Barne ingurunea: likidoak, odola eta linfa-sistema

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Biología

Escrito el en euskera con un tamaño de 3,44 KB
Actualizado el

Resumen

Dokumentu honek barne ingurunea osatzen duten likidoak aztertzen ditu: likido interstizialak, odola eta linfa. Odolaren osagaiak (plasma eta zelula motak: eritrozitoak, leukozitoak eta plaketak) eta arteriak eta zainak, bai eta birika-zirkulazioa, iraizketan parte hartzen duten organoak eta linfa-sistema ere azaltzen dira.

Puntos clave

  • Likido interstizialak zelulak bustitzen ditu; odolak eta linfak zelulen behar eta hondakinak bildu, banatu eta kanporatzen dituzte.
  • Eritrozitoek ez dute nukleorik eta oxigenoa garraiatzen dute biriketatik zeluletara.
  • Leukozitoek nukleoa dute, 5 mota daude eta organismoa infekzioetatik babesten dute.
  • Odolaren %55 plasma da eta %45 odol-zelulak, bizkarrezur muin gorrian sortuak.
  • Arteriek odol oxigenatua bihotzetik eramaten dute eta pareta lodiak dituzte; zainek CO2 odola bihotzera eramaten dute.
  • Linfa-gongoilek mikroorganismo kaltegarriak eta substantzia arrotzak biltzen, aurkitzen eta kanporatzen dituzte.

Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba

LIKIDOZ OSATUTAKO BARNE INGURUNEA ETA FUNTZIOA

Likido interstizialak, odolak eta linfak osatzen dute. Likido interstizialak zelulak bustitzen ditu. Odolak eta linfak zelulek behar dutena edo baztertzen dutena bildu, banatu eta kanporatu egiten dute.


ODOL ZELULA MOTAK

ERITROZITOAK

Disko ahurbiko baten itxura dute eta ez dute nukleorik. Biriketatik zeluleetara oxigenoa garraiatzea dute funtzioa. Kolore gorria dute.

LEUKOZITOAK

Handienak dira, nukleoa dute eta 5 mota daude. Organismoa infekzioetatik babesten dute.


PLAKETAK

Megakariozitoetatik eratorritako zelulen zatiak dira, nukleorik gabeak. Odolaren koagulazioan hartzen dute parte.


ARTERIAK ETA ZAINAK

Arteriak: bihotzetik organo guztietara doaz, O2 odola garraiatuz. Pareta lodiak, gogorrak eta elastikoak dituzte.
Zainak: organoetatik bihotzera doaz, CO2 odola garraiatuz. Pareta finagoak dituzte eta ez dira hain sendoak eta elastikoak.


BIRIKA ZIRKULAZIOA

CO2 odola eskuineko bentrikulutik irteten da, birika balbula sigmoidea zabaltzen da eta birika-arterian zehar biriketaraino joaten da. Han gas trukea gertatzen da eta odol oxigenatua birika-zainen bidez sartzen da bihotzeko ezkerreko aurikulan.


IRAIZKETAN PARTE HARTZEN DUTEN ORGANOAK

Birikak: CO2 kanporatu; Gibela: digestioaren eta botiken ondorioz sortutako hondakinak kanporatu; Izerdi-guruinak: lurrazaleko guruin exokrinoak dira eta izerdia kanporatu.


GERNU-SISTEMAKO GAIXOTASUNAK PREBENITZEKO

Ur asko edatea, elikadura orekatua izatea, gatza neurrian hartzea, nork bere kabuz sendagairik ez hartzea, kanpo genitalen higienea zaintzea.


LINFA-SISTEMA

Linfa-kapilarrak: gorputzeko zelulen inguruko likido-soberakina biltzea da funtzioa. Linfa-hodiak: Linfa-kapilarrak bateratu eta hodi zabalagoak osatzen dituztenean sortzen dira. Linfa-gongoilak: kaltegarriak diren mikroorganismoak eta substantzia arrotzak biltzen, aurkitzen eta kanporatzen dituzte.


ODOLAREN OSAGAI NAGUSIAK

-PLASMA: kolore horixka duen likidoa, odolaren %55 osatzen du eta urez eta proteinaz osatuta dago.
-ODOL-ZELULAK: Bizkarrezur muin gorrian sortzen dira eta odolaren % 45 osatzen dute. 3 mota daude: globulu-gorriak, zuriak eta plaketak.


ARTERIEN FUNTZIOA

Bihotzetik gorputzeko organo guztietara eramaten dute odola.
Odol oxigenatua garraiatzen dute.
Bai, birika arteriak karbono-dioxidodun odola garraiatzen du.


KOMUNIKATUTA DAUDE ESKUINEKO ETA EZKERREKO ALDEAK?

Ez. Eskuineko aurikula eta bentrikulua, balbula trikuspidearen bidez daude komunikatuta, eta ezkerreko aurikula eta bentrikulua balbula mitralaren bidez.


ARTERIETAKO TENTSIOA ETA PRESIOA

Odol hodietan eragiten duen presioa da. Miligramo merkuriotan neurtzen da. Sistolean handiagoa da diastolean baino.

Preguntas frecuentes

Zer funtzio dute eritrozitoek?

Eritrozitoek biriketatik zeluletara oxigenoa garraiatzen dute. Disko ahurbiko itxura dute, ez dute nukleorik eta kolore gorria dute.

Zein da arterien eta zainen arteko ezberdintasun nagusia?

Arteriek bihotzetik organo guztietara odola eramaten dute, pareta lodiak dituztelarik. Zainek organoetatik bihotzera doaz, pareta finagoekin.

Ponte a prueba

Tarjetas de repaso

Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.

Test

1. Zein zelula odol-zelulen artean nukleorik gabekoak dira?
2. Zer osatzen du odolaren %55?
3. Zein zelula dira infekzioetatik babesten dutenak?
4. Non sortzen dira odol-zelulak?
5. Zein odol eramaten dute arteriek?
6. Zein organok kanporatzen du CO2?

Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.