Zentzumenak: ikusmena, entzumena, ukimena, usaimena eta dastamena

Enviado por Comunidad Xuletas y clasificado en Biología

Escrito el en euskera con un tamaño de 4,41 KB

Estimulua:


kanpo eta barne inguru ean gertatzen diren edozein aldaketa dira.

Harreman-funtzioa:


Gorputz barnetik zein ingurunetik hartzen dituen estimuluak prozesatzeaz arduratzen da.

Estimulu bidea:


estimulua-
Errezeptorea-nerbiozentroa-erantzuna-giharefektorea(erantzun motorra-guruinefektorea(jariatze motorra

Zentzumen-errezeptoreak:


kanpo eta barne inguruneko informazioa hartzen espezializatutako nerbio egiturak dira.

Zentzumen errezeptoreen ibilbibidea:


bulkada elektrikoa bihurtu-nerbio zentroetara transmititu-prozesatu-erantzuna eman.

Zentzumen errezeptoreak:



1-Barne errezeptoreak:

Egarria-pixagurea-gosea.

2- kanpo errezeptoreak:

Dastamena-ukimena-entzumena-

Usaimena

Ikusmena


Kimio-errezeptoreak:-
Usaimena-dastamena
Mekano-errezeptoreak:-
Presioa-mugimendua-soinua-ukimena.
Fotoerrezeptoreak:-
Ikusmena-argia
Nozizeptoreak:-
Miña

Termoerrezeptoreak:


tenperatura aldaketa-ukimena




IKUSMENA:


begiek argi-estimulua hartzen dute.Begi bakoitzak 3 geruza ditu: esklerotika(kanpokoa), koroidea(erdikoa), erretina (barrukoa).

Kornea:

argia pasatzen utzi.

Begi ninia;

zulo bat da,argia pasatzen utzi.
Kristalinoa:irudiak fokatu.

Erretina:

barne geruza,irudia alderantziz jaso.

Humore urtsoa:

kornearen eta kristalinoaren arteko geruza.

Irisa:

disko koloreztatua.

Humore beirakoa:

likido gelatinosoa. Ikuspen nerbioa:
nerbio bulkada.

LARRUAZALA:epidermisa:


kanpoko geruza fina da

.Dermisa:

barruko geruza lodia da.

1-bukaera librea:

miña.

2-Vater-paciniren korpuskulua:

presioa.

3-krauseren korpuskulua:

hotza4-meissnerren korpuskulua;
ukipena5-Ruffiniren korpuskulua:
beroa.

Gaixotasunak:

urtikana,dermatitis.

Usaimena:


aireak garraiatutako substantzia kimikoak usaindu kimioerrezeptoreen bidez.2mota: pituitario horia: gorriaren gainean,ileak ditu. 

BELARRIA


Belarri hegala:


inbutu forma du soinua hartzen du eta kartilagozkoa da.

Kanpo entzunbidea:


argizaria sortzen da intsektuak eta hautsa ez sartzeko.Ileak ditu.

Tinpanoa:


mintz elastikoa da, soinu uhinek bibratzen dute

Hezur-katea:


tinpanoaren bibrazioa hartu eta barne belarrira eramaten du.

Eustakioren trompa:


faringearekin lotuta dago, tinpanoaren bi aldetako presioa berdintzen du.

Barakuilua:


mekano-errezeptoreak ditu,bibrazioa nerbio bulkada bihurtu.

Gaixotasunak:


otitisa,gorreria.






NERBIO-SISTEMA ETA NEURONAK

Nerbio-sistema:


Gorputz kanpo eta barneko estimuluak hautematen ditu era azterketa egiten ditu gero gorputzak funtzionatzeko erantzunak prestatzen ditu eta organo efektoretaraino transmititzen du

.Eskema:

1-zentrala:1.1:

Zerebeloa

Borondatezko ekintzak. Garun enkorra; nahigabeko ekintza. Garuna: borondatezkoa.1.2:bizkar hezur muina:nahigabeko ekintzak.2-periferikoa:2.1somatikoa2.2 autonomoa: sinpatiko ta parasintatiko.

Neuronak:


nerbio bulkadak sortu eta transmititu

Mielinazko zorroa:


axoian dago eta nerbio bulkadak transmititzen ditu.

Neuroglia:


neuronen artean dauden glia zelulak osatu

Nerbio-bulkadak:


gorputz zelularretik axoiera transmititzen dira.
Garuna: zentzumen organoek ematen duten informazioa interpretatzen du.

Zerebeloa;

jarrera eta oreka kontrolatzen ditu.

Ekintza erreflexu somatikoa:

oharkabeko ekintzak dira.