Botere banaketa

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Historia

Escrito el en euskera con un tamaño de 10,29 KB

    1. ILUSTRAZIOA:

      Ilustrazioa

      XVIII. Mendean eman zen mugimendu intelektual bat izan zen. Frantzian sortu zen eta gero Europa osotik zabaldu zen. Mugimendu honi esker antzinako erregimena eman zen. Bi pentsalari:

      • John Locke→ Absolutismoa kritikatu eta botere banaketa planteatu

      • Isaac Newton→ Metodo zientifikoa sortu eta sineskeri eta superstizio guztien kontra

Ilustrazioaren oinarria→ arrazoia eta ezagutza

Ezagutza→ zoriontasuna lortzeko→ gizateriaren helburu gorena

Tolerantzia giza harremanen oinarria

    1. FILOSOFOAK: Askatasuna, berdintasuna eta anaitasunaren alde zeuden eta gizarte estamentalaren kontrakoak. Liberalismo ekonomikoaren aldekoak ziren. Jabetza pribatuaren alde. Merkataritzan trabak kentzekoaren aldekoak→ zergak kendu. Ilustrazioa absolutismoaren aurka.

  • Montesquieu→ botere banaketa defendatu

  • Rousseau→ Itun soziala defendatu eta nazio-subiranotasuna (herritarrek boterea)

  • Voltaire→ erregearen boterea mugatu

    • Botereen banaketa:


      boterea herrialde bat gobernatzen duten erakundeen artean banatzen duen sistema politikoa da.

Liberalismoa→ korronte ideologikoa eta doktrina politikoa eta ekonomikoa da.

      Ezaugarriak:

  • Herritarrek dute subiranotasun nazionala eta sufragioaren bidez (botoa) beren ordezkariak hautatzeko

  • Tirania botere banaketaren bidez (betearazlea→ gobernua, judiziala→ epaileak, legegilea→ parlamentua) saihesten du

  • Konstituzioak (estatu bateko lege gorena), herritarrek berretsita, hauen eskubideak eta betebeharrak ezartzen ditu

  • Liberalismoa jabetza eskubidea eta merkatu librea defendatzen ditu