Antzinako Erregimena eta XVIII. mendeko iraultzak: laburpena

Resumen

Dokumentuak Antzinako Erregimenaren ezaugarri politiko, sozial eta ekonomikoak azaltzen ditu: estamentuetako gizartea, nekazaritzan oinarritutako ekonomia eta monarkia absolutua. Ilustrazioaren ideiak, despotismo ilustratua eta Amerikako Independentzia Gerra ere aztertzen dira. Azkenik, Frantziako Iraultzaren arrazoi nagusiak laburbiltzen dira.

Puntos clave

Antzinako Erregimenean gizartea estamentuetan banatuta zegoen eta pribilegioak nobleziak eta kleroak zituzten.
Inmobilismoagatik, estamentu batekoa izatea jaiotzaren araberakoa zen, kleroa izan ezik.
XVIII. mendean absolutismoa zen sistema politiko hedatuena, Ingalaterran izan ezik, non parlamentarismoa zegoen.
Ilustrazioak arrazoia, berezko eskubideak, ezagutza eta tolerantzia defendatu zituen.
Despotismo ilustratuan erregeek hezkuntza erakunde berriak sortu eta administrazioa sendotu zuten.
Amerikako 13 kolonia ingelesek sortu zituzten, eta zergak ordaintzeari uko egin zioten Britainiar Parlamentuan ordezkaririk ez zutelako.
Frantziako Iraultzaren arrazoi nagusiak gizartearen atsekabea, krisi ekonomikoa eta ilustrazioaren ideiak izan ziren.

Ponte a prueba

1. Antzinako Erregimena

XVIII. mendeko Europan zegoen sistema politiko, sozial eta ekonomikoa zen. Ezaugarri nagusiak hauek ziren: estamentuetan banatutako gizartea, nekazaritzan oinarritutako ekonomia eta monarkia absolutua.

Gizarte estamentala

Pribilegioak: Nobleziak eta kleroak pribilegio ugari zituzten.
Inmobilismoa: Estamentu batekoa edo bestekoa izatea jaiotzaren araberakoa zen, kleroa izan ezik.

Estamentuen banaketa

Noblezia: Goi nobleziak ondasun handiak zituen eta errenten bidez bizi zen. Behe noblezia egoera ekonomiko kaskarragoan zegoen eta burgesia aberatsekin ahaidetzen ahalegintzen zen.
Kleroa: Goi-kleroa familia nobleen semerik gazteenek osatzen zuten. Behe-kleroa, berriz, herri xeheko kideek osatzen zuten.
Nekazaritza: Talde ugariena zen, baina oso eragin txikia zuten gizartean.
Burgesia: Merkatariek, medikuek eta eskulangileek osatzen zuten.

Gobernu motak

XVIII. mendean absolutismoa zen sistema politikorik hedatuena, Ingalaterran izan ezik, han parlamentarismoa baitzegoen. Monarkaren eta burgesiaren arteko gatazkek 1642-1688ko iraultzak eragin zituzten, eta horien ondorioz, monarkia parlamentarioa gailendu zen.

Ilustrazioa

XVII. mendean Antzinako Erregimenaren printzipioak zalantzan jarri zituen korronte intelektuala izan zen:

Arrazoia: Bizitzaren arlo guztietara eraman behar zen.
Berezko eskubideak: Gizakia zen eskubideen erdigunea.
Ezagutza: Ezagutzaren bidez zoriontasuna lor zitekeela zioten.
Tolerantzia: Bizikidetzaren oinarri nagusia izan behar zen.

Despotismo ilustratua

XVII. mendean, hainbat erregek ilustrazioko ideiak ezarri zituzten, fenomeno horri despotismo ilustratua deritzo:

Hezkuntza erakunde berriak eratu zituzten.
Burokrazia moderatu eta administrazio nagusia sendotu zuten.
Ekonomia hobetzeko desamortizazioak bultzatu zituzten.

Amerikako Iraultza

XVII-XVIII. mendeen erdian, ingelesek 13 kolonia sortu zituzten:

Iparraldea: Merkataritzan oinarritua.
Hegoaldea: Tabakoaren ekoizpenean oinarritua.
Politika: Lurralde nahiko autonomoak ziren. Ez zuten zergarik ordaintzen, Britainiar Parlamentuan ordezkaririk ez zutelako.

Independentzia Gerra (1775-1783)

Gerra luzea izan zen; koloniek Frantziaren eta Espainiaren laguntza jaso zuten. Gerraren amaieran, Versaillesko Ituna sinatu zen.

Frantziako Iraultza

Iraultzaren arrazoi nagusiak:

Gizartearen atsekabea (burgesiak botere politikoa nahi zuen, nekazariak zergez itota zeuden).
Krisi ekonomikoa.
Ilustrazioaren ideiak.

Preguntas frecuentes

Zer ziren Antzinako Erregimeneko estamentuak?

Gizartea hiru estamentutan banatuta zegoen: noblezia, kleroa eta nekazaritza, eta burgesia ere bazegoen. Estamentu bakoitzak pribilegio ezberdinak zituen, eta jaiotzaren arabera zehazten zen.

Zein ziren Ilustrazioaren printzipio nagusiak?

Arrazoia bizitzaren arlo guztietara eraman behar zela, gizakia eskubideen erdigunea zela, ezagutzaren bidez zoriontasuna lor zitekeela eta tolerantzia bizikidetzaren oinarria zela.

Zer da despotismo ilustratua?

XVII. mendean hainbat erregek ilustrazioko ideiak ezarri zituzten fenomenoa da. Hezkuntza erakunde berriak sortu, burokrazia moderatu eta ekonomia hobetzeko desamortizazioak bultzatu zituzten.