Dialectalismos, vulgarismos e interferencias do castelán no galego

Resumen

O texto explica as diferenzas entre dialectalismos, vulgarismos e interferencias do castelán no galego, e como se clasifican. Tamén analiza a transferencia, o diferencialismo e a converxencia como efectos do contacto entre as dúas linguas. O estudante aprenderá a distinguir estas formas e a valorar a súa presenza no uso cotián.

Puntos clave

Os dialectalismos son formas propias de áreas xeográficas delimitadas que non pasaron ao estándar (ex: comiu por comeu).
Os vulgarismos aparecen vinculados a grupos sociais populares e poden nacer dunha aprendizaxe incorrecta de cultismos ou dunha adaptación deles (ex: platicante, conceuto).
As interferencias ou castelanismos proceden do contacto co castelán e clasifícanse en fonolóxicas, morfolóxicas, sintácticas, léxicas e fraseolóxicas.
A transferencia consiste en aplicar coñecementos da lingua materna ao falar outra e pode converterse en interferencia cando se integra na lingua.
O diferencialismo evita formas coincidentes co castelán e pode levar ao hiperenxebrismo, mentres que a converxencia usa só formas coincidentes e empobrece o galego.

Ponte a prueba

Dialectalismos e vulgarismos

As formas como canciós ou non che se esqueza, que non coinciden coas do estándar pero aparecen en áreas xeográficas delimitadas, chámanse dialectalismos. Son formas que quedaron como dialectais porque non pasaron ao estándar: comiu (por comeu), el dou (por el deu), etc.

As formas galegas que non coinciden coas do estándar, pero que non se vinculan a áreas xeográficas concretas, senón a grupos sociais populares, chámanse vulgarismos. Estes últimos poden ter dúas orixes:

Aprendizaxe incorrecta de cultismos: indición por inxección, platicante por practicante.
Adaptación de cultismos ou préstamos: conceuto por concepto, eisaminar por examinar.

As interferencias do castelán ou castelanismos

As formas lingüísticas derivadas do contacto do galego co castelán son chamadas interferencias ou castelanismos. Xúlganse negativamente e evítanse na variedade estándar, pois xeralmente eliminan solucións tradicionais galegas e borran diferenzas interlingüísticas. Esta visión negativa nace do purismo, que ve nos castelanismos un perigo para a independencia do galego.

Con todo, para moitos falantes, interferencias como Dios (por Deus) ou abuelo (por avó) forman parte do seu léxico cotián. Podemos clasificar as interferencias segundo a compoñente da lingua:

Fonolóxicas: incapacidade para distinguir /&/ e /e/ (présa / presa).
Morfolóxicas: valdria por valería, haber feito por facer.
Sintácticas: Lavouse as mans por Lavou as mans.
Léxicas: Dios, cuchillo, despacio.
Fraseolóxicas: para colmo por por riba; curado de espantos por escarmentado.

Non todos os castelanismos suplantan formas antigas; moitos entraron para designar obxectos novos: neveira, colexio, conxelador, tenedor.

Transferencia, diferencialismo e converxencia

A transferencia ocorre cando se aplican coñecementos da lingua materna ao falar outra (ex: Llo dei en vez de Deillo). Tórnanse interferencias cando os galegofalantes integran estes usos na súa lingua.

O contacto co castelán tamén inflúe na selección de formas:

Diferencialismo: evitar formas galegas coincidentes coas castelás (ex: comprar, diñeiro). Pode levar ao hiperenxebrismo (diviño por divino, urbán por urbano).
Converxencia: empregar só as formas coincidentes co castelán (ex: lágrima en vez de bágoa). Esta dependencia empobrece o galego.

Resumo da influencia lingüística

O texto aborda a complexa interacción entre o galego e o castelán, analizando como a convivencia entre ambas as linguas afecta a evolución, o uso e a percepción social das variantes lingüísticas.

Preguntas frecuentes

Cal é a diferenza entre dialectalismo e vulgarismo?

Os dialectalismos están ligados a áreas xeográficas concretas, mentres que os vulgarismos se vinculan a grupos sociais populares. Ambos son formas que non coinciden coas do estándar.

Que son os castelanismos?

Son formas lingüísticas derivadas do contacto do galego co castelán, tamén chamadas interferencias. Adoitan evitarse na variedade estándar por borraren diferenzas entre as linguas.

Que é o hiperenxebrismo?

É un resultado do diferencialismo, que consiste en evitar formas coincidentes co castelán. Lévanse así formas como diviño por divino ou urbán por urbano.