Ugalketa sexugabea eta mitosia: zelulak eta faseak
Clasificado en Biología
Escrito el en
euskera con un tamaño de 2,38 KB
Actualizado el
Resumen
Dokumentuak ugalketa sexugabearen mota nagusiak azaltzen ditu zelulabakarretan eta zelulaniztunetan: erdibitzea, gemazioa, esporulazioa, zatiketa eta birsortzea. Gainera, mitosiaren lau faseak (profasea, metafasea, anafasea eta telofasea) deskribatzen ditu, zelula alabak nola sortzen diren ikasteko.
Puntos clave
- Ugalketa sexugabeak gurasoaren berdin-berdinak diren ondorengoak sortzen ditu.
- Erdibitzean zelula amak tamaina bereko bi zelula alabetan banatzen da.
- Gemazioan zelula alaba bat gema txiki eran garatzen da gurasoaren gainean.
- Esporulazioan zelula amaren barruan zelula alaba asko eratzen dira mintza hausten den arte.
- Zatiketan guraso organismoa zati batean edo gehiagotan puskatzen da, eta zati bakoitzak organismo oso bat eratzen du.
- Mitosiaren profasean kromosomak agertzen hasten dira eta bi kromatida arrebez osatuta daude.
- Metafasean kromosomak zelularen ekuatorean kokatzen dira.
- Anafasean kromatidak bereizi eta zelularen bi poloetara mugitzen dira; telofasean nukleo bi agertzen dira.
Resumen generado con IA a partir del documento. Ponte a prueba
Ugalketa sexugabea
Ugalketa sexugabea, gurasoaren berdin-berdinak diren ondorengoak sortzen dituzten.
Ugalketa sexuala izaki zelulabakarretan
Erdibitzea: zelula ama tamaina bereko bi zelula alabetan banatzen da.
Gemazioa: zelula ama bi zelula alabetan banatzen da, eta zelula alaba bat gema txiki eran garatzen da bestearen gainean.
Esporulazioa: Zelula amaren barruan zelula alaba asko eratzen dira mintza hausten den arte.
Ugalketa sexugabea izaki zelulaniztunetan
Guraso organismoko zelula bakar baten bidez, esporulazioa bezala.
Guraso-organismoaren gorputzeko gutxi diferentziatuta dauden eta enbrioi-ezaugarriak kontzerbatzen dituzten hainbat zelulen bitartez. Horrela gertatzen da zatiketan
Esporulazioa Inguruneko baldintzak egokiak direnean, ernatzeko gertatzen da esporulazioa. Ia landare eta onddo guztietan eta protoktistak batzuetan gertatzen da.
Zatiketa eta birsortzea Zatiketan, guraso organismoa zati batean edo gehiagotan puskatzen da, eta zati bakoitzak organismo oso bat eratzen du. (Algak) Birsortzea, zatiketa mota berezi bat da, eta istripu baten ondorioz organismoa hausten denean gertatzen da.
Gemazioa Gemazioan, izaki oso bat geratzeko gauza den zelula multzo bat da. Izaki berriak gurasotik bereiz daitezke edo gurasoari lotuta bizi daitezke. Gemazioa, poriferoetan eta knidarioetan gertatzen da.
Mitosiak Lau etapa ditu profasea: zentriolo pare bakoitza zelularen polo batera mugitzen da horien artean mikrotubulu bala bat garatzen da ardatz akromatikoa eratzeko kromatina trinkotua egiten da eta kromosomak agertzen hasten dira zentromero izeneko elkartearen bitartez lotutako bi kromatida arrebez osatuta daudela ikusten da metafasea: Kromosomek gehienezko trinkotasuna lortzen dutenean zelularen ekuatorean kokatzen dira ardatz mitotikoaren zuntzak heldutako cinetocoro izeneko centromero proteina diskoen bitartez anafasea: Ardatzeko zuntzak laburtu egiten dira kromosoma bakoitzeko bi kromatidak sinplifikatu eta bereiz egiten dira kromatida bakoitza zelularen bi poloetan mugitzen dira
telofasea: kromatidek trinkotasuna galtzen du eta zitozinesia hasten da eta nukleo-mintza eta nukleoloa agertzen da prozezutik bi nukleo agerten dira
Preguntas frecuentes
Zer da ugalketa sexugabea?
Gurasoaren berdin-berdinak diren ondorengoak sortzen dituen ugalketa mota da. Ez dago ugaltzeko bi gurutzeko zelulen arteko elkarrekintzarik.
Zein da gemazioaren ezaugarri nagusia?
Zelula multzo bat izaki oso bat eratzeko gai da. Izaki berriak gurasotik bereiz daitezke edo gurasoari lotuta bizi daitezke.
Zer gertatzen da mitosiaren anafasean?
Ardatzeko zuntzak laburtu egiten dira eta kromosoma bakoitzeko bi kromatidak bereizi eta zelularen bi poloetara mugitzen dira.
Ponte a prueba
Tarjetas de repaso
Pulsa una tarjeta para ver la respuesta.
Test
Preguntas generadas con IA a partir del documento: comprueba las respuestas con el texto.