaria en Galego, labor que se vai interromper coa chegada da Guerra Civil e que recuperará, en Parte, a partir dos anos cincuenta, converténdose no elo comunicador entre os escritores Da preguerra e as novas xeracións. Durante a inmediata posguerra, exiliado no interior, Escribe novelas en español e colabora nesta lingua para diversas publicacións. É o Primeiro autor que é capaz de crear unha novelística propia, de grande calidade na Recreación de ambientes e personaxes, con recursos literarios e un estilo único. Os seus Textos están cheos de forza, colorido e vitalidade polos cambios que van dun estilo Rápido e dinámico nas narracións, á grande complexidade sintáctica nas descricións, Case barrocas.

A súa orixe fidalga está presente na súa obra, de tal modo que grande parte dela Está ambientada no século XIX, nun momento de cambios importantes na sociedade Galega:O declive da fidalguía, a irrupción do capitalismo, a desaparición dos mosteiros, Producen un desaxuste que só unha fidalguía comprometida con Galiza, sería capaz de Resolver. Isto é no fundamental a ideoloxía que está no transfundo de moitas das súas Obras. A natureza xoga un papel importante na súa obra narrativa, aparece o home en Unión panteísta con ela nunha paisaxe humanizada. Se a influencia de Risco foi importante, xa que con el compartiu en Ourense Inquietudes intelectuais antes de entrar no galeguismo, tamén o debeu ser a convivencia Con Castelao nos anos en que coincidiron no Parlamento español. A amizade entre Ambos foi tan forte que Otero Pedraio, católico e conservador coma Risco, aínda que Liberal na evolución da historia, non rompeu co Partido Galeguista cando, da man de Castelao e Alexandre Bóveda, se integrou na Frente Popular nas eleccións de febreiro De 1936. Durante a ditadura franquista terán un reencontro Otero e Castelao no seu 4exilio bonaerense en 1947. Otero Pedraio, que foi un grande orador, nas súas Conferencias sempre falaba de Castelao. Á parte da súa obra narrativa tamén é importante o seu traballo como Investigador da nosa cultura, historia e xeografía e como tradutor de autores moi Significativos da cultura occidental, por exemplo fragmentos do Ulises de James Joyce.

As novelas curtas

Como todos os autores das Irmandades, Otero comezou por escribir noveliñas Curtas. A primeira novela, premiada en 1924, verá a luz na colección Lar, Pantelas, Home libre (1925). Ambientada no mundo rural e moi ben caracterizados os personaxes, Aparece en harmonía o mundo da fidalguía e o mundo dos labregos. O purgatorio de D. Ramiro (1926) sitúa na cidade de Santiago as aventuras de Ultratumba, relatadas en terceira persoa, dun fidalgo, vividor e preguiceiro, que despois De morto é reconstruído por un médico amigo que lle une os ósos descarnados con Argolas. A terceira noveliña, Escrito na néboa (1927) relátanos a historia dun fidalgo que Anda na procura da súa identidade e que non a atopará até que descubra Galiza. É un Preludio da novela máis querida polo autor, Arredor de si.

As novelas longas

As obras Os camiños da vida (1928), Arredor de si (1930) e Devalar (1935), Forman parte dun proxecto do autor de narrar a historia de Galiza comezando pola Introdución do sistema liberal, coa desamortización de Mendizábal, até o presente en Que está escribindo Devalar, en 1934. Nelas aparecen os momentos máis importantes da Historia do galeguismo desde a revolución de 1846 cos mártires de Carral, na primeira Novela, pasando polo descubrimento de Galiza da súa xeración en Arredor de si até Chegar á nova xeración do Seminario de Estudos Galegos presentes en Devalar.

Neste proxecto tan ambicioso e meritorio hai que destacar que o autor, sabendo Que a novelística galega carecía de tradición, quere encher os ocos con estilos narrativos Diferentes demostrando que a novela galega podía ser feita seguindo a historia da novela De calquera literatura europea: Os camiños da vida é unha obra realista con capítulos ROMánticos para narrarnos o século XIX usando un estilo co que se narraba daquela, Arredor de si, é narrada cun estilo de novela intelectual de principios do século XX, Como os autores da xeración do 98 español (La voluntad, (1902) de Azorín...) e Devalar, como lle corresponde aos personaxes que retrata, os mozos do Seminario de Estudos Galegos, é unha novela vangardista de personaxe colectiva (como as novelas de Jules Romains).

Os camiños da vida (1928) é a primeira novela longa, dividida en tres partes, Que por motivos editoriais apareceu en tres libros: “Os señores da terra”, “A maorazga” E “O estudante”. É a historia de dúas familias fidalgas, a do pazo dos Doncos e a do Pazo da Seara, desde a desamortización de Mendizábal até a Primeira República. Móstranos como era o vivir no Antigo Réxime e como a introdución do capitalismo fai Esmorecer a fidalguía rural e xurdir unha nova clase, a burguesía, moitas veces de orixe Foránea, que non ten escrúpulos para enriquecerse. Se a novela está escrita con técnica Narrativa realista, non faltan capítulos ROMánticos en homenaxe aos primeiros Galeguistas (Antolín Faraldo) e ao pasado mítico céltico de Galiza.

