Testu-generoen ezaugarriak: Gida praktikoa

Instrukziozko testuak

Testuinguraketa

• Hartzailea identifikatzen du.
• Hartzaileak zer egin behar duen identifikatzen du.
• Testuaren helburua argi azaltzen du.
• Testu mota honen erregulazio-funtzioa ulertzen du.
• Igorlearen esku-hartzea zehazten du (errezetak, kontsignak, joko-arauak).
• Genero honetako edukiak identifikatzen ditu.

Planifikazioa

• Izenburu egokia jartzen du.
• Azpitituluak erabiltzen ditu (tresnak, osagaiak, prozedurak).
• Etapak aukeratzen ditu.
• Ekintzak ordenaren arabera antolatzen ditu.
• Baldintzak eta arauak hierarkizatzen ditu.
• Salbuespenak eta aplikazio-egoerak azaltzen ditu.

Unitate linguistikoak

• Denborazko eta espaziozko antolatzaileak erabiltzen ditu.
• Zenbakiak edo hizkiak erabiltzen ditu zerrendetarako.
• Testua eta irudia uztartzen ditu.
• Aditz-modu egokiak erabiltzen ditu (orainaldia, infinitiboa, inpertsonala).
• Aditz-koherentzia eta deiktiko pertsonalak (zu, hik) mantentzen ditu.
• Anaforak erabiltzen ditu informazioa berreskuratzeko.

Deskripziozko testuak

Testuinguraketa

• Deskribapen literarioa eta zientifikoa bereizten ditu.
• Narrazioan deskribapena tartekatzen du.
• Helburu komunikatiboaren arabera ezaugarriak aukeratzen ditu.
• Narratzailearen inplikazioa egokitzen du.

Planifikazioa

• Espazioaren araberako ordena logikoa erabiltzen du.
• Argumentazio inplizitua eta prozesuaren ordena zaintzen ditu.

Unitate linguistikoak

• Girotzeko adjektiboak eta aditzak erabiltzen ditu.
• Zientifikoki zehatza da.
• Aditz-denborak (orainaldia, burutugabea) testuaren arabera egokitzen ditu.

Argudiozko testuak

Testuinguraketa

• Eztabaidaren kontrobersia eta aldeak identifikatzen ditu.
• Helburua konbentzitzea dela ulertzen du.
• Egilea eta aktantea bereizten ditu.

Planifikazioa

• Tesia defendatzeko argudioak hierarkizatzen ditu.
• Kontrargudioei aurre egiten die.
• Ondorioa argudioekin koherentea da.

Unitate linguistikoak

• Iritzia emateko formulak (nire ustez, delakoan nago).
• Modalizatzaileak (zalantza, ziurtasuna) erabiltzen ditu.
• Zergatikako antolatzaileak eta anafora kontzeptualak erabiltzen ditu.

Azalpen informatiboak

Testuinguraketa

• Iturriak (entziklopediak, bibliografia) erabiltzen ditu.
• Gaia diziplinan kokatzen du.
• Diskurtso objektiboa erabiltzen du.

Planifikazioa

• Eskema logikoa eta definizioak erabiltzen ditu.
• Fenomenoak, etapak eta zergatiak aurkezten ditu.

Unitate linguistikoak

• Berformulazioak eta inpertsonala erabiltzen ditu.
• Unitate paralinguistikoak (letra lodia, azpimarratuak) erabiltzen ditu.

Narrazioak

Testuinguraketa

• Autorea eta narratzailea bereizten ditu.
• Gertaerak denboran kokatzen ditu.

Planifikazioa

• Sarrera, konplikazioa eta amaiera txertatzen ditu.
• Elkarrizketak eta narratzailearen komentarioak uztartzen ditu.

Unitate linguistikoak

• Erritozko formulak eta denborazko antolatzaileak erabiltzen ditu.
• Burutua eta burutugabea tartekatzen ditu.

Errelato historikoa

Testuinguraketa

• Testigu gisa kontatzen du, inplikazioa zainduz.
• Informazioa bilatu eta aukeratzen du.

Planifikazioa

• Antolamendu kronologiko eta kausala erabiltzen du.
• Gaur egungo ondorioak eta anekdotak txertatzen ditu.

Unitate linguistikoak

• Kortesiazko formulak eta deiktikoak erabiltzen ditu.
• Aditz-denborak modu egokian konbinatzen ditu.