Protocolos Esenciales de Desinfección, Gestión de Residuos y Triage Sanitario
Conceptos Fundamentales de Higiene y Desinfección
- Limpieza: Eliminar restos y suciedad de un objeto.
- Desinfección: Se eliminan prácticamente todos los microorganismos patógenos de un objeto.
- Esterilización: Procedimiento que destruye todos los microorganismos y esporas de una superficie o material.
- Fumigación: Desinfección con productos bactericidas y germicidas vaporizados.
- Antisepsia: Conjunto de acciones que tienen como objetivo eliminar los microorganismos patógenos presentes.
- Antiséptico: Sustancia química para limpiar superficies vivas (piel, mucosas o heridas), que reduce o elimina la población de microorganismos.
Tipos de Microorganismos
Los principales tipos de microorganismos son: bacterias, virus, hongos, esporas y protozoos.
Terminología de Destrucción Microbiana
- Bactericida: Sustancia que destruye las bacterias.
- Bacteriostático: Sustancia que inhibe el crecimiento de las bacterias.
- Viricida: Sustancia que destruye los virus.
- Fungicida: Sustancia que destruye los hongos.
- Esporicida: Sustancia que destruye las esporas.
Clasificación y Gestión de Residuos Sanitarios
Clasificación por Grupos
- Grupo 1 (Residuos Generales): Cartón, plástico, papel.
- Grupo 2 (Residuos Sanitarios No Específicos): Gasas, vendas, compresas, ropa.
- Grupo 3 (Residuos Sanitarios Específicos/de Riesgo): Requieren prevención en su manipulación, recogida y almacenamiento.
- Grupo 4 (Otros Residuos): Restos humanos de identidad, medicamentos caducados, sustancias químicas, residuos radiactivos, residuos citotóxicos.
Subgrupos de Residuos Sanitarios Específicos (G3)
- 3a: Residuo contaminado de pacientes capaces de transmitir [infección].
- 3b (Punzantes o Cortantes): Agujas, hojas de bisturí.
- 3c: Cultivos y reservas de agentes infecciosos. (No se generan en actividad extrahospitalaria).
- 3d: Recipientes que contienen más de 100 ml de líquido corporal y muestras de sangre.
- 3e: Residuos anatómicos humanos.
- 3f: Vacunas de virus vivos atenuados.
Contenedores de Residuos
- Bolsas de basura negras: Para G1 (plástico, papel).
- Bolsas amarillas o marrones: Para residuos G2 (gasas, vendas).
- Contenedores rígidos: Para G3 (material punzante).
Clasificación del Material Sanitario
- Material No Crítico: Entra en contacto con piel intacta (ej. termómetro).
- Material Semicrítico: Entra en contacto con piel intacta y mucosas (ej. balón de oxígeno).
- Material Crítico: Entra en contacto con vasos sanguíneos y tejido estéril (ej. agujas).
Métodos de Desinfección y Esterilización
- Pasteurización: Sumergir en agua a 70ºC durante 10 minutos.
- Ebullición: Sumergir en agua a 100ºC durante 10 minutos (Desinfección de alto nivel).
- Planchado: Planchar a 100ºC-150ºC durante 15 segundos.
- Autoclave (Esterilización por Vapor): Vapor de agua a 120ºC y 103 kPa (kilopascales de presión) durante 15-20 minutos.
Protocolos de Limpieza en Ambulancias
La limpieza del suelo de la ambulancia debe realizarse con dos cubos: uno para aclarar la fregona con agua caliente y otro con desinfectante y agua caliente para limpiar la ambulancia por pequeñas zonas.
- Advertencia de seguridad: No utilizar productos oleosos (grasos), sobre todo en las bombonas de oxígeno, por riesgo de explosión/incendio.
- Recomendación: Utilizar alcohol al 70% para evitar la corrosión del material y otras zonas de la ambulancia.
Triatge i Gestió d'Emergències (Catalán)
Classificació de Víctimes (Triage)
- NEGRE (Negro): Víctimes mortes. No tenen tractament.
- VERMELL (Rojo): Víctimes crítiques. Requereixen tractament immediat.
- GROC (Amarillo): Víctimes greus. Requereixen tractament precoç.
- VERD (Verde): Víctimes lleus. El tractament és diferit.
META (Triage Avanzado)
Es realitza a l’entrada, dins i a la sortida del PMA (Puesto Médico Avanzado) amb la finalitat de determinar la prioritat d’atenció. Valora (A-B-C-D-E).
Categories Vermell
- Vermell 1: Compromís actual o potencial de la via aèria (A: Airway).
- Vermell 2: Compromís actual o potencial de la ventilació (B: Breathing).
- Vermell 3: Compromís actual o potencial de la circulació (C: Circulation).
- Vermell 4: Compromís de la via aèria, ventilació o circulació resolt.
Categories Groc
- Groc 1: Compromís aïllat de l’estat neurològic (D: Disability).
- Groc 2: Necessita valoració hospitalària.
Àrea Sanitària
L’àrea sanitària és la zona on se situa el PMA i es realitza l’atenció de les víctimes. Se situa a la zona freda (zona segura).
Línies d'Evacuació (Síníes)
És un sistema de trasllat dels ferits entre els diferents graons assistencials. Són unidireccionals, organitzades i sempre cap a un grau superior d’assistència. Les coordina personal amb aquesta tasca exclusiva. L’organització bàsica de les línies és: recollida, transport, lliurament i tornada.
Rols de Comandament Sanitari
- D0 (Delta Zero): Responsable de l’assistència sanitària.
- K0 (Quilo Zero): Representant sanitari al Lloc de Comandament Avançat (LCA).
- K1 (Quilo 1): Líder de l’Àrea Sanitària (AS).
- K2 (Quilo 2): Responsable del Punt d’Evacuació.
- K3 (Quilo 3): Responsable de les Línies d’Evacuació.