Bigarren Industria Iraultza: ezaugarriak eta ondorio sozialak

Resumen

Dokumentu honek Bigarren Industria Iraultzaren oinarriak azaltzen ditu, 1870-1914 bitartean gertatu zena: energia-iturri berriak, Taylorismoa eta fordismoa, kate-lana eta industria-sektore nagusiak. Gainera, biztanleriaren hazkundea, kanporako emigrazioa, hirien aldaketa eta langile-mugimenduaren garapena aztertzen ditu. Ikasleak prozesu ekonomiko eta sozial horien arteko loturak ulertuko ditu.

Puntos clave

Bigarren Industria Iraultza Estatu Batuetan eta Alemanian hasi zen, 1870-1914 bitartean, energia-iturri berrien erabileran eta lan-antolakuntzaren aldaketan oinarrituta.
Taylorismoak laneko eraginkortasuna handitu nahi zuen, zeregin bakoitzeko modua eta denbora neurtuz eta produkzio-pizgarriak emanez.
Fordismoak fabrika erraldoietan eta kate-lanean seriean ekoiztea ekarri zuen, eta horrek produktua merkeagotu zuen.
1870etik 1914ra biztanleria 300 milioitik 440 milioira igo zen, eta horrek emigrazioa eta hiri-biztanleria handitu zituen.
1875ean Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata sortu zen, eta 1889an Parisen Internazional Sozialista; biak langileen eskubideen alde.
Proletarioen bizi-baldintzak hobetu ziren Europa mendebaldean: lanaldia arautu zen eta ondasunen prezioak jaitsi ziren.

Ponte a prueba

Bigarren Industria Iraultza

Definizioak

Bigarren Industria Iraultza: Estatu Batuetan eta Alemanian hasi zen, eta energia-iturri berrien erabileran eta lan-antolakuntzaren aldaketan oinarritu zen (1870-1914).
Taylorismoa: Laneko eraginkortasunik handiena lortzea du helburu. Horretarako, zeregin bakoitza egiteko modua zehazten zen, erabili beharreko denbora neurtu eta produkzio-pizgarriak ematen ziren.
Fordismoa: Fabrika erraldoietan piloan eta seriean ekoiztean oinarritzen zen lan-antolakuntzaren aldaketa, kate-lanean egina.
Kate-lana: Langile bakoitzak produktuaren fabrikazio-prozesuko zeregin bakar bat egiten zuen, uhal garraiatzaile baten bidez iristen zitzaien.

Industria-antolakuntzaren abantailak

Leku-aldaketak saihesten ziren, errendimendua handitzen zen eta produktua merkeagotzen zen.

Puntako industria-sektoreak

Metalurgia eta industria kimikoak izan ziren nagusienak, baita material elektrikoko industria, industria mekanikoa, ehungintza eta elikadura-industria ere.

Bigarren Industria Iraultzaren Ondorio Sozialak

Demografiaren eta hirien hazkundea

Demografia: 1870etik 1914ra, 300 milioitik 440 milioira igo zen biztanleria. Ondorioz, kanporako emigrazioa eta hiri-biztanleria handitu ziren.
Kanporako emigrazioa: Garraioaren hobekuntzak eta merkeagotzeak sustatu zuen. Hasieran, Erresuma Batutik, Irlandatik eta Eskandinaviatik abiatu zen; ondoren, Europa osora hedatu zen. Helmuga nagusiak Estatu Batuak, Latinoamerika eta Zeelanda Berria izan ziren. Emigrazioak mesede egin zien herrialde hartzaileei, eta jatorrizko herrialdeetan langabezia eta gatazka sozialak arindu zituen.
Hiriak: Biztanleria igo egin zen hirietan, eta jende asko metatu zen, adibidez, Parisen eta Londresen. Hirien itxura aldatu egin zen higiene-hobekuntzei eta Bigarren Industria Iraultzako berrikuntzei esker, hala nola argiztapenari, tranbiari eta metro elektrikoari.

Aurrerapen sozialak

Langile-mugimenduaren garapena

Alemaniako Alderdi Sozialdemokrata: 1875ean sortu zen langileen alderdi politikoa, botere politikoa lortzeko eta erreforma demokratikoak eta sozialak sustatzeko.
Internazional Sozialista: Parisen sortu zen 1889an, langileen nazioartekotasuna indarberritzeko. Ideia marxistetan oinarritutako alderdi sozialista zen. Marxista garbizaleek boterea iraultzaren bidez lortu nahi zuten; marxista errebisionistek, berriz, hauteskundeetan parte hartzea nahi zuten. Nazioarteko kapitalismoa, inperialismoa eta gerra kondenatu zituen.

Proletarioen bizi-baldintzen hobekuntza

Europako mendebaldean, proletarioen egoera hobetu egin zen. Lanaldiaren esparruan, langile-mugimenduaren eta ezkerreko alderdien presioak lanaldia arautzeko eta gizarte-babeserako neurriak ezartzeko legeak ematera behartu zituzten hainbat estatu. Ekonomian, Bigarren Industria Iraultzaren ondorioz, seriean asko ekoizten hasi ziren, eta, ondorioz, ondasunen prezioak jaitsi egin ziren. Horrekin batera, proletarioen bizi-kalitatea eta kontsumo-ahalmena hobetu ziren.

II. Internazionala

1889an, hainbat herrialdetako alderdi sozialistek eta laboristek sortu zuten. Bi alderdi sozialista zeuden. Mugimendu sozialista herrialde bakoitzean sendotzeko egin zuten.

Preguntas frecuentes

Noiz eta non hasi zen Bigarren Industria Iraultza?

Estatu Batuetan eta Alemanian hasi zen, 1870 eta 1914 artean. Energia-iturri berrien erabileran eta lan-antolakuntzaren aldaketan oinarritu zen.

Zer da kate-lana?

Langile bakoitzak produktuaren fabrikazio-prozesuko zeregin bakar bat egiten zuen, uhal garraiatzaile baten bidez iristen zitzaiona. Fordismoaren oinarria da.

Zergatik emigratu zuten europarrek?

Garraioaren hobekuntzek eta merkeagotzeak emigrazioa sustatu zuten. Helmuga nagusiak Estatu Batuak, Latinoamerika eta Zeelanda Berria izan ziren.