Arredor de si (1930) é unha novela que narra a historia dun intelectual, Adrián Solovio, trasunto do propio Otero Pedraio, que despois de querer sentirse identificado Coa cultura española e tamén intentar ser un cosmopolita europeo, descobre que Galiza é Pobo cunha cultura diferenciada e que será no estudo e traballo desta onde se encontrará A si mesmo como individuo e ao mesmo tempo como cidadán do mundo. A novela está Contada en terceira persoa, pero a acción transcorre polo intelecto do protagonista, home Culto e desacougado.

Devalar (1935)

é unha novela dedicada a Castelao, de quen toma o título. Utiliza Unha técnica narrativa vangardista, novidosa en Europa, o unanimismo, é dicir, hai unha Personaxe colectiva: a propia Galiza. O autor relátanos o que acontece en distintos Puntos de Galiza ao mesmo tempo e no tempo presente da escrita da novela, destacando Personaxes que estaban traballando no Seminario de Estudos Galegos. Esta obra é Sorprendente e visionaria, pois ve no futuro a Santiago como capital de Galiza e centro Turístico-cultural.

As outras novelas do autor son A romeiría de Xelmírez (1934), narra como no Século XII Diego Xelmírez fai o camiño de Santiago ao revés para ir a Roma e Conseguir para a diocese compostelá o palio arcebispal. Fra Vernero (1934), cóntanos Como un personaxe protestante da cultura europea no século XVIII se converte ao Catolicismo. Esta obra recréanos cunha chea de citas culturais a época da Ilustración. O Mesón dos ermos (1936) é unha novela realista ambientada no século XIX que nos narra A vida dun personaxe de orixe humilde que se fai rico fóra dunha forma dubidosa e volta Para facer o seu antollo até que o odio dunha vítima súa o asasinará. Xa na posguerra, e Nun contexto ben distinto, remata o seu ciclo novelístico con O señorito da Reboraina (1960), obra na que Otero, dunha maneira paródica e humorística e cunha narración Distanciada, nos conta a vida dun fidalgo do século XIX e as súas viaxes polo mund.

Os contos

En 1932 publica Contos do camiño e da rúa, cinco contos realistas que nos Narran a vida de diferentes fidalgos do século XIX. En “O fidalgo” condensa na figura Do protagonista a vida de case toda a fidalguía. Despois da guerra volverá a publicar un Libro de contos, Entre a vendima e a castañeira (1957) na que de novo volve tratar o Mesmo tema, aínda que agora tamén aparecerán algunhas personaxes populares.

O ensaio

“Estaba todo por facer”, dicíalle Otero Pedrayo a Víctor Freixanes nunha Entrevista que lle fixera este no ano 75. Otero contribuíra dunha maneira decisiva á Recuperación cultural, dentro do Seminario de Estudos Galegos dirixiu a sección de Xeografía e historia, e entre diversos estudos, sobresae o Ensaio histórico sobre a Cultura galega (1933), onde fai unha análise dos diferentes períodos da cultura galega, a Que en momentos favorábeis soubo conformar unha maneira propia de crear arte, e en épocas adversas soubo esperar tempos mellores. Tamén fixo moitos e diversos traballos Ensaísticos na revista Nós, traballos divulgativos de peregrinares e viaxes, evocacións De amizades, colaboracións na prensa da época, etc.

Teatro

6 A súa contribución ao teatro foi importante cunha obra renovadora, A lagarada (1929), onde as forzas da paixón son desatadas por un patrón luxurioso e unha moza Ambiciosa que traerá consigo a traxedia nunha vendima e na lagarada falarán até os Elementos inertes: as pipas, as sombras, etc. Destaca tamén o grupo de obriñas reunidas en 1975 en Teatro de máscaras, que Por iniciativa de Castelao, o noso autor fai sendo deputado en Madrid (1931-1933), Seguindo o modelo do Teatro da Arte. A coreografía, a música, a luz e os efectos da Montaxe, xunto cos traxes e o uso de máscaras, fan de Otero un precursor de Os vellos Non deben de namorarse e do teatro actual.

Otero orador

Despois da guerra Otero foi coñecido sobre todo como un grande orador, pois Moitas das súas obras non foron reeditadas até despois da súa morte. Foi o primeiro que Nesta época se atreveu a falar en galego en público, no centenario de Lamas Carvajal, en Ourense no ano 1949 e na Universidade de Santiago en 1958 no seu discurso de Xubilación. Como orador era un home que non deixaba indiferente a ninguén, tiña un Estilo oratorio único, cheo de evocacións que ían aparecendo ao longo do discurso e Cunha lingua chea de subordinacións nas que introducía nova información, semellante a Unha fervenza en inverno. Moitos dos seus discursos podemos escoitalos das cintas que Se gravaron en directo. Destacamos, entre outros a conferencia “A miña amizade con Castelao”, que este pronunciou na Galería Sargadelos en 1974 e que foi publicada Posteriormente.

Preguntas frecuentes

Quen foi Ramón Otero Pedrayo?

Foi un narrador, ensaísta, tradutor e orador galeguista (1888-1976). Foi deputado polo Partido Galeguista entre 1931 e 1933 e fixo de elo entre os escritores da preguerra e as novas xeracións.

De que trata a novela Devalar?

É unha novela de 1935 dedicada a Castelao, escrita con técnica unanimista. Ten como personaxe colectiva a propia Galiza e retrata os mozos do Seminario de Estudos Galegos.

Que narra Os camiños da vida?

É a primeira novela longa, dividida en tres partes. Narra a historia de dúas familias fidalgas, a do pazo dos Doncos e a do Pazo da Seara, desde a desamortización de Mendizábal até a Primeira República.